ادبیات روسیه
-
گفتوگو با بابک شهاب به بهانه ترجمه رمان «رودین» ایوان تورگِنِف؛
خودم را موقع ترجمه دوست ندارم
ادبیات روسیه در نگاه بابک شهاب، سرزمینی است که احساس، اندیشه و تجربه انسانی در آن به هم میرسند. مترجم «رودین» تورگِنِف در این گفتوگو از راز ماندگاری آثار کلاسیک روس، مفهوم «آدم زیادی»، ترجمه مستقیم از زبان اصلی و وسواسهای شخصیاش در ترجمه میگوید؛ وسواسهایی که باعث شده درباره خودش بگوید: «خودم را موقع ترجمه دوست ندارم.»
-
با محوریت جنگ روسیه و اوکراین؛
نگاهی متفاوت به آثار داستایفسکی
لسیا دوبنکو، نویسنده و تحلیلگر اوکراینی طی بازخوانی آثار داستایفسکی استدلال میکند که غرب اغلب این نویسنده را نماد انسانگرایی و رستگاری میداند، در حالی که آثار او بیش از هر چیز بازتاب ساختارهای ذهنی و اخلاقی جامعه روسیهاند؛ ساختارهایی که به باور او هنوز در رفتار اجتماعی و سیاسی روسیه معاصر قابل مشاهده هستند.
-
از ملال اشرافی تا قتل با ایده؛
شش آدم خطرناک ادبیات روسیه
ادبیات روسیه قرن نوزدهم پر است از مردانی که حرف بزرگ زدند و کار کوچک کردند، یا برعکس، یک کار وحشتناک کردند تا حرف بزرگشان را ثابت کنند. شش نفر، نمونههای اعلای همین بیماری.
-
آندری ولوس، نویسنده روس در گفتوگوی اختصاصی با ایبنا مطرح کرد؛
رودکی خود منم
آندری ولوس، نویسنده برجسته روس، با رمان «بازگشت به پنجرود» جانی دوباره به کلمات پدر شعر فارسی بخشیده است. او که با نگاهی شرقی به بازخوانی عصر زرین سامانی نشسته، در این اثر درخشان، روایتگر سفر غریب و فیلسوفانه رودکیِ نابینا به زادگاهش است. در ادامه، گفتوگوی اختصاصی ایبنا با این خالق صاحبسبک را میخوانید که با ترجمه دقیق «آبتین گلکار» آماده شده تا پرده از چالشهای بازآفرینی جهان شاعر بوی جوی مولیان بردارد.
-
مروری بر رمان «زلیخا چشمهایش را باز میکند» اثر گوزل یاخینا؛
روایتی زنانه از زیستن زیر سایه تاریخ
«زلیخا چشمهایش را باز میکند» رمانی است درباره بقا، هویت و قدرت خاموش زنان؛ داستانی که نشان میدهد حتی در تاریکترین فصلهای تاریخ، امکان دیدن، فهمیدن و دوباره زیستن وجود دارد. این کتاب نهتنها روایتی تاریخی، بلکه تجربهای عاطفی و انسانی است که تا مدتها در ذهن خواننده باقی میماند.
-
مروری بر ششگانه «قصههای کولیما» اثر وارلام شالاموف؛
داستانهایی برآمده از دوزخِ گولاگ
تفاوت بنیادین وارلام شالاموف با همعصرانش، به ویژه الکساندر سولژنیتسین، در نگاه او به مفهوم رنج نهفته است. درحالیکه سولژنیتسین در «مجمعالجزایر گولاگ» به دنبال نوعی رستگاریِ مسیحایی و اخلاقی در پسِ رنج بود و اردوگاه را بستری برای تطهیر روح میدید، شالاموف با قاطعیتی تلخ معتقد بود که اردوگاه هیچ تجربه مثبتی برای انسان به ارمغان نمیآورد.
-
گفتوگو با یوگنی وادالازکین، نویسنده معاصر روسیه؛
تنها «حالِ روشن» ما را از سونامی تاریخ نجات میدهد
اصلیترین چیزی که نیروهای روحی ما باید صرف آن شوند، «زمان حال» است. فقط در زمان حال است که ما واقعاً میتوانیم کاری انجام دهیم. بیهوده است که حسرت گذشته روشن را بخوریم یا خود را برای ساختن آیندهای روشن به هلاکت بیاندازیم. ما باید «حالِ روشن» را بسازیم.
-
نقد و بررسی رمان «زندگی رویایی سوخانوف» اثر اولگا گروشین
رمانی که مانند یک نقاشی است
«زندگی رویایی سوخانوف» یک اثر داستانی خیرهکننده و کتابی است که به ما یادآوری میکند سنت روسی چه سهم فوقالعادهای در هنر ادبی داشته و هنوز هم میتواند داشته باشد، در مقایسه با دنیای ادبی سقوط کرده و کسالتبار خودمان.
-
انحطاط وجودی و مکانیسمهای «اصلاح» در «مرگ ایوان ایلیچ» تولستوی؛
بوروکراسی و مرگ؛ بررسی پرونده ایوان ایلیچ
هدف این نقد، فراتر از یک نقد ادبی صرف، واکاوی پرونده ایوان ایلیچ - شخصیت اصلی رمان «مرگ ایوان ایلیچ» تولستوی - به عنوان یک مدل بالینی از «زندگی ناصحیح» و بررسی دقیق فرآیند «اصلاح» (Rectification) در لحظات پایانی حیات است.
-
مروری بر کتاب «زندگی باورنکردنی فیودور میخاییلوویچ داستایفسکی»؛
چرا باید داستایفسکی بخوانیم؟
پائولو نُری در کتاب «خون میچکد هنوز؛ زندگی باورنکردنی فیودور میخاییلوویچ داستایفسکی» میکوشد با روایت زندگی و آثار داستایفسکی در متن تاریخ ادبیات قرن نوزدهم روسیه و نیز نقل خاطراتی از خودش، پاسخی برای این پرسش ارائه کند که «چرا در عصر امروز باید داستایفسکی بخوانیم؟»
-
مروری بر رمان «یادداشتهای شیطان» اثر لیانید آندرییِف؛
وقتی آدمی شیطان را درس میدهد
لیانید آندرییف در «یادداشتهای شیطان» نشان میدهد که چگونه شر در دنیای انسان، اداری، سازمانیافته و قانونی شده است و در چارچوب فرمها، قراردادها و روالها، بیهزینه و بدون عذاب وجدان پیش میرود. شیطان هنوز در حال و هوای وسوسههای سنتیست، ولی انسان مدرن شر را به نسخهای مؤثرتر ارتقا داده و همین عقبماندگی شیطان، طنز تلخ رمان را میسازد.
-
مروری بر رمان «بازگشت به پنجرود» بهمناسبت روز بزرگداشت رودکی؛
رودکی بهروایت آندرِی وُلوس
ساختار روایت رمان «بازگشت به پنجرود» آندری ولوس به این گونه است که رودکی، حین بازگشت به زادگاه خود، گذشتهاش را به یاد میآورد و نقل میکند. ما از خلال یادها و خاطرات او، اوج و فرود زندگیاش پی میگیریم. به دوران کودکیاش میرویم. به روزگار جوانی و سالهای شهرت و افتخار و عیش و طربش در دربار سامانیان سفر میکنیم. او را درحالیکه مغضوب و نابینا و زندانی و سپس راهی زادگاهش شده است دنبال میکنیم و نیز تصویری از دوره و زمانۀ این شاعر ایرانی را به تماشا مینشینیم و میرسیم به نقطۀ پایان زندگی او.
-
در گفتوگوی ایبنا با آبتین گلکار مطرح شد؛
بازترجمه؛ ضرورت یا تجملی غیرضروری؟
آبتین گلکار، مترجم ادبیات روسی، گفت: یک جملهای در نمایشنامه «سه خواهر» چخوف هست که میگوید دانستن چند زبان در یک شهرستان کوچک «تجمل غیرضروری» است. بازترجمه هم گاهی یک تجمل غیرضروری میشود. وقتی اینهمه کمبود در ترجمه آثار دستاول داریم، بازترجمه برای من در اولویت نیست. ترجیح میدهم اثری را که اصلاً ترجمه نشده ترجمه کنم.
-
مروری بر داستان «هنرمند دیوانه» اثر ایوان بونین؛
جنون برآمده از بحران معنا
در داستان «هنرمند دیوانه» ایوان بونین، هنرمند میکوشد با خلق اثر هنری به جهان معنا دهد و نوری زاینده بیافریند اما از دل ناخودآگاهش ویرانی و مرگ بیرون میریزد. این تضاد، همان فلسفه انسان مدرن است که در برابر پوچی، معنا میطلبد. از این منظر جنون او همان بحران معناست؛ جایی که آفرینش هنری به جای رهایی بدل به اضطراب میشود.
-
از طرف انتشارات خوارزمی؛
انتشار دو اثر از داستایفسکی با طرح جلد جدید
دو شاهکار داستایفسکی یعنی «ابله» و «جنایت و مکافات» با طرح جلدی جدید از سوی انتشارات خوارزمی تجدید چاپ شد.
-
به قلم آرش جواهری منتشر شد؛
رویکردی نو به فرمالیسم روس در «کنکاشفه»
کتاب پژوهشی «کنکاشفه» از آرش جواهری، شامل نگاهی نو به نخستین نظریه ادبی مدرن در قرن بیستم یعنی فرمالیسم روس، منتشر شد.
-
آنتونیا شرکا در گفتوگو با ایبنا:
«پیرپسر» بهترین شکل اقتباس است/ یک تراژدی مدرن را در فیلم میبینیم
«پیرپسر» ساخته اکتای براهنی یکی از بارزترین آثار اقتباسی این روزهای سینماست که در عین اقتباسی بودن، زبانی کاملاً مستقل و منطبق با سینمای امروز ایران دارد.
-
در چهل و پنجمین نشست انجمن «یارمهربان»؛
«رودین» در بستک نقد و بررسی شد
هرمزگان - در چهل و پنجمین نشست انجمن «یارمهربان»، کتاب «رودین» اثر نویسنده روس در بستک بررسی شد.