سرویس استانهای خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا): احد دهبزرگی، شاعر نوحه شناختهشده «گهواره خالی، قنداقه خونین» و از جمله شاعران بومیسرای شیراز بوده و برخی از شعرهای خود را با گویش محلی سروده است. از آثار معروف او میتوان به کتاب هزارخانه خورشید اشاره کرد.
دهبزرگی علاوه بر سرودن اشعار آئینی، ید طولایی در سرایش اشعار محلی شیرازی دارد و برخی از اشعار او به سرود نیز تبدیل شده است. با این حال تسلط وی بر سرودن اشعار با مضامین مختلف فرهنگی، ادبی در قالبهای کلاسیک همچون غزل، قصیده و رباعی نیز ستودنی است.
ماه محرم در استان فارس تنها یک مناسبت مذهبی نیست، بلکه بخشی از هویت فرهنگی و تاریخی مردم این سرزمین به شمار میرود. از شیراز تا شهرها و روستاهای دوردست استان، آیینهای سوگواری سیدالشهدا(ع) در قالب سنتهایی ریشهدار و گاه منحصربهفرد برگزار میشود؛ آیینهایی که طی قرنها با فرهنگ، ادبیات و باورهای مردم درآمیخته و به میراثی ماندگار تبدیل شدهاند.
نوحهها در فارس تنها اشعاری برای سوگواری نیستند
نوحهخوانی یکی از مهمترین ارکان این میراث فرهنگی و مذهبی است. نوحهها در فارس تنها اشعاری برای سوگواری نیستند، بلکه روایتهایی شاعرانه از حماسه عاشورا به شمار میآیند که نسل به نسل در هیئتها، تکایا و مجالس عزاداری منتقل شدهاند. بسیاری از این نوحهها که با گویشها و لهجههای محلی نیز همراه شدهاند، در حافظه جمعی مردم جای گرفته و بخشی از فرهنگ شفاهی استان را شکل دادهاند.
در کنار نوحهخوانی، آیینهایی همچون سینهزنی سنتی، زنجیرزنی، تعزیهخوانی و برپایی مجالس روضهخوانی، جلوههایی از ارادت مردم فارس به اهل بیت(ع) را به نمایش میگذارند. در این میان، شعر و ادبیات آیینی نقشی محوری در انتقال مفاهیم عاشورایی ایفا کرده و بسیاری از نوحههای ماندگار محرم، حاصل تلاش شاعران و مرثیهسرایانی است که با زبان هنر، پیام قیام امام حسین(ع) را به مخاطبان منتقل کردهاند.
احد دهبزرگی از جمله این شاعران است که خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) به بهانه ایام عزاداری امام حسین(ع) و یاران ایشان با وی گفتوگو کرده است.
وی با اشاره به جایگاه شعر در ماندگاری نوحههای عاشورایی گفت: نوحه زمانی در ذهن و زبان مردم ماندگار میشود که از پشتوانه ادبی و محتوایی قوی برخوردار باشد. اگر شعر از استحکام لازم بهرهمند باشد، حتی با گذشت سالها نیز در حافظه مخاطبان باقی خواهد ماند.
نوحههای ماندگار ریشه در ادبیات کلاسیک و سنتی ایران دارند
وی با بیان اینکه بسیاری از نوحههای ماندگار ریشه در ادبیات کلاسیک و سنتی ایران دارند، افزود: شاعران آیینی باید ضمن آشنایی با معارف عاشورا، به ظرفیتهای زبان فارسی و میراث ادبی کشور نیز توجه کنند. هرچه پیوند شعر آیینی با ادبیات غنی فارسی بیشتر باشد، اثرگذاری آن نیز افزایش مییابد.
خالق نوحه «گهواره خالی، قنداقه خونین» درباره شکلگیری این اثر اظهار کرد: این شعر با محوریت مصائب حضرت علیاصغر(ع) سروده شد و تلاش کردم اندوه مادرانه و فضای عاطفی واقعه کربلا را در قالبی ساده و قابل فهم برای عموم مخاطبان بیان کنم.
وی ادامه داد: موفقیت یک نوحه تنها به شعر وابسته نیست؛ مداح، آهنگ و شیوه اجرا نیز در فراگیر شدن آن نقش دارند، اما اگر متن از قوت کافی برخوردار نباشد، اثر ماندگاری لازم را پیدا نخواهد کرد.
شعر عاشورایی باید در شأن اهل بیت(ع) باشد
این شاعر آیینی با تأکید بر ضرورت توجه به کیفیت اشعار مذهبی در سالهای اخیر گفت: گاهی شتابزدگی در تولید آثار مناسبتی موجب میشود از معیارهای ادبی فاصله بگیریم. در حالی که شعر عاشورایی باید هم از نظر هنری و هم از نظر محتوایی در شأن اهل بیت(ع) باشد.
وی افزود: ادبیات عاشورایی سرمایهای بزرگ برای فرهنگ ایران است و حفظ و تقویت آن نیازمند حمایت از شاعران، پژوهشگران و فعالان این حوزه است.
این شاعر خاطرنشان کرد: محرم و عاشورا ظرفیت بیپایانی برای خلق آثار ادبی دارند و امیدوارم نسل جوان شاعران با مطالعه منابع معتبر و شناخت عمیقتر از واقعه کربلا، بتوانند آثار ماندگار و اثرگذاری خلق کنند که همچون نوحههای شاخص گذشته در حافظه فرهنگی جامعه باقی بماند.
نظر شما