به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، امروز برابر با بیست و هفتم شهریور، از شش سال پیش به عنوان روز شعر و ادب فارسی نامگذاری شده و سپس به تقویمها راه یافته است.
نخستین بار، علیاصغر شعردوست که از فعالان حوزه شعر فارسی است و بهویژه در سالهای اخیر فعالیتهای زیادی در گسترش زبان فارسی در تاجیکستان داشته است، به عنوان نماینده مردم تبریز در مجلس وقت شورای اسلامی در سال 81، نامگذاری این روز را به عنوان روز شعر و ادب فارسی اعلام کرد.
شعردوست کتابی نیز دارد با عنوان «شهریار و شعر ترکی/ بهانضمام برگزیده دیوان شهریار» که در سال 83 از سوی شرکت تعاونی کارآفرینان فرهنگ و هنر تهران به چاپ رسیده و نقد و تفسیری است بر اشعار شهریار. به هرحال، مناسبتی که نامگذاری این روز را توجیه میکند، درگذشت شهریار شاعر بزرگ معاصر است. این گزارش به معرفی مهمترین آثار مربوط به شهریار به منظور پیش بردن فعالیتهای پژوهشی درباره او اختصاص دارد.
بهترین مرجع برای منبعشناسی در حوزه زندگی و آثار شهریار، کتابی است که ناهید حبیب آزاد در سال 77 منتشر کرد. نام این کتاب، «کتابشناسی و فهرست مقالات و اشعار استاد سید محمدحسین شهریار» و ناشر آن، دبیرخانه مجمع جهانی بزرگداشت نودمین سال تولد استاد سید محمدحسین شهریار است. این بزرگداشت در سال 77 همزمان در تهران و تبریز برگزار شد.
کتاب دیگر، «دیدار آشنا/ مجموعه مقالات مجمع جهانی بزرگداشت نودمین سال تولد استاد شهریار» است که این کتاب هم در سال 77 از سوی مجمع جهانی بزرگداشت نودمین سال تولد استاد سید محمدحسین شهریار منتشر شده. مجموعه مقالات این کتاب از راهگشاترین در آشنایی با زندگی و آثار شهریار محسوب میشود.
نشر سهیل در سال 70 کتابی منتشر کرد با عنوان «شهریار/ خاطران شهریار و دیگران»؛ که به تلاش بیوک نیکاندیش گردآوری شده بود. نکات مهمی از زندگی شخصی شهریار را در این کتاب میتوان پی گرفت.
کتاب دیگر، «محمدحسین شهریار/ گفت وگوها» نام دارد که به اهتمام جمشید علیزاده در سال 79 از سوی موسسه انتشارات نگاه به چاپ رسیده. «یادنامه استاد شهریار/ با مقدمه منوچهر قدسی» نیز از منابع قابل اعتنا در شناخت زندگی و شخصیت شهریار است که به اهتمام حسامی و وافی و همکاری جمعی از خوشنویسان اصفهان توسط نشر میثم تمار اصفهان در سال 68 منتشر شده بود.
یادنامه دیگر، کتاب 608 صفحهای «شهریار شعر/ یادنامه استاد شهریار» است که به اهتمام محمدتقی سبک دل در سال 84 از سوی دایرةالمعارف ایرانشناسی منتشر شد.
اما دیوان شهریار تا به حال بارها از سوی ناشران مختلف منتشر شده و این اواخر نیز با توجه به پخش سریال شهریار و درخواستهای مردم برای این کتاب، توسط ناشران دیگر در قطعها و کیفیتهای مختلف به چاپ رسیده است. از چاپهای بهتر این دیوان، میتوان به چاپ موسسات انتشاراتی نگاه و زرین اشاره کرد.
این چاپ «دیوان شهریار» در دو جلد مصور با نمونههایی از دستخط شهریار و عکسهایی از او، بارها تجدید چاپ شد. برای مثال در سال 62 به چاپ نهم رسید و در سال 73، چاپ پانزدهم خود را تجربه کرد.
کلیات اشعار ترکی شهریار هم چاپهای مختلفی را پشت سر گذاشته که از میان آنها، میتوان به چاپ انتشارات الهدی اشاره کرد که در سال 71 در 238 صفحه و به تلاش اصغر فردی منتشر شد. این کتاب که بهمناسبت کنگره بزرگداشت شهریار (۱۰ الی ۱۳ آذر ماه ۱۳۷۱ تهران) به چاپ رسیده بود، در دیماه همان سال به چاپ دوم رسید.
چاپ دیگر شعرهای ترکی شهریار، باز هم مربوط است به موسسات انتشاراتی نگاه و زرین. «کلیات دیوان ترکی شهریار به انضمام جیدر بابایه سلام»، با مقدمه، تصحیح و تعلیقات حمید محمدزاده در چندین نوبت از سوی این دو موسسه انتشاراتی منتشر شده. از جمله در سال 79 به چاپ سیزدهم، در سال 80 به چاپ چهاردهم، و در سال 85 به چاپ بیستم رسیده است.
زندگینامههای بسیاری هم درباره شهریار نوشته شده، همانطور که شمار کتابهای نقد و بررسی شعر او بسیار است. از جمله این کتابها، یکی «استاد شهریار/ داستان زندگی و سیر و سلوک شهریار» است تدوین امینی که در سال 79 از سوی نشر نسیم حیات قم منتشر شده. کتاب دیگر، «شهریار شعر/ بررسی آفاق شعر شهریار» است تالیف محمدجلیل بهادری. ناشر این کتاب، نشر رامان ایلام است و در سال 86 به چاپ رسیده.
انتشارات مدرسه نیز در سال 80 کتابی به چاپ رساند با عنوان «شهریار» به تلاش محمدکاظم مزینانی (نویسنده کودک و نوجوان) که زیر نظر یک شورای کارشناسی تدوین شده و به نوعی، سرگذشتنامه این شاعر محسوب میشود.
«سیمرغ سهند/ داستان زندگی سید محمدحسین شهریار» اثر محمدرضا اصلانی با تصویرگری محمدحسین صلواتیان از آثار قابل تامل در حوزه بررسی زندگی و آثار شهریار است که از سوی دفتر نشر فرهنگ اسلامی در سال 77 منتشر شده است.
«زندگی شهریار» اثر مظفر سربازی هم کتاب دیگری است که در سال 80 از سوی شرکت توسعه کتابخانههای ایران به چاپ رسیده.
«دنیای شهریار» نمونهای است از تحقیقات پژوهشگران کشورهای دیگر(در این جا جمهوری آذربایجان) درباره شهریار. این کتاب به قلم عیسی حبیببیلی و رئداکتور علمی عیناله مددلی، با ترجمه حمید سفیدگر شهانقی در سال 80 از سوی نشر زوفای تهران منتشر شد.
«سخنوران آذربایجان/ از قطران تا شهریار» نیز اثری است تالیف عزیز دولتآبادی که به معرفی شاعران آن خطه از قدیمترین ایام (قرن ششم قمری) اختصاص دارد. این کتاب را نشر ستوده در سال 86 به چاپ رسانده است.
مسعود احمدی هم در کتابی به بررسی یکی از شعرهای شهریار پرداخته است: «سیری در سهندیه استاد شهریار همراه با متن کامل ترکی» نام این کتاب است که به روایت و ترجمه مسعود احمدی و با مقدمه محمدزاده صدیق در سال 86 توسط نشر پینار زنجان منتشر شده.
«حافظ و شهریار» به تهیه و تنظیم احمد کاویانپور کتابی است که به مقایسهای بین شعر شهریار و حافظ، و تاثیرپذیریهای شهریار از غزلیات حافظ میپردازد. این کتاب در سال 79 توسط انتشارات تلاش به چاپ رسیده.
«زندگانی ادبی و اجتماعی استاد شهریار» نیز نام کتاب دیگری است از احمد کاویانپور. این کتاب را نشر اقبال در سال 75 به علاقهمندان آثار شهریار عرضه کرده است.
کتاب دیگر، «طنز در شعر استاد شهریار» است به قلم محمدباقر نجفزاده بارفروش که آن را انتشارات خردمند در سال 69 به چاپ رسانده است. «شهریار و آن سهیار» هم کتابی است در نقد و تفسیر شعر شهریار به قلم ناصر منظوری که توسط انتشارات اندیشه نو در سال 83 منتشر شده.
تعداد این کتابها بسیار است و میتوان به آنها نام کتابهای بسیار دیگری را افزود که در شهرهای مختلف آذربایجان از سوی علاقهمندان این شاعر بر اساس ذوق و سلیقه شخصی و به دور از رویکردهای آکادمیک و روشمند تالیف و منتشر شده. همچنین تعداد گلچینها و گزیدههای اشعار شهریار، بسیار است.
27 شهریور، روز شعر و ادب فارسی و همزمان با سالروز درگذشت استاد محمدحسین شهریار، احیاگر غزل فارسی در قرن معاصر خورشیدی است.
چهارشنبه ۲۷ شهریور ۱۳۸۷ - ۱۱:۵۲
نظر شما