سرویس استان‌های خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) – سعید اسلامیان استاد گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان: کتاب «هیدروژئولوژی سواحل» (Coastal Hydrogeology) یکی از منابع تخصصی و کلیدی در حوزه علوم آب و زمین‌شناسی محسوب می‌شود.

از ویژگی‌های این کتاب می‌توان به ۲۰ مورد در قالب چهار دسته‌بندی شامل هویت و اصالت اثر، محتوای تخصصی و فنی، ویژگی‌های ساختاری و آموزشی و طراحی و جنبه‌های ظاهری اشاره کرد.

هویت و اصالت اثر

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این کتاب، نویسندگان معتبری است که این کتاب را به رشته تحریر در آورده‌اند. کتاب توسط جیمی جیانو (Jimmy Jiao) و وینسنت پست (Vincent Post) تالیف شده که از چهره‌های شناخته شده بین‌المللی در این حوزه هستند.

دیگر ویژگی این کتاب را می‌توان مرجعیت علمی آن دانست چرا که این اثر به عنوان یک منبع آکادمیک سطح بالا برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی و پژوهشگران شناخته می‌شود.

در این میان ترجمه تخصصی این کتاب نیز به هویت و اصالت اثر افزوده است. مترجم اصلی کتاب، رامین فضل‌اولی، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری است که همین امر نشان از میزان تسلط مترجم بر مفاهیم تخصصی و علمی و همچنین دقت علمی در برگردان مفاهیم دارد.

چاپ این اثر توسط یک نهاد دانشگاهی نیز اعتبار آن را به عنوان یک کتاب مرجع (Reference) تایید می‌کند.

محتوای تخصصی و فنی

در حوزه محتوای تخصصی و فنی نیز این کتاب دارای ویژگی‌های قابل تأملی است که از میان آنها می‌توان به تمرکز بر آب‌های زیرزمینی ساحلی اشاره کرد چرا که برخلاف کتاب‌های عمومی هیدروژئولوژی، این کتاب به صورت ویژه به پیچیدگی‌های مناطق ساحلی می‌پردازد.

همچنین بررسی پدیده تداخل آب شور و شیرین یکی از اصلی‌ترین مباحث کتاب است که تلاش کرده مدل‌سازی و مدیریت پیشروی آب دریا به سفره‌های آب شیرین را به روشنی توضیح دهد.

این کتاب همچنین به بررسی دقیق نوسانات سطح آب ناشی از جزر و مد بر هیدرولیک چاه‌های ساحلی می‌پردازد و علاوه بر فیزیک حرکت آب، واکنش‌های ژئوشیمیایی در محل تلاقی آب شور و شیرین نیز در آن بررسی شده است.

یکی از نکات حائز اهمیت در این کتاب مدل‌سازی ریاضی با استفاده از معادلات دیفرانسیل و مدل‌های عددی برای پیش‌بینی وضعیت سفره‌های ساحلی است. همچنین پرداختن به موضوع گرمایش زمین و بالا آمدن سطح تراز دریاها و اثر آن بر منابع آب زیرزمینی و تغییر اقلیم نیز از دیگر ویژگی‌های این کتاب در حوزه محتوای تخصصی است که می‌توان به آن اشاره کرد.

ویژگی‌های ساختاری و آموزشی

کتاب «هیدروژئولوژی سواحل» همچنین در حوزه ساختاری و آموزشی دارای ویژگی‌هایی از قبیل رویکرد حل مسئله است و کتاب شامل مثال‌های کاربردی برای درک بهتر تئوری‌های پیچیده است.

همچنین استفاده از اشکال و نمودارها (با توجه به ماهیت موضوع) و استفاده از دیاگرام‌های مقطعی از ساحل و نقشه‌های تراز آب توانسته به خوبی در خدمت انتقال مفاهیم کتاب قرار گیرد.

از دیگر ویژگی‌های این کتاب در حوزه ساختاری و آموزشی می‌توان به جامعیت آنکه پوشش‌دهنده طیف وسیعی از موضوعات از زمین‌شناسی ساختمانی تا مدیریت منابع آب است، اشاره کرد.

ارائه فرمول‌های کلیدی، استفاده از روابط ریاضی پیشرفته مانند معادله Ghyben-Herzberg در تحلیل‌ها و فهرست منابع غنی (ارجاع به صدها مقاله و پژوهش روز دنیا در انتهای فصول) نیز از مهمترین ویژگی‌های ساختاری و آموزشی کتاب «هیدروژئولوژی سواحل» است.

طراحی و جنبه‌های ظاهری

اما این محتوای کتاب به تنهایی نیست که آن را خواندنی کرده بلکه طراحی و جنبه‌های ظاهری کتاب نیز در ارتباطی قوی با محتوا و مفاهیم مطرح شده در آن است و همچنین اصالت این اثر را به عنوان ترجمه‌ای قوی نمایان می‌کند. استفاده از تصویر ساحل صخره‌ای و موج دریا که مستقیماً با موضوع «هیدروژئولوژی سواحل» همخوانی دارد، مؤید همین سخن است. همچنین تایپوگرافی واضح، استفاده از فونت‌های استاندارد آموزشی برای عنوان و نام پدیدآورندگان، لوگوی دانشگاهی و درج نشان دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری در بالای جلد و همچنین دسته‌بندی مترجمان با ذکر نام تیم ترجمه (رامین فضل‌اولی، شادی صراف، جواد وجاهت)، نشان‌دهنده یک کار گروهی تخصصی است.

با همه این تفاسیر، این کتاب پلی است میان مهندسی عمران (آب)، زمین‌شناسی، محیط زیست و مدیریت منابع طبیعی و برای کسانی که در پی درک عمیق رفتار آب در مرز خشکی و دریا هستند، یک «نقشه راه» بی‌نظیر است که مطالعه آن به ویژه برای متخصصانی که در شمال یا جنوب ایران روی پروژه‌های آبی کار می‌کنند، ضروری به نظر می‌رسد.