ماه محرم
-
نگاهی به یکی از تازههای نشر محرم؛
پاسخ کاربرد عاشورا در دنیای امروز؛ در کتاب «مغناطیس حسین(ع)»
چهارمحال و بختیاری- کتاب «مغناطیس حسین(ع)» با بررسی ۸ فصل جامع، از ریشهیابی حوادث تاریخی تا الگوهای مدیریتی و اخلاقی، به دنبال پاسخ به این پرسش است که چگونه میتوان ارزشهای عاشورا را در جامعه امروز پیاده کرد.
-
برشی از سخنرانی آیتالله خامنهای در محرم ۱۳۴۸؛
خدا توفیق شهادت و جهاد برای اسلام را به ما عنایت نماید
آیت الله خامنهای در سخنرانی در محرم ۱۳۴۸ گفتند: خدا توفیق شهادت و جهاد برای اسلام را به ما عنایت نماید.
-
محرم به روایت آیین و ادبیات/ اصفهان؛
سقاخانه؛ نمادی از حرمت آب و فرهنگ بخشیدن
اصفهان- نویسنده کتاب «سقاخانهها و سنگابهای اصفهان»، گفت: سقاخانهها تنها محل آبرسانی نبودهاند، بلکه روایتگر فرهنگ وقف، آیینهای محرم، تاریخ آب و حافظه اجتماعی محلات اصفهان هستند؛ میراثی که بخشی از آن امروز در معرض فراموشی و نابودی قرار گرفته است.
-
آغاز محفل عاشورایی «خیمه هنر» با سنج و دمام، تعزیه و موسیقی نواحی
دومین دوره محفل عاشورایی «خیمه هنر» به همت معاونت امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از عصر یکشنبه ۷ تیرماه با حضور مدیران، هنرمندان و استقبال شهروندان در مجموعه تئاتر شهر آغاز شد.
-
محرم به روایت آیین و ادبیات/ لرستان؛
چهل منبر لرستان؛ جلوه ماندگار نقش زنان در پاسداشت فرهنگ عاشورا
لرستان- استان لرستان مجموعهای فرهنگها و آداب و رسوم ویژه در آیین سوگواری است. از جمله این آیینها در ایام محرم و عزاداری سیدالشهدا(ع) میتوان به آیین چهل منبر اشاره کرد. چهل منبر تنها یک مراسم سوگواری نیست، بلکه مجموعهای از نمادها، باورها و سنتهای فرهنگی است که در بستر جامعه محلی تداوم یافته است.
-
بنیاد رودکی «صاحب مصائب» را منتشر میکند؛
گنجینهای آموزشی از مجالس شبیهخوانی
همزمان با دهه دوم ماه محرم، بنیاد رودکی مجموعه آموزشی «صاحب مصائب» را با روایت استاد مرتضی صفاریان منتشر میکند؛ مجموعهای ویدئویی مشتمل بر ۱۲ مجلس شبیهخوانی که با هدف معرفی، ترویج و انتقال دانش این هنر آیینی به علاقهمندان و پژوهشگران در دسترس عموم قرار خواهد گرفت.
-
برگرفته از کتاب «فرزند منگشت»؛
زخمهایی که جسم و روح را با هم درگیر میکرد
محرم آن سال با بگیر و بند و تهدید و ضرب و شتم و سلول انفرادی تمام شد. روزها عدهای را میبردند و در باتلاق گوشه غربی زندان میغلتاندند و بعد بدنهای خیسشان را زیر ضربات کابل، سیاه میکردند.
-
عاشورا از نگاه پیترو دلاواله، جهانگرد ایتالیایی؛
«آه حسین، شاه حسین»؛ مرثیهای با نوای حزنآلود زنان
پیترو دلاواله میگوید: روضهخوانی با شدت هرچه تمامتر ادامه دارد و مستمعان با صدای بلند، گریه و زاری میکنند. بهخصوص زنان به سینه خود میکوبند و با نهایت حزن و اندوه و همه با هم آخرین بند مرثیهای را که خوانده میشود تکرار میکنند و میگویند: آه حسین، شاه حسین...
-
محرم به روایت آیین و ادبیات/ کرمانشاه؛
کرمانشاه پایتخت ادبیات عاشورایی در عصر قاجار/مقتلهایی که هنوز منتشر نشدهاند
کرمانشاه- استان کرمانشاه در طول قرنها یکی از مهمترین خاستگاههای شعر عاشورایی ایران بوده؛ سرزمینی که از مقاتل منظوم عصر قاجار تا شعر نو آیینی روزگار ما، روایتگر حماسه کربلا بوده و شاعرانش سهمی چشمگیر در شکلگیری ادبیات حسینی داشتهاند.
-
عزاداری محرم به روایت علیاکبر عبدالرشیدی؛
مکن ای صبح طلوع
علمکشها، علم بزرگ تکیه را بر روی کمربند چرمی مخصوص خود میگذاشتند و آماده حرکت میشدند. وقتی صف در حد مطلوب شکل میگرفت فرمان حرکت از سوی سردستهها صادر میشد. دسته ابتدا با سینهزنی آرام، حرکت میکرد. نوحهخوانها به نوبت، دم میگرفتند و سینهزنها با آهنگ نوحه، سینه میزدند. عدهای از سینهزنها زنجیر هم داشتند و هر وقت محتوای نوحه ایجاب میکرد زنجیر میزدند. معروفترین نوحهای که در سینهزنیها خوانده میشد نوحه «مکن ای صبح طلوع» بود.
-
محرم به روایت آیین و ادبیات/ اصفهان
آیینهای محرم؛ فصل نانوشته تاریخ اجتماعی اصفهان
اصفهان- یک پژوهشگر حوزه آیینهای مذهبی گفت: بخش مهمی از تاریخ اجتماعی اصفهان در آیینها، سنتها و مناسک محرم نهفته است؛ میراثی که برخی از جلوههای آن در دهههای اخیر به کمرنگ شده و امروز در اسناد، روایتهای شفاهی و حافظه فرهنگی محلات تاریخی شهر قابل ردگیری است.
-
محرم در نگاه سفرنامهنویسان خارجی در گفتوگو با ساسان طهماسبی ؛
عزاداری حسینی از منظر سیاحان اروپایی
ساسان طهماسبی، پژوهشگر تاریخ و سفرنامهپژوه گفت: سیاحانی که در ماه محرم به ایران سفر کردند، معمولاً شاهد برگزاری این مراسم بودند و در این مورد گزارش دادند؛ رویهای که از اوایل دوره صفوی با سفرنامه سیاحانی مانند میکله ممبره و لیونل پلامتری که در دوره شاه طهماسب به ایران سفر کردند، شروع شد و با کروسینسکی که سالهای پایانی این حکومت را به چشم خود دید، به پایان رسید.
-
اجرای «سِرّسُرخ» در کارگاه نمایش
«سِرّسُرخ» عنوان تازه ترین تئاتر کارگاه نمایش تئاتر شهر است که هم زمان با ایام سوگواری شهادت حضرت امام حسین (ع) به کارگردانی حسین عبداللهی پیش روی مخاطبان قرار می گیرد.
-
محرم به روایت آیین و ادبیات/ اردبیل؛
طشتهای آب، شمعهای روشن؛ بازخوانی عزاداریهای هزار ساله اردبیل در سفرنامهها
اردبیل- مردم اردبیل از دیرباز ارادتی خالصانه به امام حسین (ع) دارند و از پس این ارادت که قرنها قدمت دارد، آیینی پدید آمده که برخی از آنها به فرهنگ مردم این دیار در دهه اول محرم تبدیل شده است.
-
خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار میکند؛
ویژهبرنامه «چراغ دیگر» در شبهای محرم
خانه اندیشمندان علوم انسانی با همکاری کانون رسالت، همزمان با فرارسیدن ماه محرم، ویژهبرنامه «چراغ دیگر» را با حضور جمعی از استادان، پژوهشگران و شخصیتهای فرهنگی و مذهبی برگزار میکند.
-
محرم به روایت آیین و ادبیات/ کرمانشاه؛
«شیرین شمامه»؛ مرثیهای ماندگار در فرهنگ کردی
کرمانشاه- استان کرمانشاه با پیشینهای ریشهدار در فرهنگ، دین و آیینهای مردمی از دیرباز یکی از خاستگاههای مهم ادبیات آیینی در غرب کشور بوده است؛ ادبیاتی که در قالب شعر، مرثیه، منقبت و آثار مذهبی بازتابی از باورها، هویت فرهنگی و دلبستگی مردم این دیار به اهلبیت(ع) را نشان میدهد.
-
محرم به روایت آیین و ادبیات/ فارس؛
راز ماندگاری نوحههای محرمی در استان فارس/ شاعر نوحه «گهواره خالی، قنداقه خونین» کیست؟
فارس - نوحهخوانی در استان فارس تنها یک آیین سوگواری نیست، بلکه بخشی از میراث فرهنگی و ادبی مردم این دیار به شمار میرود. بسیاری از نوحههای عاشورایی که سالها در هیئتها و مجالس عزاداری زمزمه میشوند، ریشه در شعر و ادبیات آیینی دارند و توانستهاند پیام و مفاهیم عاشورا را در حافظه جمعی جامعه ماندگار کنند.
-
مروری بر کتاب «رهیافتی نو به رخداد عاشورا»؛
سرمشق رهاییبخش نهضت حسینی
ما نیازمند آن هستیم که نظام علوی را و نهضت حسینی را از منظر یک الگو و یک سرمشق نگاه کنیم، نه بهعنوان یک موضوع عبرت، زیرا آن نگاه نتایج و پیامدهای بسیار شومی به بار خواهد آورد که دقیقا در مقابل منطق امامان قرار میگیرد.
-
عاشورا در آینه منابع مکتوب؛
۴ کتاب محرمی در حوزه معارف حسینی
چهارمحال و بختیاری- در موسم مویه محرم، بسته مطالعاتی - تحلیلی «اشک و اندیشه» با هدف بازخوانی عمیق سوگنامه کربلا و تبیین عقلانیت نهفته در قیام سیدالشهدا (ع) به کوشش کتابخانه بزرگمهر چلیچه تدوین شد.
-
محرم به روایت آیین و ادبیات/ لرستان؛
تعزیه لرستان؛ از نمایش آیینی تا تاریخچه فرهنگ بومی
لرستان - تعزیهخوانی در لرستان، با بهرهگیری از مشارکت گسترده مردمی، به یکی از جلوههای میراث ناملموس این استان تبدیل شده؛ میراثی که فقط یک نمایش آیینی نیست بلکه تاریخچهای از فرهنگ بومی و باورها و اعتقادات مردمان لرستان است.
-
در آستانه نخستین روز ماه محرم؛
«باز این چه شورش است»؛ محور محفل ادبی عاشورایی در گرمه
خراسان شمالی- همزمان با آغاز ماه محرم، دوستداران شعر و ادب آیینی در محفل ادبی «آیین سرخ کلمات» گردهم آمدند تا با خوانش و بررسی آثار عاشورایی، یاد و پیام نهضت حسینی را در قالب واژهها و سرودههای ماندگار فارسی گرامی بدارند.
-
در فرهنگسرای امید تهران برگزار میشود؛
رونمایی از کتاب «کاتِبُ البُکاء»
این مراسم روز سهشنبه ۲۶ خرداد از ساعت ۱۷ در فرهنگسرای امید تهران برگزار خواهد شد.
-
در یاسوج؛
منظومه بلند «از مدینه تا مدینه» رونمایی شد
کهگیلویهوبویراحمد_ محفل ادبی «شب شعر بغض خون» در آستانه محرم با حضور شاعران آیینی کهگیلویهوبویراحمد در یاسوج برگزار شد؛ رویدادی که با شعرخوانی شاعران و رونمایی از منظومه عاشورایی «از مدینه تا مدینه» همراه بود.
-
محرم به روایت آیین و ادبیات
محرم در گستره فرهنگ ایران، تنها یک مناسبت مذهبی نیست؛ بلکه روایتی زنده از تاریخ، هویت و زیست فرهنگی مردمانی است که هر یک در گوشهای از این سرزمین، آیینهای سوگواری محرم را با سنتها و آداب بومی خود درآمیختهاند.
-
راهپیمایی اربعین در گفتوگو با جبار رحمانی جامعهشناس؛
عطش تاریخی زیارت کربلا
یکی از پیامدهای مثبت راهپیمایی اربعین، افزایش تابآوری جامعه دیندار در برابر مشکلات است. در شرایطی که زندگی روزمره با فرسایش و ابتذال همراه است، تجربه آیینی میتواند دلخوشی یا تحملپذیری بیشتری ایجاد کند.
-
عصر خاطره «الماسهای درخشان» برگزار شد؛
عزاداریهای مخفیانه در اردوگاههای بعثی نماد پایداری بود
داوود حسینپور، یکی از آزادگان دفاع مقدس گفت: در میان ما، فردی بهنام عبدالحمیدی بود که با سواد و اهل شعر بود. او روی تکههای کاغذ سیگار مطالب آموزشی و شعری مینوشت و میان اسرا توزیع میکرد. در زمانهایی که جمع در حیاط حضور داشت، تمرینهایی صورت میگرفت تا شب بتوانیم عزاداری کنیم.
-
آیینهای محرمی استانها به روایت پژوهشگران- ۱۶
«شیرین شمامه»؛ ماندگارترین نوحه عاشورایی در ادبیات کُردی
کردستان - پژوهشگر کردستان با بیان اینکه نوحه ماندگار «شیرین شمامه» یکی از تأثیرگذارترین مرثیههای عاشورایی در ادبیات کردی است، گفت: این نوحه از گذشتههای دور تاکنون در آیینهای سوگواری محرم، حضوری پررنگ و مؤثر داشته و همچنان جایگاهی ویژه در میان نوحهخوانان و مخاطبان آیینی استان کرمانشاه و دیگر مناطق کردنشین دارد.
-
عزاداری محرم در عصر قاجار در گفتوگو با فاطمه قاضیها؛
لیدی شیل در تعزیه حسینی
فاطمه قاضیها: اجازه بدهید قلم را به دست لیدی شیل، همسر سفیر انگلیس در ایران بدهیم که در اوایل سلطنت ناصرالدین شاه و مصادف با صدارت امیرکبیر در ایران بود و در خاطراتش به مراسم عاشورا پرداخته است.
-
یادداشت؛
نگاهی به سنن عزاداری آیینی در جهرم/ خیمهسوزان؛ قدیمیترین آیین نمایشی محرم
فارس- یکی از شیوههای منحصربهفرد عزاداری امام حسین (ع) در ایران، به شهرستان جهرم در استان فارس تعلق دارد و نخلگردانی در جهرم نمادی از حیات جاویدان شهیدان است.
-
آئینهای محرمی استانها به روایت پژوهشگران-۱۵
روایتی از مشارکت فعال زنان و دختران ایلامی در مراسم عزای امام حسین(ع)
ایلام- صیدمحمد درخشنده، نویسنده و پژوهشگر ایلامی با اشاره به برپایی آئین و مراسم مختلف در سوگ و عزای امام حسین(ع) در استان ایلام، نقش و مشارکت فعال و مسئولانه زنان و بانوان در برگزاری این مراسمهای ویژه را تشریح کرد.