به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در اصفهان، در سالهای اخیر به یکی از کانونهای مهم ترویج کتابخوانی در کشور تبدیل شده و برنامههای متنوع فرهنگی در حوزه کتاب به ویژه برای نسل کودک و نوجوان، جایگاه این استان را در سیاستهای ملی کتابخوانی تثبیت کرده است. تازهترین نشانه این جایگاه، کسب رتبه نخست کشور در تعداد باشگاههای کتابخوانی کودک و نوجوان است؛ عنوانی که به گفته مسئولان فرهنگی استان، حاصل مشارکت فعال مربیان، نهادهای فرهنگی و خانوادهها در توسعه فرهنگ مطالعه است.
محمدعلی جعفری، معاون فرهنگی و رسانهای اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان اصفهان، در گفتوگو با خبرنگار ایبنا درباره این موفقیت اظهار کرد: کسب رتبه نخست کشور در حوزه باشگاههای کتابخوانی کودک و نوجوان دستاوردی است که باید آن را به مردم فرهنگدوست استان اصفهان تبریک گفت. این موفقیت نشان میدهد که فرهنگ کتاب و کتابخوانی در این استان جایگاه مهمی در میان خانوادهها، مربیان فرهنگی و فعالان حوزه کودک و نوجوان دارد.
وی با اشاره به روند رو به رشد فعالیتهای کتابخوانی در استان افزود: اصفهان در سال گذشته نیز در حوزههای مختلف مرتبط با کتاب عملکرد قابل توجهی داشته است. ازجمله در ایام هفته کتاب، استقبال گسترده مردم از برنامههای مرتبط با کتاب را شاهد بودیم و همچنین در زمینه خرید کتاب نیز استان اصفهان توانست رتبه نخست کشور را به دست آورد. این آمارها نشان میدهد که بستر اجتماعی و فرهنگی مناسبی برای توسعه کتابخوانی در استان شکل گرفته است.
جعفری با بیان اینکه باشگاههای کتابخوانی کودک و نوجوان یکی از مهمترین برنامههای ملی در حوزه ترویج مطالعه به شمار میآیند، اظهار کرد: این باشگاهها در چارچوب برنامههای پایتخت کتاب ایران طراحی شدهاند و هدف اصلی آنها ایجاد حلقههای فعال مطالعه در میان کودکان و نوجوانان است. در این طرح، مربیان و علاقهمندان حوزه کتابخوانی ثبتنام میکنند و پس از آن باشگاههای کتابخوانی را در محلهها، مدارس، کتابخانهها و مراکز فرهنگی راهاندازی میکنند.
وی ادامه داد: هر باشگاه معمولاً با حضور حدود ۱۵ کودک و نوجوان فعالیت خود را آغاز میکند و مربی باشگاه مسئول هدایت برنامههای مطالعاتی و فرهنگی آن است. در واقع باشگاهها بستری برای تجربههای متنوع فرهنگی هستند که در آنها کودکان و نوجوانان علاوه بر خواندن کتاب، مهارتهای خلاقانه مرتبط با مطالعه را نیز تمرین میکنند.
معاون فرهنگی و رسانهای اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان اصفهان با اشاره به تنوع برنامههای این باشگاهها بیان کرد: فعالیتهای باشگاههای کتابخوانی تنها به مطالعه کتاب محدود نمیشود. در کنار خواندن کتاب، برنامههایی مانند قصهگویی، گفتوگو درباره کتاب، اجرای نمایش بر اساس داستانها، نوشتن نامه و یادداشت درباره کتابها و تولید آثار خلاقانه فرهنگی نیز در این باشگاهها برگزار میشود. این مجموعه فعالیتها باعث میشود کودکان و نوجوانان ارتباط عمیقتر و پویاتری با کتاب برقرار کنند.
وی تاکید کرد: بسیاری از فعالیتهای باشگاهها به شکل غیرمستقیم به ترویج کتابخوانی کمک میکند. برای نمونه، وقتی کودکان و نوجوانان بر اساس یک کتاب نمایش اجرا میکنند یا درباره شخصیتهای داستانی گفتوگو میکنند، در واقع در حال تجربه کردن جهان کتاب هستند. این تجربهها نقش مهمی در شکلگیری عادت مطالعه در سنین پایین دارد.
جعفری در ادامه با اشاره به جایگاه استان اصفهان در این حوزه گفت: استان اصفهان در سالهای گذشته نیز در زمینه باشگاههای کتابخوانی کودک و نوجوان عملکرد قابل توجهی داشته است، اما در سال جاری این روند با رشد چشمگیری همراه شد و توانستیم در تعداد باشگاههای فعال رتبه نخست کشور را به دست آوریم.
وی افزود: فاصله استان اصفهان با استان دوم در این رتبهبندی فاصلهای معنادار است و همین موضوع نشان میدهد که شبکه باشگاههای کتابخوانی در استان به شکل گسترده و منسجم شکل گرفته است. این موفقیت حاصل همکاری مربیان فرهنگی، مدارس، کتابخانهها، نهادهای فرهنگی و خانوادههایی است که به اهمیت کتاب در تربیت نسل آینده باور دارند.
باشگاههای کتابخوانی؛ شبکه اجتماعی مطالعه برای نسل جدید
جعفری با تاکید بر نقش باشگاههای کتابخوانی در شکلدهی به عادت مطالعه در میان کودکان و نوجوانان اظهار کرد: یکی از مهمترین ویژگیهای باشگاههای کتابخوانی این است که مطالعه را از یک فعالیت فردی به یک تجربه اجتماعی تبدیل میکنند. وقتی کودکان و نوجوانان در قالب یک باشگاه گرد هم میآیند، درباره کتابها گفتوگو میکنند، داستانها را بازآفرینی میکنند و تجربههای خود را با یکدیگر به اشتراک میگذارند، کتابخوانی برای آنها به فعالیتی جذاب و ماندگار تبدیل میشود.
وی ادامه داد: در این طرح، مربیان نقش بسیار مهمی دارند. مربی باشگاه در واقع تسهیلگر فعالیتهای فرهنگی است و تلاش میکند فضایی ایجاد کند که کودکان و نوجوانان بتوانند آزادانه درباره کتابها فکر کنند، گفتوگو کنند و خلاقیت خود را بروز دهند.
معاون فرهنگی و رسانهای اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان اصفهان افزود: بر اساس ساختار این طرح، هر مربی میتواند حداکثر دو باشگاه کتابخوانی را مدیریت کند. به همین دلیل هرچه تعداد مربیان فعال در استان بیشتر باشد، امکان راهاندازی باشگاههای بیشتری نیز فراهم میشود. خوشبختانه در استان اصفهان تعداد قابل توجهی از مربیان فرهنگی، کتابداران، معلمان و فعالان حوزه کودک و نوجوان در این طرح مشارکت دارند.
وی با اشاره به فرآیند ارزیابی باشگاهها در سطح ملی بیان کرد: فعالیت باشگاهها در یک بازه زمانی مشخص انجام میشود و پس از پایان این دوره، عملکرد آنها در سطح کشور ارزیابی میشود. در این فرآیند، باشگاههایی که فعالیتهای خلاقانهتر و موثرتر داشته باشند به عنوان باشگاههای برتر معرفی میشوند.
جعفری گفت: این ارزیابیها در بخشهای مختلف انجام میشود و در نهایت تعداد قابل توجهی از باشگاهها میتوانند در حوزههای گوناگون عنوان برتر را کسب کنند. هدف از این ارزیابیها در واقع ایجاد انگیزه برای توسعه فعالیتهای خلاقانه در حوزه ترویج کتابخوانی است.
کتابخوانی در اصفهان؛ از استقبال مردمی تا موفقیتهای ملی
جعفری در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به تاثیر این دستاوردها در گسترش فرهنگ مطالعه اظهار کرد: مهمترین اثر چنین برنامههایی افزایش علاقه کودکان و نوجوانان به کتاب و کتابخانه است. وقتی نسل جدید با کتاب ارتباط عاطفی برقرار کند، این علاقه در سالهای آینده نیز ادامه خواهد داشت و به شکلگیری جامعهای کتابخوان کمک میکند.
وی ادامه داد: فعالیت باشگاههای کتابخوانی علاوه بر تاثیر فرهنگی، به تقویت ارتباط میان مراکز فرهنگی و خانوادهها نیز کمک میکند. بسیاری از خانوادهها از طریق این باشگاهها با برنامههای فرهنگی آشنا میشوند و نقش فعالتری در مسیر مطالعه فرزندان خود ایفا میکنند.
معاون فرهنگی و رسانهای اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان اصفهان افزود: در روند انتخاب باشگاههای برتر، جوایزی نیز برای مربیان و اعضای باشگاهها در نظر گرفته میشود. این جوایز معمولاً در راستای تقویت فعالیتهای فرهنگی طراحی شدهاند و در بسیاری از موارد شامل کتاب یا بستههای فرهنگی است.
وی اظهار کرد: همچنین استانها یا شهرستانهایی که باشگاههای برتر داشته باشند نیز از حمایتهای فرهنگی برخوردار میشوند. در بسیاری از موارد کتاب به عنوان هدیه فرهنگی به این مناطق اختصاص داده میشود تا فعالیتهای کتابخوانی در آنها گسترش یابد.
جعفری تاکید کرد: نکته مهم این است که همه این اقدامات در یک مسیر مشترک قرار دارند و آن مسیر، تقویت فرهنگ کتابخوانی در جامعه است. باشگاههای کتابخوانی کودک و نوجوان در واقع یکی از موثرترین ابزارها برای تحقق این هدف به شمار میآیند.
وی در پایان با اشاره به ظرفیتهای فرهنگی استان اصفهان گفت: اصفهان همواره یکی از استانهای پیشرو در حوزه فرهنگ و هنر بوده است و در حوزه کتاب نیز ظرفیتهای فراوانی دارد. حضور فعال مربیان فرهنگی، کتابداران، معلمان و نهادهای فرهنگی در کنار علاقهمندی خانوادهها به مطالعه، شرایطی فراهم کرده است که برنامههای ترویج کتابخوانی در استان با موفقیت اجرا شود.
به گفته جعفری، استمرار این روند میتواند نقش مهمی در پرورش نسل کتابخوان ایفا کند؛ نسلی که با اندیشه، خلاقیت و آگاهی بیشتر وارد آینده خواهد شد و کتاب همچنان یکی از مهمترین ابزارهای رشد فرهنگی آن خواهد بود.
نظر شما