به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) چهارصد و نودمین جلسۀ شورای فرهنگستان زبان و ادب فارسی با حضور اعضای پیوسته و وابسته در تالار دکتر سید جعفر شهیدی برگزار شد.
این نشست با خوشامدگویی غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی آغاز شد. او با اشاره به حضور آثار انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی و استادان و پژوهشگران فرهنگستان در میان نامزدان و برگزیدگان جایزۀ کتاب سال و جشنوارۀ بینالمللی شعر فجر گفت: خوشبختانه انتشارات فرهنگستان و آثار تألیفی استادان و پژوهشگران فرهنگستان در جایزۀ کتاب سال، حضور پررنگی دارند که نشان از اهتمام همکاران به تألیف آثار ارزنده در حوزۀ زبان و ادب فارسی دارد.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی همچنین با مرور برخی از مهمترین دستاوردهای فرهنگستان در سال گذشته به افزایش چشمگیر بازدید گروههای مختلف مانند استادان، دانشجویان، معلمان و دانشآموزان در فرهنگستان اشاره کرد و این بازدیدها را در تصحیح نگاه به جامعه به کارکردهای فرهنگستان مفید دانست و راهکار مناسبی برای ارتباط دوسویه با جامعه هدف ارزیابی کرد.
سید مجتبی حسینی، دبیر فرهنگستان زبان و ادب فارسی، سخنران بعدی نشست بود.
او ابتدا با توضیح دربارۀ سند نیروی انسانی صحبتهایش را آغاز کرد و گفت: از میان چهار فرهنگستان، فرهنگستان زبان و ادب فارسی توانسته سند نیروی انسانی را اجرا کند و در این راستا فعالیت این مجموعه مورد تأیید سازمانهای بالادستی قرار گرفته است.
دبیر فرهنگستان زبان و ادب فارسی در ادامه به ارایۀ گزارشی از فعالیتهای امور اداری و تغییرات انجام شده به تجمیع چند گروه و تغییر نام آنها با تأیید شورای فرهنگستان اشاره کرد و گفت: از تجمیع سه گروه ادبیات تطبیقی، ادبیات معاصر و تحقیقات ادبی، گروه پژوهشهای ادبی و از تجمیع سه گروه دستور زبان فارسی و رسمالخط، زبان و رایانه و زبانها و گویشهای ایران؛ گروه پژوهشهای زبانی و از تجمیع دو گروه دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در شبهقاره و مطالعات زبان و ادب فارسی در آسیای صغیر، گروه پژوهشهای برونمرزی تشکیل شده است. از تجمیع سه گروه پژوهشهای زبانی و تجمیع دو گروه، گروه پژوهشهای زبانی شکل گرفت.
دبیر فرهنگستان زبان و ادب فارسی به خرید منابع کتابخانهای به ارزش هفت میلیارد ریال برای کتابخانۀ مرکزی فرهنگستان، انتشار ۲۶ عنوان کتاب (چاپ اول)، پنج عنوان تجدیدچاپ و برخی از فعالیتهای پیش روی این مجموعه در سال آینده مانند تقویت زیرساختهای حوزۀ فناوری اطلاعات، تقویت سامانههای برخط برای تسهیل فرایندهای پژوهشی و… اشاره کرد.
محمد دبیرمقدم، معاون علمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی سخنان خود را با اشاره به چاپ یک عنوان کتاب ویژه و فعالیتهای علمی فرهنگستان در هفتۀ پژوهش سال جاری آغاز کرد و گفت: انتشار کتاب از غریب من، (سومین دفتر از اشعار چاپ نشدۀ نیما یوشیج) به همت مهدی علیایی مقدم و برگزاری نشستهای تخصصی و علمی مختلف در هفتۀ پژوهش، بخشی از فعالیتهای شاخص معاونت علمی و پژوهشی فرهنگستان زبان و ادب فارسی در سال جاری بوده است.
او در پایان به بخشی از فعالیتهای سال آیندۀ بخش پژوهش فرهنگستان زبان و ادب فارسی اشاره کرد و گفت: تشکیل کارگروه تدوین دستور و خط فارسی گفتاری معیار، بازنگری در ویراست دوم دستور خط مصوب فرهنگستان و برگزاری دو کارگاه در حوزۀ هوش مصنوعی از جمله فعالیتهای شاخص معاونت علمی و پژوهشی در سال جاری بوده است.
سخنزان بعدی جلسه، مریم حسینی مدیر گروه پژوهشهای زبانی و ادبی فرهنگستان زبان و ادب فارسی بود.
او پس از ایراد یک سخنرانی کوتاه دربارۀ فعالیتهای گروه گفت: تذکرۀ متون منثور و دانشنامۀ متون عرفانی در دو شکل نظم و نثر درحال آمادهسازی است. برنامه آیندۀ گروه نیز کار روی دانشنامۀ کودک و نوجوان، پس از امضای تفاهمنامۀ همکاری میان فرهنگستان زبان و ادب فارسی و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان است.
او دربارۀ فعالیت اعضای گروه نیز توضیح داد: درحال حاضر، در شاخۀ ادبیات معاصر سه پژوهشگر تماموقت و یک پژوهشگر پارهوقت درحال همکاری با گروه هستند. در شاخۀ ادبیات تطبیقی با همکاری آبتین گلکار روی دو کتاب درحال تحقیق و پژوهش هستیم.
اما مریم حسینی به اختصاص یک روز در تقویم برای حکیم سنائی غزنوی اشاره کرد و گفت: پیش از این نیز با رئیس فرهنگستان از جمله، صحبت کرده بودم و از طرفی محمد سرورمولایی نیز در روز بزرگداشت خاقانی به ضروت اختصاص یک روز برای حکیم سنائی اشاره کرده بودند.
او ادامه داد: از سال ۵۱۳ هجری تا روزگار معاصر، شاهد نقل قول از سنایی یا یادکرد او در متنهای مختلف بودهایم و نام و یاد و شعر سنائی به شکلهای گوناگون در ادب فارسی پس از او همواره به چشم میآید. در برخی از متنهای ادبی از او بهعنوان حکیمالعرفا یاد شده وابنعربی در شرح فصوص الحکم، او را صاحب روشنایی میخواند. در متنهای عربی- برای مثال شرخ آثار ابنعربی- هرجا از سنایی یاد شده، شعر او به فارسی ذکر شده وبه نظر میرسد روزی برای حکیم سنایی غزنوی در تقویم فرهنگی ما خالی است.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی در ادامه و در تأئید سخنان مریم حسینی گفت: سنایی و خاقانی هر دو از شاعران بزرگ ما هستند. اگر قرار است برای حافظ و سعدی و مولانا و خاقانی روزی در تقویم کشور داشته باشیم، برای حکیم سنایی هم باید روزی در نظر گرفته شود. بنابراین لازم است فرهنگستان با شورای فرهنگ عمومی و شورای عالی انقلاب فرهنگی برای تعیین روزی به نام روز بزرگداشت سنایی غزنوی رایزنی کند.
نسرین پرویزی معاون گروه فرهنگنویسی و واژهگزینی، سخنران بعدی نشست بود. او دربارۀ کتاب فرهنگ جامع زبان فارسی گفت: درحال حاضر، جلد چهارم این کتاب درحال تدوین است.
او دربارۀ کتاب فرهنگ واژههای مصوب فرهنگستان نیز توضیح داد: تاکنون ۶۷ هزار واژه در دفترهای اول تا بیستم به چاپ رسیده؛ جلد بیست و یک و بیست و دو نیز درحال تکمیل است و در نمایشگاه سال آیندۀ کتاب تهران عرضه خواهد شد.
ایرج فرجی، مدیر کتابخانۀ مرکزی و مرکز اسناد فرهنگستان زبان و ادب فارسی با ارائۀ گزارشی از فعالیتهای کتابخانۀ مرکزی فرهنگستان در سال جاری به چند نکته مهم اشاره کرد که از جملۀ آن، اهدای کتابخانۀ شخصی علیاشرف صادقی به کتابخانۀ فرهنگستان با بیش از ده هزار عنوان کتاب بود.
به گفتۀ مدیر کتابخانۀ مرکزی فرهنگستان، کتابخانۀ استاد صادقی به فرهنگستان منتقل شده است و هم اکنون کار فهرستنویسی این گنجینۀ ارزشمند در دست پیگیری است و در پایان یافتن این فرایند، این کتابها در دسترس استادان و پژوهشگران قرار خواهد گرفت.
فرجی همچنین خبر داد: عارف نوشاهی، عضو افتخاری فرهنگستان و استاد زبان و ادب فارسی در پاکستان، ششصد عنوان کتاب از کتابخانۀ شخصی خود را به فرهنگستان اهدا کرده است و این مجموعه نیز به فرهنگستان منتقل شده است.
در بخش دیگری از این نشست، حسین معصومی همدانی، از اعضای پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی به ضرورت حضور در رایا سپهر (فضای مجازی) به شکل مؤثر اشاره کرد و گفت: هرچهقدر هم که کتاب با عنوانهای مختلف منتشر شود اما این آثار بهصورت برخط در دسترس نباشد و یا بهدرستی در رایا سپهر معرفی نشوند، تأثیری که باید، نخواهد شد. بنابراین آثار باید به صورت قابل عرضه در فضای مجازی نیز ارائه شوند.
در پایان با رأی اکثریت اعضای حاضر در جلسه، با عضویت افتخاری «بلرام شکلا»، رایزن فرهنگی هند در ایران و استاد زبان سانسکریت دانشگاه دهلی در فرهنگستان زبان و ادب فارسی موافقت شد.
نظر شما