دکتر عشقی در گفتوگو با خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) درباره وضعیت جریان «ترجمه معکوس» در کشور اظهار کرد: برای نوشتن کتابی در حوزه تکنیکی که به زبانهای دیگر ترجمه شود، به زیرساختهای زیادی نیاز است. کشورهای غربی برای تالیف آثار حوزه علوم پایه و کاربردی نظام خاصی را دنبال میکنند. ناشران مطرح طی قراردادی به مولفان سفارش تالیف کتاب میدهند.
وی افزود: زیرساختها شامل دو بخش سختافزارها یعنی ناشران و نرمافزارها یعنی قانوناند. قانون در حوزه نشر و تالیف کتاب با ضعف جدی مواجه است.
عشقی در ادامه گفت: البته ناشران مطرح بینالمللی از قبل براساس یک نیازسنجی از فضای جامعه، دانشگاه و مراکز صنعتی موضوع تالیف کتاب را در اختیار مولفان قرار میدهند. به عبارتی دیگر جریان تالیف بهصورت یک پروژه دنبال میشود؛ مانند آثاری که به قلم مترجمان ما به سرعت به فارسی برگردانده میشود که البته این جریان ترجمه یک عیب نیست.
نقص در جریان سفارش تولید کتاب از صنعت به دانشگاه
مدرس دانشگاه شهید بهشتی، ادامه داد: سیستم طرح تقاضا براساس یک پروژه نیازسنجی شده از سوی ناشران در ایران وجود ندارد. برای آثار حوزه علومانسانی این جریان وجود دارد اما در حوزه تولید آثار علوم پایه این جریان موجود نیست؛ چراکه تقاضا، برای تالیف این آثار باید از سوی صنعت به دانشگاه منتقل شود.
وی افزود: وجود یک گروه ناشر حرفهای در ایجاد ظرفیت برای شکلگیری جریان ترجمه معکوس آثار حوزه علوم پایه، ضروری است. بررسی و مقایسه شیوه فعالیت ناشران مطرح حوزه علوم کاربردی دنیا با ناشران داخلی نیز میتواند راهگشا باشد.
نقش «ایبنا» در آسیبشناسی سیر انتشار کتاب
دبیر علمی بیست و دومین کنفرانس صنعت برق ایران اظهار کرد: پایه مناسب برای تالیف یک کتاب مطلوب در حوزه علوم پایه و کاربردی در کشور وجود ندارد، به همین دلیل ایران به یک مصرفکننده و مترجم آثار خارجی تبدیل شده است. خبرگزاری کتاب ایران بهعنوان رسانه درگیر در امور چاپ و نشر میتواند با بررسی سیر انتشار یک کتاب تکنیکی از سوی ناشران مطرح دنیا، دلایل نبود این فرایند در کشور را شناسایی و آسیبشناسی کند.
عشقی، درباره ظرفیت محتوایی آثار مولفان ایرانی برای ترجمه معکوس گفت: با توجه به سطح علمی دانشمندان ایرانی و تولید مقالات علمی و تحقیقاتی، مطمئنم آثار ایرانی ظرفیت ترجمه معکوس را دارند.
استادیار دانشگاه شهید بهشتی، درباره عقیده برخی مبنی بر بینیازی کشورهای اروپایی به آثار مولفان ایرانی حوزه علوم پایه ادامه داد: با این نظر موافق نیستم. اگر این بینیازی وجود داشت پس چرا ناشران خارجی از مولفان و محققان ایرانی برای تالیف فصلهای کتابهای علمی دعوت میکنند؟ مراکز پژوهشی غربی به دلیل وجود زیرساختهای قوی در حوزه نشر از دانش خام محققان ایرانی برای تالیف کتاب استفاده میکنند؛ روندی که در حوزههایی مانند نفت نیز وجود دارد. ما بهطور جدی مشغول خامفروشی علم هستیم.
نوآوری داریم، دستاورد علمی نداریم
عشقی اظهار کرد: ما نوآوری داریم اما دستاورد علمی نداریم؛ بهعبارتی دیگر تکنیک را تولید میکنیم اما محصول نهایی را کشورهای پیشرفته استفاده میکنند. محققان در دانشگاهها با تالیف مقاله و انتشار آن در حال خامفروشی دانشاند. اگر مقاله را ماده خام علمی بدانیم، کتاب محصول تجاری علم است. ضعف قانونگذاری، ریشه مشکلات کشور در حوزه نشر علم محسوب میشود.
یکشنبه ۲۵ خرداد ۱۳۹۳ - ۰۹:۰۰
نظر شما