به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، نشست تخصصی بررسی «شبکهسازی در حوزه کتابخوانی» با هدف ارتقای فعالیتهای ترویجی و همافزایی میان فعالان این حوزه، با حضور جمعی از پژوهشگران، نویسندگان و کنشگران حوزه کودک و نوجوان در خانه کتاب و ادبیات ایران برگزار شد.
در این نشست، شکوفه صمدی، از فعالان حوزه ترویج کتابخوانی، با تأکید بر ضرورت طراحی دقیق گروههای هدف در برنامههای ترویجی گفت: در این طرح باید سه گروه «تسهیلگر، کودک و خانواده» همزمان دیده شوند؛ چراکه خانواده در بسیاری از طرحها حلقه مفقوده بوده و تجربه نشان داده هر جا آموزش خانواده در کنار آموزش کودک قرار گرفته، موفقیت و پایداری طرح تضمینشدهتر بوده است.
وی با اشاره به اینکه در این برنامه، مراد از کودک، هم کودکان و هم نوجوانان هستند، افزود: لازم است، به نوجوانان بیش از گذشته توجه شود؛ چراکه در بسیاری از ساختارها این گروه سنی کمتر دیده شدهاند.
صمدی همچنین بر بهرهگیری از ظرفیت نهادها و گروههای فعال در این حوزه برای تقویت ابعاد تخصصی طرح تأکید کرد.
تسهیلگر کتاب باید مسئلهمحور فکر کند
این فعال حوزه ترویج کتاب در ادامه به نقش تسهیلگران پرداخت و اظهار کرد: تسهیلگر نمیتواند فارغ از معضلات اجتماعی فعالیت کند؛ از اینرو لازم است آموزشهایی در حوزههایی مانند جامعهشناسی و روانشناسی دریافت کند تا بتواند، مسئلهمحور و تجربهمدار با مخاطب کار کرده و در کنار آن، کتابهای متناسب را معرفی کند.
صمدی، همچنین بر ضرورت نظارت و پشتیبانی مستمر پس از آغاز طرح تأکید کرد و گفت: در کنار آموزش تسهیلگران و فراهمسازی امکاناتی مانند بُن کتاب یا برگزاری نمایشگاه در شهرستانها، باید سازوکاری برای نظارت، دریافت بازخورد، طرح پرسشها و تقویت حس تعلق و تعامل میان فعالان پیشبینی شود.
وی همچنین به گامهای اجرایی اولیه اشاره کرد و گفت: در فاز نخست، قرار شد گروهی در پیامرسان «بله» تشکیل شود، تسهیلگران سراسر کشور معرفی شوند و پس از برقراری ارتباط اولیه، هسته نخست برای ورود به مرحله آموزش شکل گیرد.
کتاب همه ماجرای ترویج کتابخوانی نیست
در ادامه این نشست، دکتر زهرا محسنیفر، پژوهشگر حوزه کودک و نوجوان، با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد در ترویج کتابخوانی گفت: «مسئله، صرفاً ترویج کتاب نیست، بلکه باید تجربههای ارزشمند، لذتبخش و معناداری را ترویج کنیم که کتاب بخشی از آنهاست. کتاب، عنصر مهم این تجربه است، اما همه آن نیست.»
وی افزود: «مسیر پیش رو، خلق تجربههای کتابمحور است؛ تجربههایی که با مسائل واقعی نوجوانان و نظام ارزشی آنان پیوند داشته باشد. اگر کتاب و فعالیتهای مرتبط با آن نتوانند نسبتی با دغدغهها، چالشها و جهان ذهنی نوجوان برقرار کنند، امکان ارتباط مؤثر با مخاطب کاهش مییابد.»
وی همچنین با اشاره به اهمیت سرمایه انسانی در این حوزه، تصریح کرد: «برای موفقیت در ترویج فرهنگ مطالعه، به نیروهایی نیاز داریم که علاوه بر دانش و تخصص در حوزه کتاب، شناخت عمیق و بهروزی از کودکان و نوجوانان، نیازها و پیچیدگیهای زیست فرهنگی آنان داشته باشند.»
عملکرد جزیرهای تاثیرگذار نیست
در بخش دیگری از این نشست، کبری بابایی، نویسنده و فعال حوزه کودک و نوجوان، با اشاره به ضرورت انسجامبخشی به فعالیتها بیان کرد: «هر گام از سوی متخصصانی که دغدغه رشد کودکان و نوجوانان را دارند، ارزشمند است؛ اما این حرکتها، پراکنده و به دلیل همراه بودن با آزمون و خطا، تأثیرگذاری لازم را ندارند.»
وی افزود: «ایجاد تشکلهای هماهنگ، از میان اهالی کتاب میتواند به شکلگیری حرکتهایی مؤثرتر منجر شود. این تشکلها حتی اگر در گامهای نخست کوچک باشند، امکان همافزایی را فراهم میآورند و با فعالیت پویا، هم موجب پختگی دستاندرکاران میشوند و هم رشد کیفی مخاطب را به دنبال خواهند داشت.»
به گزارش ایبنا؛ در پایان نشست حاضران بر ضرورت همافزایی و طراحی سازوکارهای منسجم برای تقویت تعامل میان مروجان کتاب تأکید کردند و مقرر شد بررسیهای تخصصی در این زمینه ادامه یابد.
نظر شما