سرویس تاریخ خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) - جلد سوم کتاب «ایران عصر ناصری» با عنوان «از خراسان تا ترکستان» نوشته سون آندرس هدین، مستشرق و دانشمند سوئدی، با ترجمه وحید صابریمقدم از سوی انتشارات پیام آزادی منتشر و روانه بازار نشر شد.
این کتاب آیینه تمامنمای اوضاع اجتماعی و سیاسی ایران در اواخر عصر ناصری است و نویسنده آن را با دیدگاهی غیر استعماری و غیر انگلیسی یا فرانسوی یا روسی نگاشته و از نزدیک به ما نشان میدهد.
این اثر شناسنامهای تاریخی، جغرافیایی و ژئوپلیتیکی از آسیای میانه به شمار میرود و نویسنده در آن، اوضاع منطقه را تا دوران روسیه تزاری و حدود ۹ سال پس از انعقاد قرارداد ننگین آخال بهصورت دقیق و مستند بررسی کرده است.
دو فصل مهم از این کتاب به مشهد مقدس اختصاص دارد که در آن اطلاعاتی کمنظیر از ساختار تشکیلاتی آستان قدس رضوی، تعداد کارکنان، میزان درآمدها و وضعیت کتابخانه این آستان مقدس ارائه شده است. همچنین تصاویر نادری از بارگاه ملکوتی امام رضا (ع) در آن دوره تاریخی، بر ارزش مستند کتاب افزوده است.
سون هدین در ادامه سفر خود، پس از خروج از ایران از مرز ترکمنستان، به بخارا، سمرقند و تا کاشغر چین سفر میکند و در طول مسیر با فرماندهان نظامی و مأموران سیاسی روسیه دیدار دارد. او ضمن تشریح دقیق شرایط سیاسی و اجتماعی منطقه، به ریشهها، اصالت و گستره فرهنگ و تمدن ایرانی در آسیای میانه میپردازد؛ موضوعی که این کتاب را به منبعی مهم برای پژوهشگران تاریخ و مطالعات منطقهای تبدیل کرده است.
در بخشی از کتاب آمده است: «در منتهی الیه جنوب امپراتوری بزرگ روسیه و در شمال قفقاز شهر کوچک ولادی قفقاز به عنوان آخرین شهر قرارداد و راه آهن بزرگی که سنت پترزبورگ را به قفقاز وصل میسازد از این ناحیه عبور میکند از راه این خط آهن و واگنهای مناسب و راحت آن توانستم خود را به شهری که ذکر کردم برسانم و امروز که از روزهای اوت ۱۸۸۵ است که من در این شهر میباشم.
راه آهن روسیه از بسیاری از جهات و بخصوص جادار بودن و واگنهایش بهتر از راه آهن سایر کشورها است انسان میتواند در داخل قطار راه برود کوپهها بزرگ و جادار هستند و حتی در درجه ۲ هم مبلمان راحتی برای همه مسافرین وجود دارد در بالای این مبلمان قفسههایی با ملحفه و روتشکی وجود دارند که مسافر میتواند بر روی آنها استراحت نماید. میتوانیم هر چقدر که میل داشته باشیم در همه کوپهها سیگار بکشیم. پرسنل قطار بسیار مودب و همراه با روحیات مسافران هستند در این شرایط سفر با قطار مذکور ۴ روز طول کشید تا به منطقه ولادی قفقاز رسیدم.»
سون آندرس هدین (۱۹ فوریه ۱۸۶۵ – ۲۶ نوامبر ۱۹۵۲) جغرافیدان، مکاننگار، عکاس، کاوشگر و سفرنامه نویس سوئدی بود. او از کودکی به جغرافیا علاقه نشان داد و ماجراهای کاشفان اواخر قرن ۱۹ را که به دنبال کشف نقاط ناشناخته بودند به دقت دنبال میکرد. در پانزده سالگی زمانی که به همراه خانواده و دیگر هموطنانش، بازگشت موفقیتآمیز نوردنسکیولد را پس از عبور از سرزمینهای شمالی جشن گرفته بودند، تصمیم گرفت به کشف سرزمینهای ناشناخته برود و در همین سن بود که مطالعه جغرافیا و خاطرات کاشفان را آغاز کرد و ترسیم نقشههای جغرافیایی را آموخت.
قرار است سفارت ج.ا.ایران در استکهلم در بهمنماه سالجاری با حضور تعدادی از شخصیتهای سیاسی و فرهنگی سوئد مراسم رونمایی از کتاب مذکور برگزار کند.
نظر شما