چهارمين شماره «فصلنامه پاژ» كه از سوي فرهنگسراي فردوسي در مشهد منتشر شده، در بردارنده مقالاتي در شناخت شاهنامه و فردوسي و ستايش دكتر خالقي مطلق است؛ و به پاس بيش از چهل سال پويش و كاوشهاي وي در اين عرصه به او پيشكش شده است.\
گردآورندگان شماره چهارم «پاژ» در گفتاري ستايشآميز با ياد از خدمات علمي و تلاش بي وقفه دكتر خالقي مطلق در ويرايش و انتشار شاهنامه، اختصاص اين شماره از فصلنامه را به پاس هفتاد و دومين زادسال استاد خالقي مطلق و نكوداشت اين شاهنامهشناس برجسته دانستهاند و ضرورتهای انتشار چنين جشن نامهاي را برشمردهاند.
«زندگينامه و تاليفات دكتر جلال خالقي مطلق» عنوان ديگري از مقالات چهارمين «فصلنامه پاژ» است و پس از آن گفتار كوتاهي از دكتر محمدعلي اسلامي ندوشن آمده. ابوالفضل خطيبي نيز در مقالهاي مستند «ويژگيهاي شاهنامه تصحيح خالقي مطلق» را بررسي كرده و با برشمردن امتيازات و برتريهاي شاهنامه خالقي نسبت به چاپهاي ديگر شاهنامه، تصحيح او را برترين ويرايش شاهنامه شناخته است. در پايان مقاله او نيز گزيدهاي از ديدگاه شاهنامهشناسان داخلي و خارجي درباره كار خالقي مطلق آورده شده است.
دكتر محمود اميدسالار «دو احتمال در تفسير و تصحيح دو بيت از شاهنامه خالقي» را موضوع مقاله خود قرار داده است و محمدجعفر ياحقي در گفتاري ديگر صورت درست چند بيت از شاهنامه را، بر پايه متنهاي كهن ادبي، به دست داده است.
جليل دوستخواه از كانون پژوهشهاي ايرانشناختي (كانادا) در مقالهاي پربار پيشينه ساختار و سامان زبان فارسي را از زواياي گوناگون بررسيده است و محمدرضا راشد محصل نيز «آرمان رهبري در شرق» را موضوع مقاله خود قرار داده است. «آداب و هنر نامهنگاري در شاهنامه فردوسي» از علي محمدي، «جام فريدون» از سجاد آيدنلو، «منتخبات شهنامه فردوسي» از محمد دبيرسياقي، «خاستگاه نامگذاري دژ اهريمني بهمن در شاهنامه» از آرش اكبري مفاخر و «جشن هزاره فردوسي» از سلمان ساكت از ديگر عناوين مقالات اين شماره از فصلنامه فرهنگسراي فردوسي است.
دكتر احمد مهدويدامغاني (از دانشگاه هاروارد) مصرعي از شاهنامه را با اشعار شاعران ديگر مبناي مقايسه خود قرار داده است و هنرمندي و نكتهسنجي فردوسي را گواه برتري و جايگاه بلند ادبي و هنري او نسبت به سخنوران ديگر دانسته است.
اين شماره از «پاژ» كه جشن نامهاي براي دكتر خالقي مطلق و سپاسداري از خدمات شاهنامهشناسي اوست، شامل جستارها و مقالات ديگري است كه هر كدام با گوشههايي از تاريخ و فرهنگ كهن ايران پيوند دارند. از جمله ميتوان به گفتارهاي مهدي سيدي درباره خاندان ميكاليان، تحقيق پروين پورمجيديان درباره «ايندرا ايزد جنگ» و نوشته داريوش كارگر درباره «زرتشت و گوشههايي از جهان دانش» اشاره كرد.
پروين پورمجيديان عضو پژوهشگاه علومانساني در مقاله «ايندرا ايزد جنگ» به دنياي اسرارآميز اسطورهها ميپردازد و به آغازين روزهايي بازميگردد كه خدايان در رقابت با يكديگر به آفرينشهاي تازه دست مييازند تا باعث مرگ همانندان خويش شوند و يا گاه از مقام خدايي فرو افتند. نويسنده در اين مقاله ميكوشد تا ضمن معرفي ايندرا، همتاي ايراني اين ايزد را بشناساند. او نخست ايندرا را در وداها و آيين هندو معرفي ميكند و آنگاه به ايزد بهرام در اساطير ايران ميپردازد كه همتاي ايندراي اساطير هند است. در پايان نيز فهرستوار به مشتركات ايزد بهرام در باور ايراني و ايندره ايزد كهن ودايي اشاره ميكند.
داريوش كارگر استاد دانشگاه اوپسالای سوئد در مقاله «زرتشت و گوشههايي از جهان دانش» به اين موضوع ميپردازد كه بنا بر متنهاي فارسي ميانه و پهلوي، زرتشت از دانشهايي برخوردار بوده است. هدف نوشته او به دست دادن صورتي فشرده از ويژگي پيامبر ايراني است. در كنار اين جستوجو او به معرفي روايتي منظوم از «مينو خرد»، سروده داراب هرمزد يارسنجانه، ميپردازد كه در آن به دانش پزشكي زرتشت اشاره شده است. در پايان نيز متن تصحيح شده همان پاره از مينو خرد را ميآورد. از سويي ديگر نويسنده، بر پايه سروده داراب هرمزديار، به دانش پزشكي و معناي آن در جهان باستان نيز پرداخته است.
چهارمين شماره از نخستين سال انتشار «فصلنامه پاژ» در ۳۲۴ صفحه با بهاي ۵ هزار تومان به تازگي در اختيار دوستداران و پژوهندگان شاهنامه و ادبيات ايران قرار گرفته است. در صفحه ابتدايي فصلنامه پاژ آمده است كه موسسه فرهنگسراي فردوسي در راستاي اهداف فرهنگي خود، فصلنامه پاژ را در حوزه زبان و ادبيات فارسي با تاكيد بر پژوهشهاي مربوط به خراسان، فردوسي و شاهنامه منتشر ميكند.
نظر شما