به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، کتاب «فراز و فرود اصلاحات در عصر امیرکبیر» حاصل پژوهشی است که بیش از یک سال در گروه تاریخ و تمدن پژوهشکده فرهنگ و مطالعات اجتماعی درباره مروری بر عملکرد امیرکبیر در ایران صورت گرفته‌است.

در مقدمه این کتاب آمده‌است: «اصلاحات در ایران معاصر به دو گونه اصلاحات درون حکومتی و اصلاحات برون حکومتی تقسیم شده‌است. اصلاحات نوع اول در عصر قاجاریه، توسط افرادی چون عباس‌میرزا به شکل اصلاح‌طلبانه و رفرمیستی انجام می‌گرفت. امیرکبیر نیز در این دوره با قبول شالوده نظام سیاسی، تلاش داشت در چارچوب نظام مستقر از ظرفیت‌های موجود برای ایجاد اصلاحات در راستای سامان دادن به امور و رفع موانع و غلبه بر آن چه عقب‌ماندگی کشور را به دنبال داشت، عمل نماید. برخلاف جریان درون حکومتی، اصلاحات که بیش‌تر جنبه سخت‌افزاری و خصوصاً اقتصادی مالی داشت، اصلاحات برون حکومتی، بیشتر سبقه نرم افزاری و خصوصاً سیاسی داشت.»

روش تحقیق در این اثر پژوهشی، تاریخی است، اما تاریخ به مفهوم سنتی، یعنی وقایع‌نگاری نیست، بلکه این وقایع و اتفاقات با روش تحلیلی بررسی شده‌اند.

فراز و فرود اصلاحات در عصر امیرکبیر از 3 فصل اصلی تشکیل شده‌است. فصل اول و دوم درباره ساختار حکومت و لزوم تغییرات است و زمینه اقدامات و اصلاحات امیرکبیر در آن آمده‌است.

«ساختار حکومت در دوران قاجار و آغاز روابط با اروپا» عنوان فصل اول کتاب است که در آن عناوینی نظیر نام و نشان قاجار، آغاز روابط با اروپا، درگیری‌های ایران دوره قاجار با سیاست‌های استعماری، ساختار دولت، جنگ‌های ایران و روسیه، صنعت در دوره قاجار مورد بحث و بررسی قرار گرفته‌است.

فصل دوم «لزوم تغییرات اجتماعی» نام دارد که شامل عناوینی نظیر مدرنیسم، لزوم بازسازی تغییرات اجتماعی، آغاز تحولات در ایران، مراحل اندیشه نوسازی در ایران، تجددطلبی و نوگرایی است و به بررسی نحوه تحولات در ایران از دوره عباس میرزا و قائم مقام فراهانی پرداخته‌است.

فصل سوم، در واقع بخش اصلی کتاب فراز و فرود اصلاحات در عصر امیرکبیر است که به اقدامات امیرکبیر در دوره صدارت او، از بعد داخلی و خارجی اختصاص دارد.

مؤلف اثر در این باره نوشته‌است: «امیرکبیر در جهت و مسیر اصلاحات اداری و عمومی گام برداشت که بدون آن، اوضاع آشفته ایران سر و سامانی به خود نمی‌گرفت. وی ابتدا مصمم شد سازمان‌های اداری کشور را که از سرتا پا ناقص، یا حداقل دستخوش فساد و تباهی گشته بود، اصلاح نماید. امیرکبیر دریافته ‌بود که باید سرلوحه اقدامات خود را در هر زمینه، ابتدا استقلال سیاسی ایران قرار دهد، با بیگانگان و ممالک همسایه ارتباط داشته باشد ولی براساس دوستی متقابل، اصول شرافت و بر پایه حقوق مشترک؛ او موازنه سیاسی را در همه حال در روابط دیپلماسی رعایت می‌کرد.»

فصل سوم کتاب با عنوان «صدارت میرزا تقی‌خان امیرکبیر» شامل عناوینی نظیر: امیرکبیر قبل از صدارت، داوران صدارت وی، امنیت داخلی در دوران صدارت، دوران صدارت وی، امنیت داخلی در دوران صدارت، اصلاحات میرزا تقی‌خان، سیاست خارجی امیرکبیر، رویکرد وی به مذهب واقعیت‌های دینی، عزل و قتل امیرکبیر، نظرات برخی مورخان داخلی و خارجی درباره وی است.

کتاب فراز و فرود اصلاحات در عصر امیرکبیر را انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با شمارگان 2000 نسخه در 500 صفحه منتشر كرده‌است.

علاقه‌مندان به تهیه این كتاب می‌توانند به آدرس تهران، تقاطع بزرگراه شهید مدرس و خیابان شهید بهشتی، پلاک 1/27، دفتر مرکزی و نمایشگاه دائمی سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی مراجعه كرده یا با شماره تلفن‌های88503341 و 88730446 تماس حاصل نمایند.