اخلاق
-
کتاب اندیشه در ۱۴۰۴- «تمامیت و نامتناهی لویناس» اثر ویلیام لارج؛
اخلاق بهمثابه مواجهه زنده با دیگری
مولف در این کتاب، ضمن ارائه زمینه تاریخی و فلسفی اثر لویناس، به روش پدیدارشناسانهی او و تفاوتهایش با هوسرل و هایدگر میپردازد. ساختار کتاب بهگونهای است که ابتدا مفاهیم کلیدی و روششناسی لویناس را شرح میدهد و سپس به تحلیل بخشهای مختلف کتاب اصلی میپردازد.
-
درباره کتاب «ترامواپژوهی» تألیف و ترجمه کیوان شعبانیمقدم؛
چالشهای اخلاقی سوزنبان
مقدمه کتاب با «مسئله تراموا» دوراهی معروفی در فلسفه اخلاق آغاز میشود: «تصور کنید کنار خطآهن ایستادهاید و یک تراموای در حـال حرکـت را در نزدیکیتان میبینید. ظاهراً ترمزهای تراموا از کار افتاده اسـت. کمی جلوتر، پنج نفر به ریل بسته شدهاند که در صـورت برخورد با تراموا، مرگشان حتمی است. شما کنار سوزن قطار ایستادهاید: اگر اهرم را فشار دهید، تراموا به مسیر فرعی منحرف میشود که شوربختانه آنجا نیز یک نفر به ریل بسـته شـده است. چهکار باید بکنید؟»
-
نگاهی به «اخلاق تکنولوژی» اثر استیون آمبرلو؛
وقتی تکنولوژی حساب پس میدهد
کتاب «اخلاق تکنولوژی؛ نوآوری مسئولانه و استراتژیهای طراحی» نشان میدهد مسئله اصلی در دنیای امروز، فقط ساختن فناوریهای پیشرفتهتر نیست، بلکه پاسخگو کردن شبکهای از تصمیمها و طراحیهاست که در سکوت، بر جان انسانها، عدالت اجتماعی و آینده محیطزیست اثر میگذارند؛ آمبرلو در این متن، اخلاق را از حاشیه توصیههای کلی بیرون میکشد و آن را به قلب کارگاه طراحی و اتاق مهندسان میبرد.
-
کتاب «درآمدی بر شرفشناسی» منتشر شد؛
چرا یک جمع عملی را فخر خود میداند؟
مفهوم "شرف" همواره یکی از چالش برانگیزترین مفاهیم زندگی اجتماعی است و کتاب "درآمدی بر شرفشناسی" ضمن تلاش برای تبیین این مفهوم، احتمالاً اولین کتاب ایرانی است که راهکاری جمعی برای شریف شدن افراد، گروهها، انجمنها و سازمانهای موجود در جامعه پیشنهاد میکند.
-
نگاهی به کتاب «آموزش اخلاق» اثر امیل دورکیم؛
دغدغه دورکیم
اخلاق و بنیانگذاری علم اخلاق دغدغه دورکیم در همه دوره فعالیت علمیاش بوده و مسئله اصلی وی، ایجاد علم اخلاق پوزیتیویستی، عقلانی، و دموکراتیک و نحوه کاربرد و آموزش آن بهویژه در مدارس فرانسه است.
-
«اخلاق هوش مصنوعی» در گفتوگو با علیرضا ثقهالاسلامی؛
چاقوی دو لبه هوش مصنوعی
اینکه بهرهبرداری از سیستمهای هوش مصنوعی در خدمت بهبود زندگی و خیر اجتماعی در جوامع انسانی قرار بگیرند یا برخلاف آن در خدمت زیان و شر اجتماعی در جوامع انسانی قرار بگیرند، به نوعی مسئله کلاسیک «استفاده دوگانه» است. این مسئله صرفاً درباره هوش مصنوعی صادق نیست، بلکه درباره بسیاری از مصنوعات تکنولوژیکی ساده و پیچیده قابل درک است. از «چاقو» هم میتوان برای جراحیهای پزشکی استفاده کرد و هم میتوان برای قتل انسانها از آن سوءاستفاده کرد.
-
بازخوانی «اخلاق هوش مصنوعی»؛
انقلاب اطلاعاتی و اخلاق دیجیتال
کتاب نهتنها مبانی اخلاقی سیستمهای هوشمند را تحلیل میکند، بلکه با رویکردی نوین، تفکیک میان عاملیت و هوش را بررسی کرده است.
-
به همت مرکز نشر دانشگاهی برگزار میشود؛
نقد و بررسی «اخلاق» اسپینوزا
این نشست روز دوازدهم مهرماه ۱۴۰۴، ساعت ۱۶ الی ۱۸ برگزار خواهد شد.
-
«فلسفه شر» نوشته لارس اسوندسن در گفتوگو با احسان سنایی اردکانی؛
ایدئولوژی ضامن اخلاق نیست
در نگاه اسوندسن، فردْ هرچه بیشتر خودش را نه شخصیتی مستقل بلکه عضوی از یک سیستمِ «خیر»، بداند، احتمال بروز شرْ بیشتر خواهد بود؛ چراکه به همان اندازه، احتمال دوراندیشی فرد و تأمل در پیامدهای متغیر اعمالش نیز کمتر میشود. سیستم همچنان به عملکرد خود ادامه خواهد داد، اما چون جامعه و شرایط اجتماعیْ مدام در حال تغییرند، پیامدهای عمل افراد ذوبِ در آن سیستم نیز تغییر میکند. دقیقاً به همین دلیل هم پایبندی به هیچ ایدئولوژی صلب و ثابتی در نهایت ضامن اخلاقی بودن افراد نیست
-
«خطا بر قلم صنع؟» در گفتوگو با حسین سخنور؛
پرسش از خدا در جهان رنجبار
مزیت نگاه اخلاقی، آن است که به جای تمرکز بر اثبات وجود یا عدم وجود خدا، به مسئولیتها، الزامات و معنای کنش انسانی در برابر شرور میپردازد.
-
بازخوانی «بیست تز در باب سیاست»؛
در ستایش امر سیاسی
انریکه دوسل در این کتاب، سیاست را بهمثابه کنش حیاتبخش، همبستگیزا و آزادیبخش مطرح میکند. اثر، آینه جهان پس از امپریالیسم، نئولیبرالیسم و مدرنیته غربمحور است.
-
گفتوگو با سامان صفرزائی مترجم «احساسات سیاسی» اثر مارتا نوسباوم؛
عشق، جان گمشده سیاست
لیبرالیسم اگر نتواند در برابر بحرانهای اجتماعی و فرهنگی، زبان عاطفه و کرامت را بازیابد، بهراحتی به پوستهای حقوقی، و در نهایت به ابزاری در دست نیروهای غیردموکراتیک بدل میشود. ما این خطر را در جهان امروز بارها دیدهایم. عدالت بدون عشق، به عدالت سرد و بیجان میانجامد؛ و نوسبام با شجاعت، این جانِ گمشده را دوباره به لیبرالیسم بازمیگرداند.
-
مروری بر «خطا بر قلم صنع؟»؛
زلزله در باورهای تئولوژیک
کتاب، روایتی صمیمی، جسورانه و در عین حال فلسفی از یکی از کهنترین و پیچیدهترین چالشهای ایمان دینی است: «چرا شر وجود دارد؟» اثر حاضر با نگاهی تلفیقی از فلسفه دین، فلسفه اخلاق و تجربه زیسته میکوشد باور به خدای اخلاقی را با واقعیات دردناک شرور جهان آشتی داده، مسئله شر را از ارتفاعات انتزاعی به کوچه و خیابان، به مترو و صف نان، و به اتاق قرنطینه کرونایی بکشاند.
-
مدخل «جنگ» از دانشنامه فلسفی استنفورد ترجمه میشود؛
آیا اخلاق جنگ معنادار است؟
مدخل «جنگ» از دانشنامه فلسفی استنفورد به آرای فیلسوفان تحلیلی معاصر که درباره جنگ کار میکنند، میپردازد.
-
مروری بر «نظریه احساسات اخلاقی» نوشته آدام اسمیت؛
ناظر بیطرف
کتاب «نظریه احساساتی اخلاقی» نوشته آدام اسمیت در 1759 منتشر شده و تلاش میکند به این پرسش پاسخ دهد که چرا انسانها، با وجود خودخواهی طبیعی، در پی خیر عمومی هستند و چه نیروهایی ما را وامیدارند که از رنج دیگری اندوهگین و از نیکبختیاش شاد شویم.
-
«فلسفه اپیکوری» در گفتوگو با مجتبی پردل؛
فلسفهای برای رسیدن به آرامش روان
فلسفه اپیکوری تلاش میکند انسانها را از ترسها و اضطرابهایی مثل ترس از مرگ و خدایان خلاص کند. اپیکور به دنبال آرامش ذهنی (آتاراکسیا) است و معتقد بود لذت عقلانی و دوری از درد، کلید خوشبختی است.
-
«حق» در گفتوگو با امیرحسین خداپرست؛
پلی میان ارزشهای اخلاقی و اصول بنیادین اجتماع و سیاست
مفهوم حق در طول تاریخ تفکر سیاسی و فلسفی بشر کارکردهایی گوناگون داشته است. گاهی نماد فردگرایی رادیکال بوده است، گاهی ابزار مقابله با استبداد، گاه زبان اعتراض اقلیتها و گاه ابزاری برای تثبیت نظم موجود.
-
بازخوانی «اخلاق عملی» پیتر سینگر؛
فلسفهای برای زندگی روزمره
کتاب «اخلاق عملی» پیتر سینگر، از تأثیرگذارترین آثار فلسفی در حوزه اخلاق کاربردی، با زبانی روشن و استدلالهایی برانگیزنده کوشیده تا فلسفه را از برج عاج نظریات انتزاعی به دل زندگی روزمره انسانها بکشاند. این اثر که با ترجمه کیوان شعبانیمقدم از سوی نشر ثالث منتشر شده، از مرزهای کلاسیک اخلاق عبور کرده و به موضوعات ملموس، بحثبرانگیز و گاه چالشبرانگیز روزگار ما میپردازد.
-
تحلیلی بر «پرورش اخلاق: آموزههای مکتب کنفوسیوس بر زندگی خوب»:
سنتهای کهن، دغدغههای مدرن
کتاب «پرورش اخلاق» با تحلیلی انتقادی، پیوند میان سنتهای کهن و دغدغههای معاصر را برجسته میکند و با نگاهی نو به آموزههای کنفوسیوس، نشان میدهد چگونه اصول اخلاقی این فیلسوف چینی میتوانند پاسخگوی نیازهای انسان معاصر باشند.
-
مروری بر «ذهن درستکار» اثر جاناتان هایت
فیل بر روان انسان حکمرانی میکند
شما فکر میکنید این فیلسوار است که با کمک اقناع، منطق، عقلانیت و استدلال بر روان شما حکومت میکند، امّا مطالعات متعدد روانپزشکان و عصبشناسان در سالهای اخیر ثابت میکند که برداشت احساسی شما از موقعیت مورد نظر منطق و استدلال شما را در جهت توجیه آن ادراک نخست هدایت میکند. فیل بر روان انسان حکمرانی میکند و فیلسوار توجیهگر فیل است.
-
گفت و گو با مینو حجت به مناسبت سالمرگ برنارد ویلیامز؛
مرزهای فلسفه در سپهر اخلاق
چیزی که بیش از همه، نقش ویلیامز را پررنگ میسازد بدیع بودنِ نکاتی است که او وارد حوزه فلسفه اخلاق میکند. او توجه فیلسوفان اخلاق را به نکاتی تازه و ظریف جلب میکند که در مسیری که فلسفه اخلاق قرار است درپیش بگیرد تأثیر بسزا دارد.
-
گفتوگو با فاطمه مهرزاد مترجم «این است اخلاق»؛
فکر کنید، بپذیرید، جدی باشید
این کتاب با زبان ساده، ساختار شفاف و پوشش گستردهای که از نظریههای اخلاقی ارائه میدهد، میتواند منبع درسی مناسبی برای دانشجویان و اساتید باشد.
-
نشر دگر «دانشنامه ایرانی مددکاری اجتماعی» را منتشر کرد؛
هر آنچه میخواهید درباره توانبخشی اجتماعی بدانید
در این کتاب، مفاهیم و اصطلاحات اصلی مربوط به حرفه مددکاری اجتماعی تعریف شدهاند. علاوه بر این، دانشنامه به ماهیت بینرشتهای مددکاری اجتماعی توجه داشته و اصطلاحات و مفاهیم مشترک با سایر رشتهها را نیز معرفی کرده است.
-
به همت شهر فلسفه ایران؛
برگزاری نشست «دیوید بناتار و مخمصۀ انسانی»
ما متولد می شویم، زندگی میکنیم، در طول مسیر رنج میبریم و سپس میمیریم - برای باقیِ ابدیت محو میشویم. وجود ما اما یک دمِ کوتاه است در زمان و فضای کیهانی. این شگفتآور نیست که بسیاری از مردم میپرسند: «همۀ این ها برای چیست؟» پاسخ درست که من در این کتاب دربارهاش استدلال میکنم این است: «نهایتاً هیچ».
-
نشر برج منتشر کرد:
شر در اندیشه مدرن
این انگاره مهم که آنچه در جهان روی داده در مطابقت با عقل نیز بوده است، یعنی آنچه در وهله نخست دغدغه حقیقی تاریخ فلسفه بوده است، چیزی نیست جز اعتماد به مشیت، صرفاً در شکلی دیگر (هگل، مقدمهای بر درسگفتارهای تاریخ فلسفه).
-
به بهانه انتشار «ریشههای وضعیت انسانی»؛
شوان در جستوجوی بهشت فراموششده
در کتاب شوان، پاسخهایی هست برای کسانی که میخواهند بدانند چه چیزی در پس واقعیت جهان و بهخصوص نفس آدمی نهفته است.
-
مقصود فراستخواه در گفتوگو با ایبنا؛
اسیر نیهیلیسم پنهان در جامعه نشویم
مقصود فراستخواه معتقد است ما میتوانیم از چرخه معیوب جامعه ضعیف- دولت ضعیف خارج بشویم و جامعه خوب – دولت خوب داشته باشیم مواجهه با این پوچی وقتی است که معنا و عزتی از خودمان میتراود و این همان بیداری اخلاقی و وجدانی است.