سرویس تاریخ و سیاست خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، کتاب «تاریخ شفاهی صنعت تجهیزات پزشکی ایران» با عنوان فرعی روایتی از دل رنج تا جان شفا؛ چهل سال همسفر با صنعت سلامت ایران تالیف محمدجعفر حسینی شیرازی از سوی انتشارات ارشدان منتشر شد.
تجهیزات پزشکی به هر گونه سامانه، وسایل، تجهیزات، ابزار، لوازم، ماشینآلات، مواد، معرفها یا کالیبراتورهای آزمایشگاهی و نرمافزارهایی گفته میشود؛ که توسط تولیدکننده برای انسان (به تنهایی یا در تلفیق با سایر وسایل) برای حداقل یکی از اهداف تشخیص، پیشگیری، پایش، درمان یا کاهش بیماری یا تشخیص، پایش، درمان، تسکین، جبران یا به تعویق انداختن صدمه یا معلولیت و… ارائه میشود. امروزه مهندسان پزشکی در تلاش هستند تا با بهبود بخشیدن به ابزارها و تجهیزات پزشکی و ساخت ابزارهای نوین، به بهبود تشخیص، کنترل و درمان بیماریها کمک کنند.
کتاب «تاریخ شفاهی صنعت تجهیزات پزشکی ایران» داستان یک صنعت است، صنعتی که پشت دیوارهای کارخانهها و در سکوت کارگاهها ساخته شد. دکتر محمدجعفر حسینی شیرازی، مهندس، مخترع و کارآفرین با بیش از چهار دهه تجربه در طراحی و ساخت ماشینآلات تجهیزات پزشکی در این اثر روایت میکند که چگونه صنعت تجهیزات پزشکی ایران از وابستگی به واردات به سمت خودکفایی و نوآوری حرکت کرد.
نویسنده بعد از نقشه راه مطالعه کتاب، مقدمه نویسنده، روششناسی پژوهش در کتاب تاریخ شفاهی صنعت تجهیزات پزشکی ایران در پانزده فصل به آغازی نو: چهل سال همسفر با صنعت سلامت ایران، وزارتخانهها و تجهیزات پزشکی، مراکز آموزشی و آموزش مهارتها، رسانه و تجهیزات پزشکی، تشکلها و تجهیزات پزشکی، بازار فروش تجهیزات پزشکی، شرکتهای پیشگام در تجهیزات پزشکی، پیشتازان کیفیت و مدیریت کیفی در تولید تجهیزات پزشکی، سرگذشت تجهیزات پزشکی، نیروی انسانی و تجهیزات پزشکی، در دل کارخانهها: سرمایهگذاری در صنعت تجهیزات پزشکی، نقش بانوان در تولید تجهیزات پزشکی، همگام با تکنولوژی و نوآوری در صنعت تجهیزات پزشکی، نگاه به آینده: مقایسه صنعت تجهیزات پزشکی ایران پرداخته است.
نویسنده در روششناسی پژوهش در کتاب تاریخ شفاهی صنعت تجهیزات پزشکی ایران به این نکته اشاره میکند که این کتاب بر مبنای روش تاریخ شفاهی و با تکیه بر بیش از چهار دهه حضور مستقیم نویسنده در صنعت تجهیزات پزشکی ایران تدوین شده است. چهارچوب منابع و دادهها بر اساس مشاهدات عینی، مصاحبههای شفاهی و اسناد و متون معتبر به صورت روایتگرانه و خاطرهمحور نوشته شده است.
نویسنده به سفرهایی که برای کسب تجربه داشت اشاره میکند و در ذکر این تجربهها مینویسد: «در طول سالهای پرفراز و نشیبی که در مسیر صنعت تجهیزات پزشکی طی کردهام، یکی از مهمترین تجربههای زندگیام، سفر به بیش از چهل کشور جهان برای شناخت عمیقتر نظامهای تجاری، صنعتی و ساختاری این حوزه بوده است. سفری نه برای تفریح، بلکه سفری پژوهشمحور، صنعتی و گاه حتی روحی. سفری به دل زیرساختهایی که ستونهای بهداشت و درمان در جهان امروز بر پایه آنها استوار شدهاند.
اولین جرقه این سفرها، سالها پیش در ذهنم شکل گرفت؛ آنگاه که تازه وارد دنیای تجهیزات پزشکی شده بودم و با هر دستگاه، هر ابزار و هر فناوری صدها سوال در ذهنم میجوشید. میخواستم بدانم در دنیا چه میگذرد. میخواستم فراتر از مرزها ببینم که چگونه کشوری مانند آلمان یا ژاپن، قلب تپنده فناوریهای پزشکی جهان شدهاند و چرا برخی کشورهای دیگر، با وجود منابع و استعداد، همچنان مصرفکننده ماندهاند.
سفرهایم را از قاره اروپا آغاز کردم. در کشور آلمان، از کلن تا برلین، از دوسلدورف تا هانوفر، نمایشگاههای بزرگی مانند مدیکا، کمپامد، کا، اف ام بی، مدتک، آخما را دیدم که عمق مهندسی، دقت در تولید و سیستمهای استانداردسازی را به نمایش میگذاشتند. در بوخوم و اشتوتگارت، جلسات فنی و بازدیدهای کارخانهای داشتم؛ تجربههایی که نگاه من را به مهندسی پزشکی تغییر داد. آلمانیها نظم را به اوج رساندهاند؛ اما آنچه بیش از همه برایم الهامبخش بود، احترام عمیق آنها به نیروی انسانی متخصص و آموزشدیده بود.
در فرانسه پاریس شگفتانگیز بود؛ نه فقط به خاطر معماریاش، بلکه به خاطر ترکیب علم با زیباییشناسی در طراحی تجهیزات پزشکی. در پاریس نمایشگاه دندانپزشکی ADF را بازدید کردم. از شهر انمس به شهر لیون، در دیدار از نمایشگاه مدتک لیون با شرکتهای خلاقی آشنا شدم که حتی در کوچکترین ابزارهای جراحی هم ردپایی از ظرافت فرهنگی فرانسه دیده میشد. در بلژیک و هلند، فناوری و زیرساخت به شکلی آرام و بیسروصدا اما قدرتمند پیش میرفت. بروکسل، با آن همه موسسات تحقیقاتی و نهادهای سیاستگذار، تصویری واقعی از تعامل سیاست، سلامت و تجارت را به من نشان داد.
سوئیس با ژنو آرام و دقیقش، مهد دقت و استانداردهای جهانی بود. با نمایشگاه جهانی ایندکس و نوآوریهای برتر آن. در اسپانیا، در بارسلونا، فرهنگ و صنعت در هم تنیده بودند و در نمایشگاه بینالمللی انتقال خون بارسلونا گویی هر ابزار پزشکی، بخشی از تاریخ و هنر این کشور را در خود حمل میکرد. میلان در ایتالیا مرا شگفتزده کرد؛ در نمایشگاههای پلاست میلان و نمایشگاه فارمین تک پزشکی آنجا، فناوری در کنار زیبایی و طراحی مطرح میشد. اتریش با نظم و برنامهریزی و مجارستان با سابقه غنی پزشکیاش، هر کدام در ذهنم نقشی جداگانه ثبت کردند.
ترکیه با گستره جغرافیایی وسیع و ریشههای تاریخی عمیقش، برایم سفری متفاوت بود. از استانبول تا آنکارا، از آنتالیا تا شهرهای کوچک شرق کشور مانند دیاربکر، بیتلیس، کوزلوک، شانلیاورفا و بیرجیک، هم سنت و هم مدرنیته را در کنار هم دیدم. بسیاری از این مناطق، مرا به خاطرات فرهنگیام پیوند میزدند؛ مخصوصاً وقتی در اویسقرنی یا مرقد حضرت ابراهیم (ع) ایستاده بودم و همزمان به تحلیل زیرساختهای پزشکی و زنجیره تامین تجهیزات فکر میکردم.
در آسیا، سفری که مرا بیش از همه تحت تاثیر قرار داد، به چین بود. از شانگهای گرفته تا گوانجو و شنژن، چین را نه فقط به عنوان یک ابرقدرت صنعتی، بلکه به عنوان کشوری با فلسفهای خاص در تجارت دیدم. آنها استانداردهای جهانی را به سبک خودشان معنا کردهاند. از کارخانههای عظیم در نانگبو تا مراکز نوآوری در هانگژو، همه چیز سریع، بزرگ و حسابشده بود.
مالزی برایم یادآور هماهنگی بود؛ در کوالالامپور، مالاکا و آفاموسا، دولت، صنعت و دانشگاه به خوبی در کنار هم قرار گرفته بودند. در امارات، خصوصاً دبی و ابوظبی، شکوه و سرعت تصمیمگیری، زیرساختهای حیرتانگیزی برای رشد تجارت تجهیزات پزشکی فراهم کرده بود.»
بعد از بیان تجربه سفر به سوریه، آفریقا و آمریکای لاتین به کره جنوبی میپردازد: «در کره جنوبی در سئول، شاید بیش از هر جای دیگری احساس کردم که آینده، همین حالاست.
زیرساختهای فناورانه، هوش مصنوعی و دستگاههایی که حتی هنوز در بازار جهانی رایج نشده بودند، در سئول در حال استفاده بودند. در سئول در نمایشگاه کیمس برترینهای پزشکی را دیدم و در نمایشگاه قالبسازی سیمتوس ظرافت و هنر را آمیخته با هم تجربه کردم. در مرکز توسعه صادرات سئول پای دردِدل شرکتهای تولیدکننده تجهیزات پزشکی و تولیدکنندگان ماشینآلات تولیدی یک بار مصرف پزشکی نشستم و همپایشان به بررسی معضلات تولید و رفع آنها فکر کردم.
هر کشور، هر شهر، هر ایستگاه از این سفرها، قطعهای از پازلی بود که امروز تصویری کلی از بازار جهانی تجهیزات پزشکی در ذهن من ساخته است. دانستههایم از سیستمهای ثبت و مجوز، زنجیره تامین، رفتار مصرفکننده، نقش دولتها، وضعیت صادرات و واردات، نظام آموزشی و کارآفرینی، همه از دل همین سفرها شکل گرفت و مهمتر از همه در هر سفر، خودم را بیشتر شناختم.»
تاریخ شفاهی صنعت تجهیزات پزشکی نه یک گزارش خشک، بلکه خاطرات زنده یک شاهد عینی است؛ روایت انسانهایی که با دستهایشان چرخهای یک صنعت حساس و حیاتی را به حرکت درآوردند. این کتاب برای مدیران، دانشجویان، پژوهشگران و همه کسانی که میخواهند بدانند پشت هر ابزار پزشکی چه تاریخچهای نهفته است منبعی الهامبخش است.
کتاب «تاریخ شفاهی صنعت تجهیزات پزشکی ایران» با عنوان فرعی روایتی از دل رنج تا جان شفا؛ چهل سال همسفر با صنعت سلامت ایران تالیف محمدجعفر حسینی شیرازی با ۵۲۲ صفحه، شمارگان ۱۰۰۰ نسخه و بهای یک میلیون تومان از سوی انتشارات ارشدان منتشر شد.
نظر شما