به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، «نیمه راه بهشت»، رمانی نوشته سعید نفیسی در نیمه اول دهه 30 است. این اثر را یک اثر سیاسی میدانند که درباره افشای وابستگی رجال سیاسی و فرهنگی ایران به بیگانگان است. نویسنده، قهرمان این رمان را از میان شخصیتهای مشهور دهه 1320- 1330 انتخاب میکند و با تغییری مختصر در نام آنان، هویت حقیقیشان را به خواننده میشناساند. (مثلاً خلیل ملکی با نام خسیل الکی در ماجراها حضور مییابد). این اثر که درواقع یک پاورقی سیاسی است مورد تقلید نویسندگان دیگر نیز قرار گرفته است.
مجید بدرکوهی، مدیر انتشارات ماهریس در گفتوگو با ایبنا درباره نشر مجدد رمان «نیمه راه بهشت» گفت: «مدتی پیش یک نسخه از این کتاب را در یکی از کتابفروشیهای قدیمی پیدا کردم که ناشری هم برای آن ذکر نشده بود و پر از غلطهای چاپی و متنی بود. همچنین این کتاب حدود دویست کلمه و لغت فرانسوی دارد که ناشر قبلی یا آنها را معنی نکرده یا به اشتباه ترجمه کرده بود. برای من خیلی جالب بود و جای تعجب داشت که چرا ناشران دیگری که ید طولایی در چاپ کتابهای سعید نفیسی داشته و همه کتابهای او را چاپ کردهاند، سراغ این کتاب نرفتهاند. با بررسی اثر متوجه شدیم که به دلیل همین دویست لغت فرانسوی است که نیاز به متخصص ترجمه داشت و ایرادات چاپ و متنی زیاد آن که ویراستاری مجدد اثر را میطلبید، کتاب تقریبا غیر قابل چاپ بوده است! همین مشکلات ابتدا ما را از چاپ مجدد آن منصرف کرد اما بعدها به کمک استادی که از فرانسه به ایران آمده بود کتاب تصحیح شد، چند بار ویراستاری شد و نهایتا بعد از حدود 5 ماه برای چاپ مناسب شد.»
«نیمه راه بهشت» از لحاظ افشاگریهای سیاسی اثری است ممتاز و تا حدودی كمنظیر. سعید نفیسی در نگارش رمان از اطنابات و طول و تفصیلهای بالزاك مآبانهای سود جسته است، ضمن آن كه جز در لحظاتی نتوانسته به تشریح كامل و ظریف روابط جامعه بالزاكی نزدیك شود.
داستان در طبقات و سطوح بالای جامعه سالهای نگارش اثر جریان دارد. نام آدمهای متعدد آن یا ترجمه به معنی و حروف درهم شده نامهای واقعی سیاستمداران و متنفذان روز است، یا كلماتی ساخته شده بر وزن آن نامهاست. بنابر این با كمی دقت میتوان هویت واقعی بازیگران صحنه را تشخیص داد. مثلاً فرازجوی (فرود)، روشن سفیدبخت (نیر سعیدی)، دكتر طیبی (دكتر طاهری)، الك بدنی (ملك مدنی)، دكتر ادبار (دكتر اقبال)، علی اكبر دیپلماسی (علی اكبر سیاسی)، سید عنعناتی (سید ضیاء)، بالارو (ساعد)، باتنگان (بازرگان)، اختلاج (ابتهاج)، مسواك زاده (مصباح زاده)، روانگاه فاسد (جهانشاه صالح)، بدپوز خوش كیش)، عورتگر (صورتگر)، خسیل الكی (خلیل ملكی)، سپهبد زرمدی (سپهبد احمدی) همه از شخصیتهای معروف عصرند. بیشتر صحنههای كتاب را ضیافتهای مجلل، یا مجالس خصوصی مردم بالای جامعه از جمله فراماسونها تشكیل میدهد. مردمی كه بهشت موعودشان فلان كشور خارجی است و به سوی سرزمین معبود سلوك میكنند.
نویسنده اطلاعات خود را از چگونگی محیط رشد، تربیت، ترقی و نیل آدمها به مناصب عالی و شبكه روابط فاسد آنان ارائه میدهد: روزگاری كه تعیین وكیلان و وزیران با سفارش و تصویب سفارتخانههای خارجی، یا بر اثر مواضعه و تبانی عوامل ذی نفوذ و صاحبان امتیازات مادی انجام میگیرد. اعمال این قدرت بی مهار به آنجا میكشد كه چون بستنی فروش محله بی اختیار چشم در چشم یكی از متنفذان دوخته، به جایی میافتد كه عرب نی میاندازد. و بدین ترتیب ارزش رمان نفیسی در سندیت بخشیدن به افسانههایی است كه در افواه عوام بود، اما هیچ كس بدان وزنی نمینهاد.
عبدالعلی دستغیب، در شماره 71 مجله گزارش، چاپ دیماه 75 درباره این کتاب نوشته است:
در دهه 20 رمانوارههایی مانند «فتنه» علی دشتی، «ماریتا در دیار بیماران» عبدالحسین میکده، «ماه نخست»(مجموعه داستانهای کوتاه) سعید نفیسی، «گلهایی که در جهنم میروید» و «بهار عمر» محمد مسعود، روانشناختی یا اجتماعی است... رمانهای «نیمه راه بهشت» (1331) و «آتشهای نهفته» (1339) سعید نفیسی در دهه 30 از لحاظ تحلیل اجتماعی – نه از جهت مرتبه هنری- با آثار علوی پهلو میزند. نفیسی در «نیمه راه بهشت»، چند تن از رجال سیاسی دوره پس از شهریور 1320 را به باد انتقاد گرفته است. در مجموع در همه این قصهها نوعی «تجدد نثری» دیده میشود.
سعید نفیسی، دانشپژوه، ادیب، تاریخنگار، نویسنده، مترجم و شاعر ایرانی بوده که بیشتر او را در حوزه تاریخ و پژوهش ادبیات تصحیح متون میشناسند و کمتر به این توجه شده که از نفیسی دو مجموعه داستان (ستارگان سیاه و ماه نخشب)، یک نمایشنامه کوتاه (آخرین یادگار نادرشاه)، سه رمان (فرنگیس، نیمه راه بهشت و آتشهای خفته) و چند قصه ادبی و تاریخی به یادگار مانده است.کتاب «نیمه راه بهشت» نوشته سعید نفیسی از سوی انتشارات ماهریس در 400 صفحه، با شمارگان 1000 نسخه و بهای 38000 تومان، چاپ و روانه بازار کتاب شده است.
چهارشنبه ۱۰ مرداد ۱۳۹۷ - ۱۳:۱۴
نظر شما