اخلاق
-
نگاهی به کتاب «بخشایش دوگیتی»؛
عذر و عفو و آشتی در سپهر فرهنگ‌های جهانی
نویسندگان کتاب معتقدند دوستی، سپاس‌گزاری، شادی و اکنون پوزش و بخشایش و آشتی، ارزش‌های کلان و گاه فراموش‌شده‌ای هستند که می‌توانند برای جهان خشونت‌زده و افسرده ما یک جهش اخلاقی-تمدنی ایجاد کنند. شرط آن این است که این هنجارها را از ساحت زندگی خصوصی به زندگی عمومی، اجتماعی، سیاسی و روابط بین‌الملل گسترش دهیم و از طریق نهادسازی، آن‌ها را پیوسته اثرگذار کنیم.
-
از سوی انتشارات طه روانه بازار نشر شد؛
بازخوانی سنت اخلاقی ایران برای پاسخ به مشکلات امروز
قم - کتاب «تاریخ اخلاق عقلی در ایران» به بررسی تاریخ اندیشه‌های اخلاقی در ایران از دوران باستان تا دوره‌های متأخر می‌پردازد. نویسنده در این کتاب می‌کوشد نشان دهد ایرانیان در دوره‌های مختلف تاریخی چگونه درباره خوبی و بدی، رفتار درست و زندگی اخلاقی اندیشیده‌اند.
-
گفت‌وگو با محمدعلی مهدی‌پور نویسنده کتاب «اخلاق خسروانی»؛
اخلاق خسروانی و شادزیستن
محمد علی مهدی‌پور گفت:همه ما می‌دانیم و تایید می‌کنیم که ما مشکل اخلاقی داریم. منظورم روابط اجتماعی است. سخن از مردانگی، مروت، پاکیزه زندگی کردن و پاکیزه سخن گفتن است. الان در فضای مجازی می‌بینید که برخی از افراد نسل بعد از ما در سخن گفتن، ادب و نزاکت را رعایت نمی‌کنند و متاسفانه این را هم هنر می‌دانند.
-
تأملی بر کتاب «اخلاق سیاسی» اثر ادوارد هال و اندرو سابل؛
دست‌های آلوده سیاست
اگر سیاستمدار ناچار شود برای جلوگیری از شر بزرگ‌تر دست به کاری نادرست بزند، وضعیت اخلاقی او چه خواهد بود؟ مفهوم «دست‌های آلوده» که پیشینه مهمی در اندیشه مایکل والزر و نمایشنامه «دست‌های آلوده» ژان پل سارتر دارد، همین تناقض را آشکار می‌کند.
-
ملکیان:
وظیفه‌شناسی مهمترین بخش از محتوای آموزه‌های مولاناست
گیلان - مصطفی ملکیان استاد فلسفه، وظیفه شناسی را مهمترین محتوای آموزه‌های مولانا دانست و گفت: وظیفه شناسی به این معناست که هم به اخلاق فردی و هم به اخلاق جمعی توجه داشته باشیم.
-
شهر فلسفۀ ایران برگزار می‌کند؛
نشست «آیا اصول اخلاقی واقعیت دارند؟»
پرسش اصلی این نشست این است که آیا اصول اخلاقی واقعیت دارند؟ اگر آری، به چه معنا؟ و پرسش بنیادی‌تر: اصلاً واقعیت داشتن یعنی چه!
-
تقابل بلندپروازی و واقع‌گرایی در گفت‌وگو با رضا یعقوبی؛
بحران، فرصتی برای مسئولیت‌پذیری
به گفته مترجم: «شگرد روتگر برگمن این است که بحران را دلیلی برای تسلیم شدن نمی‌بیند؛ آن را فرصتی برای دعوت ما به مسئولیت‌پذیری می‌داند. می‌خواهد بگوید هرچه بحران بزرگ‌تر باشد، ما نیز باید دقیق‌تر، جدی‌تر و بلندپروازتر باشیم.»
-
بررسی کتاب «احساسات اخلاقی، واقعیت اخلاقی و پیشرفت اخلاقی»؛
نیگل به روایت سروش، ملکیان، حیدری و میردامادی
عبدالکریم سروش: «نیگل از تحلیل‌های فلسفی خود به تصویری می‌رسد که در آن طبیعت کاملاً بی‌جان و بی‌شعور نیست و میان جهان طبیعی و ظهور آگاهی و اختیار انسانی نوعی پیوستار وجود دارد.»
-
چیستی فرااخلاق در گفت‌وگو با کامران شهبازی؛
یک گام عقب ایستادن و اندیشیدن
به گفته شهبازی: «آن‌چه امروزه تحت عنوان «فرااخلاق» می‌شناسیم، با انتشار کتاب اصول اخلاق اثر جرج ادوارد مور در سال ۱۹۰۳، هویت مستقل خود را کسب کرد. از این زمان، فرااخلاق به شاخه‌ای مستقل از فلسفه اخلاق تبدیل شد و بیشتر مباحث معاصر آن از همین نقطه آغاز می‌شود. ازاین‌رو، فرااخلاق عملاً فرزند قرن بیستم است.»
-
گزارش اختصاصی ایبنا از سخنرانیِ مصطفی ملکیان؛
همه ما در قانون و اخلاق غوطه‌ور هستیم
ملکیان گفت:«ما شبانه‌روز همان‌طور که داریم اکسیژن مصرف می‌کنیم، داریم قانون و اخلاق را هم مصرف می‌کنیم، و بنابراین هر بحثی درباره اخلاق، و درباره قانون و حقوق، بحثی نیست که بعضی از ما با نتایجِ آن سروکار داشته باشیم و بعضی از ما با نتایجِ آن سروکار نداشته باشیم. همه ما در قانون و در اخلاق غوطه‌ور هستیم، بسته به اینکه قانونِ ما چه قانونی باشد و اخلاقِ ما چه اخلاقی باشد، در حالِ زندگیِ بهروزانه و خوش، و یا زندگیِ نابهروزانه و ناخوش هستیم.»
-
خوانشی از کتاب «بلندپروازی اخلاقی» نوشته روتگر برگمن؛
جاه‌طلبی برای خیر عمومی
«بلندپروازی اخلاقی» تازه‌ترین اثر روتگر برگمن، این پرسش را پیش می‌کشد که آیا موفقیت را باید با میزان ثروت و موقعیت سنجید یا با اثری که انسان بر جهان پیرامون خود می‌گذارد؛ پرسشی که در روزگار بحران‌های جهانی، بیش از هر زمان دیگری به مسئله‌ای عمومی تبدیل شده است.
-
ابعاد روان‌شناختی قدردانی در گفت‌وگو با محمد حیدرپور؛
دعوت دیگران در تعهد به هنجارهای اجتماعی
عدم‌تقارن در شروط، هنجارهای ابراز، و ارزش‌مندی آن‌ها برای روابط انسانی نامتقارن‌اند. شروطی که بر حسب آن‌ها قدردانی و رنجش مناسب‌اند، متقارن نیستند: برای استحقاق قدردانی، تبحر اولیه فاعل در ساحت مدنظر کافی است اما برای استحقاق رنجش، قابلیت جامع او نیاز است.
-
درباره کتاب «اخلاق رسانه‌های دیجیتال» نوشته چارلز اس؛
پایان حریم خصوصی
در جهانی که مرز میان واقعیت و مجاز بیش از هر زمان دیگری رنگ باخته است، چارلز اِس، پژوهشگر برجسته بین‌المللی، در ویراست جدید کتاب تحسین‌شده خود، به کالبدشکافی چالش‌های اخلاقی پرداخته است که هویت، حریم خصوصی و حتی دموکراسی را در چنبره الگوریتم‌ها و نظام‌های نظارتی گرفتار کرده‌اند.
-
نگاهی به کتاب «درآمدی به فرااخلاق»؛
چرا هنوز درباره «خوب» توافق نداریم؟
«درآمدی به فرااخلاق» از آن دسته آثاری است که بیش از آنکه بخواهد نظریه‌ای جدید ارائه کند، می‌کوشد خواننده را با مهمترین مناقشه‌های یک حوزه فلسفی آشنا کند. در سنت فلسفه تحلیلی، چنین کتاب‌هایی اهمیت فراوان دارند، زیرا معمولاً نخستین مواجهه دانشجویان و علاقه‌مندان با مباحث پیچیده و تخصصی را رقم می‌زنند.
-
اخلاق هوش مصنوعی از نگاه لوچیانو فلوریدی
هوش مصنوعی را اهلی کن
کتاب «اخلاق هوش مصنوعی: اصول، چالش‌ها و فرصت‌ها» نوشته لوچیانو فلوریدی، با ترجمه علیرضا ثقفی‌هالاسلامی، که نشر کرگدن آن را منتشر کرده است، تلاشی منظم برای فهم و ارزیابی یکی از تعیین کننده ترین فناوری‌های زمانه ماست. فلوریدی در این کتاب استدلال می‌کند نگرانی‌های امروز درباره هوش مصنوعی بیش از آن که از خود فناوری ناشی شوند، از فقدان جهت گیری روشن اجتماعی و سیاسی سرچشمه می‌گیرند.
-
رئیس بنیاد بوعلی‌سینا مطرح کرد؛
اخلاق جوانمردی؛ نیاز امروز جامعه ایران
همدان- رئیس بنیاد علمی و فرهنگی بوعلی‌سینا گفت: در جامعه امروز اخلاق فتوت به شدت مورد نیاز است، اخلاقی که همزمان واجد عاطفه و عقلانیت است.
-
نصراصفهانی در نشست «خواهر کوچک، برادر بزرگ، امکان مصالحه افقی»؛
صلح روزمره آخرین درخت باغچه جامعه است
نصراصفهانی، در این نشست که به همت مجله سیاست‌نامه و با همکاری سرای علوم انسانی برگزار شد، شرایط کنونی را دوره فرقه‌گرایی نامرئی یا فرقه‌گرایی روزمره خواند و خاطرنشان ساخت: «هم در جریان حوادث دی‌ماه، هم در دعوت به حمله به کشور توسط برخی هم‌وطن‌هایمان دیدیم که این فرقه‌گرایی پنهان چقدر راحت به ابزار خشونت توسط کسانی تبدیل می‌شود که تحریک می‌کنند که این خشونت وارد خیابان شود».
-
«روان‌شناسی اخلاقی تحسین» در گفت‌وگو با فاطمه مهرزاد؛
مواجهه اصیل با دیگری
به‌گفته فاطمه مهرزاد: «مواجهه اصیل با دیگری و تحسین کردن فضایل او بستری برای گفت‌وگو و نزدیک شدن افراد به یکدیگر فراهم می‌کند، برخلاف خشم که معطوف به حذف است. اما وجود این پتانسیل مثبت در تحسین، مانع از آن نمی‌شود که هشدار دهیم تحسین کردن دیگری نباید از او بت بسازد و وارد وادی تملق‌گویی غیرانتقادی شود.»
-
دوراهی مشهور فلسفه اخلاق در گفت‌وگو با کیوان شعبانی‌مقدم؛
تفکر فلسفی روی ریل قطار
به‌باور شعبانی‌مقدم: «ترامواپژوهی ما را به تأملی فراتر از محاسبات ساده کمّی و فراتر از جزم‌اندیشی‌های وظیفه‌گرایانه، به‌سوی درکی عمیق‌تر از پیچیدگی زندگی اخلاقی رهنمون می‌شود.»
-
اخلاق رسانه‌های دیجیتال در گفت‌وگو با رحمان شریف‌زاده؛
قواعد خشک و امر و نهی در فضای دیجیتال کارآمد نیست
به‌گفته شریف‌زاده: « اس معتقد است که در فضای پیچیده و متغیر دیجیتال، ارائه قواعد خشک کارآمد نیست. به‌جای آن، او خواننده را تشویق می‌کند تا خود به تحلیل موقعیت‌های اخلاقی بپردازد. این رویکرد باعث می‌شود مخاطب به‌جای پیروی کورکورانه از قوانین، توانایی تصمیم‌گیری اخلاقی مستقل پیدا کند.»
-
ضرورت «بخشش» و موهبت‌های آن در گفت‌وگو با ترانه خداویردی؛
راهی برای سبک‌تر زیستن، آزادتر نفس‌کشیدن
به‌گفته ترانه خداویردی: «کتاب یادآوری می‌کند بخشش بیش از آنکه هدیه‌ای به خطاکار باشد، هدیه‌ای به خود انسان است؛ راهی برای سبک‌تر زیستن، آزادتر نفس‌کشیدن و بازپس‌گرفتن زندگی از گذشته‌ای که دیگر نمی‌توان آن را تغییر داد.»
-
کتاب اندیشه در ۱۴۰۴- «تمامیت و نامتناهی لویناس» اثر ویلیام لارج؛
اخلاق به‌مثابه مواجهه زنده با دیگری
مولف در این کتاب، ضمن ارائه زمینه تاریخی و فلسفی اثر لویناس، به روش پدیدارشناسانه‌ی او و تفاوت‌هایش با هوسرل و هایدگر می‌پردازد. ساختار کتاب به‌گونه‌ای است که ابتدا مفاهیم کلیدی و روش‌شناسی لویناس را شرح می‌دهد و سپس به تحلیل بخش‌های مختلف کتاب اصلی می‌پردازد.
-
درباره کتاب «ترامواپژوهی» تألیف و ترجمه کیوان شعبانی‌مقدم؛
چالش‌های اخلاقی سوزن‌بان
مقدمه کتاب با «مسئله تراموا» دوراهی معروفی در فلسفه اخلاق آغاز می‌شود: «تصور کنید کنار خط‌آهن ایستاده‌اید و یک تراموای در حـال حرکـت را در نزدیکی‌تان می‌بینید. ظاهراً ترمزهای تراموا از کار افتاده اسـت. کمی جلوتر، پنج نفر به ریل بسته شده‌اند که در صـورت برخورد با تراموا، مرگ‌شان حتمی است. شما کنار سوزن قطار ایستاده‌اید: اگر اهرم را فشار دهید، تراموا به مسیر فرعی منحرف می‌شود که شوربختانه آنجا نیز یک نفر به ریل بسـته شـده است. چه‌کار باید بکنید؟»
-
نگاهی به «اخلاق تکنولوژی» اثر استیون آمبرلو؛
وقتی تکنولوژی حساب پس می‌دهد
کتاب «اخلاق تکنولوژی؛ نوآوری مسئولانه و استراتژی‌های طراحی» نشان می‌دهد مسئله اصلی در دنیای امروز، فقط ساختن فناوری‌های پیشرفته‌تر نیست، بلکه پاسخ‌گو کردن شبکه‌ای از تصمیم‌ها و طراحی‌هاست که در سکوت، بر جان انسان‌ها، عدالت اجتماعی و آینده محیط‌زیست اثر می‌گذارند؛ آمبرلو در این متن، اخلاق را از حاشیه توصیه‌های کلی بیرون می‌کشد و آن را به قلب کارگاه طراحی و اتاق مهندسان می‌برد.
-
کتاب «درآمدی بر شرف‌شناسی» منتشر شد؛
چرا یک جمع عملی را فخر خود می‌داند؟
مفهوم "شرف" همواره یکی از چالش برانگیزترین مفاهیم زندگی اجتماعی است و کتاب "درآمدی بر شرف‌شناسی" ضمن تلاش برای تبیین این مفهوم، احتمالاً اولین کتاب ایرانی است که راهکاری جمعی برای شریف شدن افراد، گروه‌ها، انجمن‌ها و سازمان‌های موجود در جامعه پیشنهاد می‌کند.
-
نگاهی به کتاب «آموزش اخلاق» اثر امیل دورکیم؛
دغدغه دورکیم
اخلاق و بنیانگذاری علم اخلاق دغدغه دورکیم در همه دوره فعالیت علمی‌اش بوده و مسئله اصلی وی، ایجاد علم اخلاق پوزیتیویستی، عقلانی، و دموکراتیک و نحوه کاربرد و آموزش آن به‌ویژه در مدارس فرانسه است.
-
«اخلاق هوش مصنوعی» در گفت‌وگو با علیرضا ثقه‌الاسلامی؛
چاقوی دو لبه هوش مصنوعی
اینکه بهره‌برداری از سیستم‌های هوش مصنوعی در خدمت بهبود زندگی و خیر اجتماعی در جوامع انسانی قرار بگیرند یا برخلاف آن در خدمت زیان و شر اجتماعی در جوامع انسانی قرار بگیرند، به نوعی مسئله کلاسیک «استفاده دوگانه» است. این مسئله صرفاً درباره هوش مصنوعی صادق نیست، بلکه درباره بسیاری از مصنوعات تکنولوژیکی ساده و پیچیده قابل درک است. از «چاقو» هم می‌توان برای جراحی‌های پزشکی استفاده کرد و هم می‌توان برای قتل انسان‌ها از آن سوءاستفاده کرد.
-
بازخوانی «اخلاق هوش مصنوعی»؛
انقلاب اطلاعاتی و اخلاق دیجیتال
کتاب نه‌تنها مبانی اخلاقی سیستم‌های هوشمند را تحلیل می‌کند، بلکه با رویکردی نوین، تفکیک میان عاملیت و هوش را بررسی کرده است.
-
به همت مرکز نشر دانشگاهی برگزار می‌شود؛
نقد و بررسی «اخلاق» اسپینوزا
این نشست روز دوازدهم مهرماه ۱۴۰۴، ساعت ۱۶ الی ۱۸ برگزار خواهد شد.