-
از کتابهای تاریخ تا پرده سینما؛
اکبر عبدی، بازیگری که تاریخ مکتوب را به تصویر کشید
یکی از بخشهای کمتر دیدهشده کارنامه او، حضور مستمر در فیلمها و سریالهای تاریخی است. آثاری که بنیان آنها بر کتابهای تاریخ، اسناد، خاطرات، سفرنامهها و پژوهشهای تاریخی استوار بود.
-
روایتی مستند از حیدر رقابی در بخارا؛
تلاش برای بیرون آوردن «مرا ببوس» از دل افسانهها
نشست عصر یکشنبههای بخارا با محوریت رونمایی و بررسی کتاب «مرا ببوس، زندگی و سرودههای حیدر رقابی» با حضور کامیار عابدی، میرعلیرضا میرعلینقی و علی دهباشی برگزار شد.
-
محمدرضا مریدی در نشست «زیباشناختی شدن جنگ» بیان کرد؛
هنرمند جنگ را بازنمایی نمیکند، آن را دوباره تجربه میکند
مریدی گفت: اینگرام معتقد است هنر جنگ، بازنمایی جنگ نیست، بلکه اجرای دوباره جنگ است و البته آن را ضد اجرا یا ضد فعلیتبخشی مینامد. منظورش این است که هنرمند جنگ را بازنمایی یا تسهیل نمیکند، بلکه آن را برای خود دوباره میسازد.
-
نگاهی به جایگاه حماسه هومر و چالش اقتباس از یک میراث جهانی؛
بازگشت بزرگترین سفر ادبی تاریخ به سینما
اهمیت «اودیسه» در تاریخ ادبیات تنها به قدمت آن محدود نمیشود، بسیاری از پژوهشگران آن را یکی از نخستین نمونههای رمانس سفر و یکی از پایههای شکلگیری روایت مدرن میدانند.
-
نگاهی به جهان اقتباسی تقوایی به مناسبت سالروز تولدش؛
چرا ناصر تقوایی مهمترین اقتباسگر تاریخ سینمای ایران است؟
تقوایی، پیش از آنکه فیلمساز باشد، خوانندهای جدی بود. او ادبیات را میشناخت و مهمتر از آن، میدانست هر رمان، زبان مخصوص خودش را دارد. تقوایی شیفته و دلداده ادبیات بود و عشق و علاقهاش را چنین توصیف میکرد: «ادبیات، گریزگاه من نیست. حرفه اصلی من است و اگر بیش از سینما نگران ادبیات هستم، به خاطر است که وضع ادبیات نگرانکنندهتر است.»
-
از خودکشی پسر تا نگاهی به اندیشههای رواندرمانگری پدر در سینما؛
سینما روی کاناپه اروین یالوم
اهمیت یالوم برای اهالی فرهنگ، تنها به روانشناسی محدود نمیشود. اگر کتابهای او را ورق بزنید، خیلی زود متوجه میشوید که جهان فکریاش به طرز شگفتانگیزی به جهان سینما نزدیک است. او هرگز فیلمی نساخت، اما بسیاری از فیلمهایی که امروز شاهکارهای سینمای جهان محسوب میشوند، انگار سالها پیش در کتابهای او تفسیر شدهاند.
-
روایتی از هنری که در کوچه و بازار متولد شد؛
چگونه نقاشی قهوهخانهای حافظه مذهبی ایرانیان را ساخت؟
مهمترین ویژگی نقاشی قهوهخانهای، فاصله گرفتن از قواعد رسمی هنر درباری است. هنرمندان این سبک اغلب آموزش آکادمیک ندیده بودند و به همین دلیل بیش از آنکه به قواعد کلاسیک پایبند باشند، بر انتقال احساس و روایت تأکید میکردند.
-
تابلویی از محمود فرشچیان که روایت کربلا را جهانی کرد؛
«عصر عاشورا» چگونه مشهورترین نگاره مذهبی ایران شد؟
اگرچه فرشچیان آثار مشهور فراوانی همچون «پنجمین روز آفرینش»، «ضامن آهو»، «نیایش»، «ستایش پروردگار» و «کوثر» را خلق کرده است، اما بدون تردید «عصر عاشورا» شناختهشدهترین و اثرگذارترین اثر او به شمار میرود. اثری که بسیاری آن را مشهورترین نگاره عاشورایی تاریخ هنر ایران میدانند.
-
درباره «فهمیه اکبر» با نگاهی به کتاب «آهنگ سرگذشت»؛
خوانندهای که روسها را با آواز به چالش کشید
فهیمه اکبر در این سالها همواره چهرهای ناشناخته ماند؛ بانویی هنرمند که در سالهای اشغال گیلان با آوازهای وطنی به صدایی ماندگار تبدیل شد.
-
فیلمی که هم تحسین شد و هم محل مناقشه ماند؛
«ربهکا» موفقترین شکست هیچکاک در اقتباس ادبی
فیلم «ربهکا» نهتنها نخستین اثر آمریکایی هیچکاک بود، بلکه تنها فیلم او نیز محسوب میشود که موفق به دریافت جایزه بهترین فیلم اسکار شد. با این حال، بسیاری از دوستداران رمان معتقدند اقتباس هیچکاک هرگز نتوانست پیچیدگیهای روانشناختی، فضای گوتیک و ظرافتهای ادبی اثر اصلی را منتقل کند.
-
چرا اقتباسهای سینمایی از آثار ساراماگو ناکام میمانند؟
ساراماگو، نویسندهای که از پرده سینما بزرگتر ماند
ساراماگو سالها در برابر فروش حقوق اقتباس «کوری» مقاومت میکرد. او نگران بود فیلم نتواند روح اثر را منتقل کند. با این حال سرانجام با ساخت فیلم موافقت کرد، مشروط بر اینکه داستان در شهری بینام و غیرقابل شناسایی رخ دهد تا جهانشمولی رمان حفظ شود.
-
نگاهی به تجربه نویسندهای که جهان رمانش را خودش به تصویر کشید؛
نادر ابراهیمی و تجربهای متفاوت در اقتباس ادبی
نادر ابراهیمی را اغلب با کتابهایی چون «یک عاشقانه آرام»، «بار دیگر شهری که دوست میداشتم» و مجموعه عظیم «آتش بدون دود» به یاد میآورند.
-
جذابیتهای رمان مت هیگ برای کارگردانان سینما؛
چرا اقتباس از «کتابخانه نیمهشب» وسوسهانگیز است؟
هسته مرکزی «کتابخانه نیمهشب» بر یکی از جذابترین، قدیمیترین و در عین حال مدرنترین پرسشهای بشر بنا شده است. سوال این است که اگر در گذشته تصمیم دیگری میگرفتیم، زندگیمان چگونه میشد؟
-
محمد چرمشیر در بررسی دو نمایشنامه «آدمکش» و «پیچ خطرناک»؛
شفر، دیکتاتوری خوشآیندی را بر متن جاری میکند
نشست نقد و بررسی دو نمایشنامه «آدمکش» و «پیچ خطرناک» که در انتشارات رایبد منتشر شدهاند، با حضور شهرام زرگر و امین حسینیون، مترجمان آثار، اصغر نوری، مدیر جلسه و محمد چرمشیر و فرهاد مهندسپور بهعنوان منتقدان این نشست برگزار شد.
-
نگاهی به زندگی و زمانه یحیی دهقانپور، عکاس برجسته ایرانی؛
عکاسی خلق زیبایی از طریق نور است
دهقانپور یکی از چهرههای شاخص و اثرگذار در تاریخ عکاسی معاصر ایران محسوب میشود و نامش با عکسهایی از مراسم تشییع جنازه فروغ فرخزاد آنهم زمانی که فقط ۲۶ ساله بود، گره خورده است.
-
وقتی نویسندگان از مرز جنون به زندگی عادی رسیدند؛
خداحافظی دنیای تصویر با زندگی رازآلود نویسندگان
در فیلمها و سریالهای جدید، نوشتن دیگر نشانه نبوغ مرموز یا جنون نیست و بخشی از زندگی روزمره شخصیت به حساب میآید. نویسندگان دیگر آدمهایی دور از دسترس نیستند که در اتاقهای تاریک زندگی کنند و با ارواح ذهنی حرف بزنند. آنها حالا بیشتر شبیه آدمهای اطراف ما شدهاند، با همان اضطرابها، همان ضعفها و همان زندگی معمولی.
-
به مناسبت سالروز درگذشت پدر درام مدرن؛
واکاوی جهان ایبسن، بحران حقیقت و اقتباس مهرجویی از «خانه عروسک»
ایبسن طی حدود ۵۰ سال فعالیت ادبی، ۲۵ نمایشنامه نوشت؛ آثاری که بهطور کلی به سه دوره رمانتیسم، رئالیسم و سمبولیسم تقسیم میشوند.
-
اقتباس نولان از ادیسه هومر و تاکید بر اهمیت داستانهای حماسی؛
چرا سینما به داستانهای کهن حماسی و اسطورهها نیاز دارد؟
نولان به تازگی در گفتوگویش بیان کرده که هر کسی که ادیسه را میسازد، امیدها و رویاهای مردم برای فیلمهای حماسی را بر دوش میکشد و این مسئولیت عظیمی به همراه دارد. سینما هرچه بیشتر به جلو حرکت کرده، بیشتر فهمیده که بدون اسطوره نمیتواند جهان خود را بسازد.
-
نگاهی به اثر «روی لیختناشتاین» در موزه هنرهای معاصر تهران؛
خلبانی که از کتاب کمیک به دیوار موزه رسید
فواد نجمالدین گفت: نام اثری که در موزه هنرهای معاصر به نمایش درآمده «براتاتا» است و در واقع چیزی شبیه به «تَتَرق» است که در کمیکها وجود دارد. تصویر یک خلبان است با دو جمله و جمله اول میگوید: «خیلی متاسفم، اهدافی که جلویمان برای زدن بود از گلولههایم بیشتر بود.»
-
چگونه هیچکاک از ادبیات متوسط، شاهکارهای جاودان ساخت؟
کتاب را بخوان، دور بینداز و فیلمت را بساز
۲۹ آوریل سالروز درگذشت آلفرد هیچکاک کارکردان بزرگ انگلیسی است. هیچکاک در طول دوران فیلمسازیاش ارتباط نزدیکی با ادبیات و کتابها داشت و بیشتر فیلمهایش را از داستانها و رمانها اقتباس میکرد. نگاهی به سبک و شیوه هیچکاک در اقتباس و ارتباط او با کتابها داشتهایم.
-
ایبنا به مناسبت روز معمار تحلیل میکند؛
معماری در هزار و یک شب، تلفیق خیال شهرزاد با هندسه ایرانی-اسلامی
هزار و یک شب، گنجینهای بیبدیل از داستانهای پررمز و راز است که از دل فرهنگ غنی و چندلایهی جهان ایرانی برخاسته است.
-
تحلیلی بر ترانه «تفنگ گریه میکنه» جدیدترین اثر روزبه بمانی؛
روزبه بمانی و میناب، جایی که ترانه به گریه رسید
روزبه بمانی از جمله ترانهسرایانی است که با نگاهی متفاوت به مسائل روز، توانسته جایگاهی ویژه میان مخاطبان موسیقی پیدا کند.
-
کوروساوا و اقتباس از شکسپیر؛ مسیری از جهانروایی تا بومیسازی فرهنگی
اقتباس برای کوروساوا نه محدودیت، بلکه بستری برای آفرینش دوباره و فرصتی برای این بود که داستانهای بزرگ جهان را در قالبی تازه و در زمینه فرهنگ ژاپنی بازتفسیر کند.
-
نگاهی به نمایشنامه «ناکجاآباد»؛
هارولد پینتر؛ نمایشنامهنویسی که از سکوت درام ساخت
امضای شخصی هارولد پینتر بیش از هر چیز در شیوه ویژه او در استفاده از زبان و سکوت آشکار میشود؛ او قادر بود از سادهترین دیالوگهای روزمره، تنش و معنا خلق کند و با حذف هر آنچه توضیحدهنده یا زائد بود، مخاطب را وارد فضایی کند که بخش بزرگی از آن در زیرمتن جریان دارد.
-
بررسی آثار اقتباسی ایتالیا با موضوع جنگ؛
بازنمایی جنگ و تاریخ در سینمای ایتالیا؛ از نئورئالیسم تا سینمای معاصر
بسیاری از آثار سینمایی برجسته ایتالیایی مستقیما به تجربه جنگ، اشغال، مقاومت مردمی و پیامدهای اجتماعی و روانی آن پرداختهاند و این موضوع به یکی از بنیانهای اصلی هویت سینمای ایتالیا تبدیل شده است.
-
ایبنا گزارش میدهد؛
«بلندیهای بادگیر»؛ اثر کلاسیکی که هنوز هم الهامبخش سینماگران است
نسخه جدید سینمایی «بلندیهای بادگیر» (۲۰۲۶) به کارگردانی امرالد فنل و بازی مارگو رابی، اقتباسی از این کتاب امیلی برونته است که اخیراً در آمریکا روی پرده رفت و تنها در نخستین هفته اکران در باکس آفیس رتبه اول را کسب کرده و بیش از ۱۰۰ میلیون دلار فروش جهانی داشته است.
-
از رمانهای ضداستعماری تا سینمای مقاومت؛
چگونه ادبیات مبارزه با استعمار به زبان تصویر تبدیل شد؟
ادبیات ضداستعماری عمدتاً در نیمه نخست قرن بیستم و همزمان با گسترش جنبشهای استقلالطلب در آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین شکل گرفت. نویسندگانی مانند فرانتس فانون، امه سزر، آلبر ممی و نگوجی وا تیونگو تلاش کردند تجربه استعمار را در قالب نظریه و روایت ادبی تحلیل کنند.
-
فیلمی اقتباسی که خاطرات یک کهنه سرباز را روایت میکند؛
اولیور استون و افشای سه دروغ بزرگ دولت آمریکا در «متولد چهارم جولای»
ضدجنگ بودن در آثار استون به معنای صلحطلبی صرف یا شعارهای کلیشهای نیست. دیدگاه او ریشه در سه مؤلفه پایان دادن به اسطوره قهرمانی، افشای دروغ دولتی و نقد نظاممند نهادهایی مثل خانواده و آموزش و پرورش است.
-
نگاهی به تاثیر جنگ در آثار برشت؛
نقد فاشیسم و سرمایهداری از دیدگاه برشت در تئاتر حماسی
تئاتر به عنوان هنری زنده و مبتنی بر ارتباط مستقیم با مخاطب، بستری فراهم آورده است تا پیامدهای جنگ، از فروپاشیهای اخلاقی و اجتماعی تا دگرگونیهای معنایی و هویتی در قالب روایت، شخصیتپردازی و کنش دراماتیک آشکار شود.
-
به مناسبت ۷ فروردین، روز جهانی تئاتر؛
«تئاتر»، آیین جمعی همدلی
از منظر روانشناسی اجتماعی، تئاتر با نمایش روایتهای مشترک از رنجها، امیدها و پیروزیها، به مردم کمک میکند تا فشارهای روانی فردی را در قالبی جمعی مدیریت کنند. کمدیهای هوشمندانه با نقد شیرین آسیبهای اجتماعی، اضطراب را کاهش میدهند و تراژدیهای اصیل با نمایش ظرفیت انسان برای ایستادگی، حس تابآوری را در جامعه تقویت میکنند.