یافتن آمار دقیق مبنی بر میزان علاقه کودکان و نوجوانان به هر کتاب باید در قالب یک پروژه تحقیقاتی پیگیری شود. اما میتوان از اهالی ادبیات کودک و نوجوان هم پرسید کدام یک از کتابهای همکارانشان را بیشتر دوست دارند؟ نخستین گزارش از سلسله گزارشهای ایبنا در این حوزه، به نظرات مهدی پور عمرانی و محبوبه نجفخانی اختصاص دارد.
یافتن آمار دقیقی مبنی بر این که میزان علاقه کودکان و نوجوانان به هر کتاب کم زیاد یا متوسط است را باید در قالب یک پروژه تحقیقاتی بزرگ تعریف و پیگیری کرد. اما شاید بد نباشد که از اهالی ادبیات کودک و نوجوان و تولیدکنندگان آثار مربوط به این گروه سنی بپرسیم که خودشان کدام یک از کتابهای همکارانشان را بیشتر دوست دارند؟ یا زمانی که یه عنوان یک کودک با آثار نویسندگان پیش از خود رو به رو بودند، کدام کتابها را بر دیگران ترجیح میدادند؟ و چه کتابهای خاصی در ذهنشان ماندگار شده است؟نخستین گزارش از سلسله گزارشهای ایبنا در این حوزه، به نظرات روحالله مهدی پور عمرانی و محبوبه نجفخانی اختصاص دارد.
روح الله مهدی پور عمرانی از کتابی با عنوان «آدم آهنی» به عنوان یکی از کتابهای مورد علاقه دوران کودکیاش یاد میکند. این منتقد ادبیات کودک و نوجوان معتقد است: «کتاب «آدم آهنی» در دهههای ۴۰ و ۵۰ یکی از پر طرفدارترین کتابهای کودکان بود. در آن زمان انتشار کتابهای تخیلی رواج نداشت. اما شخصیت اصلی داستان «آدم آهنی» به جای انسان یک قوطی حلبی بود که این، برای بچههای آن دوره بسیار جالب و غیر قابل باور بود. من هم از دیگران مستثنی نبودم و این کتاب را از کتابخانه کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان گرفتم و بارها خواندم و لذت بردم. این کتاب را تد هیوز نوشته بود و بعد از انقلاب تجدید چاپ شد.»
پورعمرانی همچنین میافزاید: من آثار جان کریستوفر را نیز دوست دارم و یادم هست کتابهای «کودک، سرباز، دریا»، «شهر سرب» و «شهر طلا»ی این نویسنده را در سالهای دور مطالعه کردهام و بسیار لذت بردهام.
پورعمرانی از آثار داریوش عباداللهی به عنوان کتابهایی ماندگار و جذاب یاد کرده و میگوید: «راسوها»، «بیست و چهار ساعت در خواب و بیداری» و مجموعه داستان «تلخون» این نوینسده را دوست داشتم. آنها را بارها خواندهام. اگرچه ممکن این کتابها در حال حاضر از سوی کودکان و نوجوانان مورد استقبال قرار نگیرند و آثاری متوسط به نظر آیند، اما در دوره ما داستانهای جذاب و جالبی بودند.
محبوبه نجفخانی مترجم کتابهای کودکان نیز با بیان این که از سال ۷۹ با ترویج و توسعه کتابهای ترجمه، آثار خوبی در حوزه کودک و نوجوان منتشر شده است؛ آثار مورد علاقه خود را اینگونه نام میبرد: رمانهای سهگانه جان کریستوفر (۱- شهریار آینده ۲- آن سوی سرزمینهای شعلهور ۳- شمشیر ارواح) مترجم حسین ابراهیمی الوند، ناشر قدیانی؛ مجموعه «هری پاتر»، نویسنده جی کی رولینگ، مترجم ویدا اسلامیه، ناشر تندیس؛ «ته کلاس، ردیف آخر، صندلی آخر»، نویسنده لوئیس سکر، مترجم پروین علی پور نشر افق؛ مجموعه «مانولیتو»، نویسنده الویرا لیندو، مترجم فرزانه مهری، ناشر آفرینگان؛ مجموعه آثار شل سیلور استاین، مترجم رضی هیرمندی، نشر هستان؛ این هم جور دیگر، نویسنده رولد دال، مترجم رضی هیرمندی، نشر چشمه.
وی در ادامه با تاکید بر این که تعداد کتابهای خوب ترجمه شده در سالهای اخیر بسیار زیاد است، میگوید: من مجموعه ۱۵ جلدی «در جست و جوی دلتورا» ( در جست و جوی دلتورا ۸ جلد - سرزمین سایههای دلتورا ۳ جلد - اژدهایان دلتورا ۴ جلد) نوشته امیلی رودا را که با ترجمه خودم از سوی نشر قدیانی منتشر شده است نیز بسیار دوست دارم. همچنین کتاب «ماتیلدا» نوشته رولد دال از کتابهای مورد علاقه من بود که آن را ترجمه کردهام. البته باید بگویم که مجموعه سه جلدی «پارسیان و من» (کاخ اژدها- راز کوه پرنده - رستاخیز فرا میرسد؛ نوشته آرمان آرین، نشر موج) و «بابا لنگدراز» نوشته جین وبستر که با ترجمه مهرداد مهدویان از سوی نشر قدیانی منتشر شده نیز کتابهای در خور توجهی هستند.
نجفخانی دو کتاب دیگر را نیز به فهرست آثار مورد علاقه خود میافزاید: ««تابستان قوها»، نویسنده بتسی بایارس، مترجم پروین علیپور، نشر افق و «کنار دریاچه نیمکت هفتم»، نویسنده فرهاد حسن زاده، نشر افق.»
این مترجم آثار کودکان و نوجوانان معتقد است: در دوره و زمانهای که برای علاقهمند کردن نوجوانان به مطالعه ناچاریم راه سختی را طی کنیم، میتوان با ارائه کتابهای جذابتر و معرفی بهتر آنها این راه را کوتاه کرد و زودتر به نتیجه رسید. گرچه نویسندگان ما همیشه از برتری کتابهای ترجمه در ذهن مخاطبان ناراحتند، اما باید بگویم که واقعیت آن است که اغلب این کتابها با مخاطب امروز سروکار دارند و به همین دلیل مورد توجه او قرار میگیرند.
نظر شما