-
یادداشت؛
«نان و نگاه»؛ بازخوانی قصهای از نویسنده گرگانی در روز گندم و نان
گلستان- در داستان کوتاه «نان و نگاه» نوشته سیدحسین میرکاظمی، پدر ادبیات داستانی گرگان، نان حضوری ملموس دارد و پیوندی عمیق با قصه پیدا میکند؛ به گونهای که میتوان حتی در میان سطرها دریافت که نان در فرهنگ ما فقط یک غذا نیست، بلکه کارکردهای نمادین متعددی دارد و با زندگی مردم و فرهنگ ایران زمین کاملاً عجین است.
-
بازخوانی نقش دین در توسعه تمدنی؛
درباره اهانت به مسیح و رهبر کاتولیکهای جهان
لرستان- بازخوانی نقش دین و معنویت در توسعهٔ تمدنی نهتنها یک بحث نظری، بلکه ضرورتی عملی برای حفظ توازن و پایداری جوامع است. تمدن بدون انسانِ متعالی، تنها سازهای باشکوه اما تهی و شکننده خواهد بود.
-
یادداشت؛
کنترل اضطراب در دل جنگ/ چگونه میتوان در دل نیستی، معنا ساخت؟
قم - یک نویسنده، روانشناس با توجه به شرایط و کنترل اضطراب در دل جنگ برای ساختن معنا در دل نیستی پنج رویکرد کلیدی را بیان کرد.
-
یادداشت؛
ایرانی بودن، روایت پیوستگی خاک و جان
لرستان - تنها بیوطنها و بیهویتها هستند که ارزش وطنداری را نمیدانند و هویت خود را به بهای مزدوری و جاسوسی به بیگانگان میفروشند و در آوارگی و بیچارگی به دنبال ناپدری و نامادری میگردند.
-
یادداشت؛
از موانع ساختاری تا شکلگیری یک هسته فعال ادبیات داستانی در قم
قم - ضعف ادبیات داستانی در استان قم، حاصل ترکیب چند عامل ساختاری و فرهنگی است اما با وجود محدودیتها نمیتوان از تحرک و پویایی بخشی از جامعه ادبی قم در سالهای اخیر چشم پوشید. شماری از نویسندگان قمی توانستهاند با فاصله گرفتن از کلیشههای مسلط، مسیر خلاقانهتری در پیش گیرند و آثار خود را در سطح ملی عرضه کنند.
-
یادداشت؛
دفتری رنگارنگ از قالبهای امروزی شعر معاصر/ «خهولوان»؛ آمیزهای از سنت و نوآوری
ایلام - حبیبالله بخشوده شاعر و منتقد ایلامی در یادداشتی تحلیلی، ساختارهای سهگانه و ساحت اندیشه کتاب «خهولوان» اثر جلیل صفربیگی را مورد بررسی و پژوهش قرار داده است.
-
یادداشت؛
زبانِ نسل Z، آیینه ترکخورده ادبیات رسمی ایران
لرستان - شاعر و پژوهشگر لرستانی با اشاره به اینکه نسل Z ایرانی، نسلی میهندوست و در جستوجوی هویت است که با زبان طنز و روایتهای شخصی، مشکلات خود را فریاد میزنند، گفت: اکنون زمان آن رسیده است که به جای نگاه معماگونه به این نسل، با بهرهگیری از ظرفیت زنده ادبیات، آنان را «همسازندگان» فردای ایران بدانیم.
-
یادداشت؛
«ئەوکلیان»؛ مرز میان تجربههای شخصی و دغدغههای جمعی
ایلام- شاعر مجموعه شعر «ئەوکلیان» از سبک شعر آزاد بهره گرفته و این سبک به او این امکان را داده که سطرها کوتاه و بلند شوند و در عین حال دارای ریتم عاطفی باشند.
-
جستوجوی هستی گمشده هدایت در معماری صفوی؛
بازخوانی سفرنامه صادق هدایت به اصفهان
اصفهان- سفر چهار روزه صادق هدایت به اصفهان در سال ۱۳۱۱ و نوشتن سفرنامهای که بعدها تحت عنوان کتاب «اصفهان، نصف جهان» منتشر شد، عرصهای شد تا تقابل میان تصویر اسطورهای شهری باستانی و مشاهده واقعگرایانه از شهری در حال گذار، از دید این نویسنده مورد کالبدشکافی قرار گیرد.
-
یادداشت؛
«مادر» چگونه زندگی قهرمانان داستانها را دگرگون میکند؟
خراسانرضوی- رمانها، با روایتهایی گاه سرشار از امید و گاه آمیخته با چالش، نشان میدهند که حضور مادر چگونه میتواند مسیر زندگی قهرمانان داستان را دگرگون کند.
-
یادداشت؛
«تموج» حرکت میان کشمکش شرع و تابوهای عرف
قم- «تموج» یک اثر اجتماعی با مایههای دینی است که در قالب رمان ارائه شده و ارزش بنیادین خود را از طرح و پرداخت به یک تابوی بزرگ اجتماعی یعنی ازدواج موقت آن هم از منظر زنانه کسب میکند.
-
یادداشت؛
شعر کردی ایلام؛ از سنت تا نوزایی
ایلام- شعر کردی ایلام امروز در میانه سنت و نوسازی ایستاده است. آنچه میتواند آن را نجات دهد نه گسستن از گذشته، بلکه درآمیختنِ خلاقانه ریشهها با زبان تازه زمانه است.
-
یادداشت؛
خیابان «دارا و سارا» در گرگان؛ نامی برای نیمقرن خاطره فرهنگی/ ادای احترام به ادبیات کودک
گلستان- در آستانه هفته کتاب، خیابان «دارا و سارا» در گرگان یادآور پیوند خاطره، فرهنگ و کودکی است؛ مسیری برخاسته از دل کانون پرورش فکری که با هر لبخند کودک و هر ورق کتاب، زنده میماند و اکنون بهانه قلمی شدن یادداشتی توسط فعالی فرهنگی در گرگان شده است.
-
یادداشت؛
«خەولوان»: هوایی تازە در شعر کردی جنوبی
ایلام- مجموعه شعر کردی «خەولوان» اثر جلیل صفربیگی، تلاشی آگاهانه برای عبور از ساختارهای تثبیت شده و دمیدن روحی تازه در کالبد زبان و فرم شعر کردی است.
-
یادداشت؛
«مستعلیق»؛ ترجمان دو روح مشترک
ایلام- «مستعلیق» تازهترین کتاب «جلیل صفربیگی» رباعیسرای معاصر است که سه دفتر متفاوت از رباعیها و نو رباعیهای او را در خود جا داده است.
-
یادداشت؛
این جای خالی را پر کنید!
خراسانرضوی- جای خالی «زنگ مطالعه» یا «زنگ کتابخوانی» بصورت مستمر در مدارس همچنان خودنمایی میکند.
-
یادداشت؛
قم و آینده نشر متون مقدس اسلامی
قم - ناشران و مراکز پژوهشی قم بیش از هر جای دیگر، متکفل تدوین، تحقیق و انتشار آثاری چون قرآن کریم، نهجالبلاغه، صحیفه سجادیه و سایر آثار میراث اسلامی هستند. اما پرسش مهم امروز این است که این مراکز تا چه اندازه توانستهاند با نیازها و ذائقههای نسل جوان، بهویژه نسل زِد سازگار شوند؟
-
یادداشت؛
شبی که انتو سخن میگوید/ جنوب، درد و دریای بی پایان
بوشهر - «شبی که انتو با درد خویش آشنا شد» نوشته احمد آرام، اثری شاعرانه و فلسفی که در آن آدمها، سایهها، خاطرهها و دیوارها همچون موجی بیپایان، زندگی و مرگ را در هم میآمیزند.
-
رمان چه تفاوتی با سریال دارد؟
رمان سووشون «زخم مشترک ملت ایران» را «برچسب قومی» نکرد/ انتخاب اشتباه نشانههای زبانی
لرستان - نویسنده و پژوهشگر لرستانی معتقد است در رمان «سووشون» دانشور فقر را بهعنوان «زخم مشترک ملت ایران» معرفی کرده بود، اما سریالی که با اقتباس از این رمان ساخته شده، در یک لحظه لغزش، آن را «برچسب قومی» کرد. همین تغییر سطح معنا، بهجای آنکه حس همسرنوشتی و اتحاد ایجاد کند، واکنشهایی از جنس اعتراض را برانگیخت.
-
یادداشت؛
روایتی مستند از تأسیس نخستین مدرسه مدرن ایران در بوشهر
بوشهر- مدرسهای در سال ۱۸۲۴ میلادی به همت جوزف ولف در بوشهر بنیان گذاشته شد که هرچند در ابعاد و امکانات، محدود و محلی بود، اما از منظر تاریخی و آموزشی گامی کاملاً پیشرو و فراملی در مسیر آموزش نوین در ایران به شمار میآید.
-
یادداشت؛
قم؛ الگویی برای نذر فرهنگی کتاب
قم - شناخت ظرفیتهای فرهنگی شهرهایی مانند قم و پیوند آن با مناسک مذهبی، میتواند مسیر تازهای برای تحقق توسعه فرهنگی، تقویت حیات مدنی و ترویج وقفهای فرهنگی نظیر «نذر کتاب» فراهم کند.
-
یادداشت؛
غفلت از فرهنگ در سایه سیمان و آهن/ بیتوجهی مدیریت شهری اراک به کتاب و کتابخوانی
مرکزی- در شهر صنعتی اراک، کتاب و فرهنگ مطالعه جایی در برنامههای شهرداری و شورای اسلامی شهر ندارد، گویی همه چیز در آهن و سیمان و آسفالت خلاصه شده و نیازهای فکری و روحی مردم به فراموشی سپرده شده است.
-
کاشت یا دفن نخل در بوشهر؛
بازخوانی یک سوءبرداشت تاریخی در خوانش آثار موریس پِزار
بوشهر- موریس پزار، باستانشناس فرانسوی آنچه از «دفن نخل» در بوشهر گزارش کرده، ناشی از برداشتی نادرست در ترجمه یا تحلیل است. بهاحتمال زیاد، این تعبیر نمونهای از روشهای بومی و اقلیمی کاشت درخت در مناطق گرم و کمآب جنوب ایران بوده است.
-
روایتی از تصحیح کتاب ناخدای جنوبی؛
«راهنمای دریایی»؛ اثری در باب مطالعات دریانوردی خلیجفارس
بوشهر - عبدالله فهیمی، ناخدای جنوبی در سرتاسر ترجمه و اضافات متن کتاب «راهنمای دریایی»، تعابیر و واژهها را با شکل رایج فارسی یا محلی خود بهکار برده که این کار در ترجمه متون عربی و انگلیسی مرتبط با خلیج فارس میتواند بهعنوان الگویی ایرانی مورد استفاده قرار گیرد.
-
یادداشت؛
پیوند رادیو با کتاب؛ ضروری برای تحول رسانه/ روح کتاب و پژوهش در کالبد رادیوهای استانی دمیده شود
گلستان - حیات رادیو، وابسته به کتاب و دادههای پژوهشی و معرفتی است و در کنار نقش «آوردگاهی» و «قرارگاهی» که رسانه ملی دارد؛ رادیو در دوره تحولی سازمان صدا و سیما نیز میتواند بر نقش «دانشگاهی» تأکید داشته باشد که این رسالت با پیوند کتاب و رادیو محقق میشود.
-
یادداشت؛
زبان مادری؛ آوای وجدان، رمز هویت
قم - زبان پارسی، فراتر از واژگان و قواعد است؛ آوایی است که از دل قرنها برمیخیزد، از کتیبههای هخامنشی تا غزلهای حافظ، از نثر بیهقی تا داستانهای عامیانهای که مادرانمان در گوشمان زمزمه کردهاند. این زبان، چنانکه محمدعلی اسلامی ندوشن در کتاب «چهار سخنگوی وجدان ایران» مینویسد، در صدای شاعران بزرگی چون فردوسی، مولوی، سعدی و حافظ تجلی یافته است.
-
یادداشت؛
تلاقی دو شعار؛ از تولید فکری تا زیست فرهنگی
لرستان- تلاقی شعار سال ۱۴۰۴ با شعار نمایشگاه کتاب امسال را میتوان در مفهوم «تولید فکری برای ایران» جستوجو کرد. شعار «بخوانیم برای ایران» ناظر به مصرف فرهنگی آگاهانه است و شعار سال، ناظر به تولید هدفمند و پایدار؛ ترکیب این دو، چرخهای کامل از تولید تا مصرف فرهنگی را رقم میزند که نهتنها در اقتصاد نشر، بلکه در ارتقای سطح آگاهی و مسئولیتپذیری اجتماعی مردم نقشآفرین خواهد بود.
-
یادداشت؛
«کتاب»؛ لمس جاودانگی در عصر انگشتان سرد
خراسانرضوی - کتابها در حافظه ما خانه میکنند، در حالی که اطلاعات اینترنتی، مثل عبوریترین بادها، از ذهن میگذرند. آنچه که در عصر سرسامآور سرعت به فراموشی سپرده شده، لذت کُند خواندن است.
-
یادداشت؛
نقش انکارناپذیر سیدجعفر حمیدی در اعتلای فرهنگی بوشهر
بوشهر - پرفسور سیدجعفر حمیدی، نویسنده و شاعر بوشهری با پرورش نسلی فرهیخته و آثاری قابل تامل و مبتنی بر تاریخ و ادبیات بوشهر، نقش تاثیرگذاری را در توسعه فرهنگی و ادبی جنوب کشور ایفا کرد.