به گزارش خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا) به نقل از مركز پژوهشي ميراث مكتوب، استاد جليل اخوان زنجاني يکي از مصححان برجسته کشور، شامگاه پنجشنبه 19 اسفند 89 به ديار باقي شتافت. وي تصحيح آثار زيادي را در کارنامه علمي خود دارد که از آن جمله ميتوان به کتابهاي روضةالمنجمين، جهان دانش، شرح ثمره بطلميوس، ترجمه المدخل الي علم احکام النجوم، رصد و تاريخگذاري در ايران اشاره کرد.
برخي از آثار مرحوم استاد اخوان زنجاني توسط مرکز پژوهشي ميراث مکتوب به چاپ رسيده است، از جمله روضهالمنجمين اثر شهمردان بن ابي الخير رازي، در اين اثر بهتفصيل درباره نجوم و احکام آن سخن رفته است. نويسنده از منابع کهن متعددي بهره برده که شماري از آنها در اختيار نيست و به جهت برخورداري از ويژگيهاي نثر ميانه سده پنجم حائز اهميت است.
کتاب جهان دانش نيز ترجمهاي است از الکفاية في علم الهيئة از شرف الدين محمد بن مسعود مسعودي که به زبان عربي نگاشته و توسط خود وي در سال 549 ﻫ.ق به فارسي برگردانده شده است. در اين کتاب به مباحثي چون اثبات مرکزيت زمين، اثبات کروي بودن زمين، پيوستگي اقيانوس اطلس و اقيانوس هند و... پرداخته شده است. اين اثر از نظر تکوين نثر فارسي علمي حائز اهميت است.
شرح ثمره بطلميوس در احکام نجوم اثر خواجه نصير الدين طوسي نيز يکي ديگر از آثار تصحيح شده توسط مرحوم استاد اخوان زنجاني است. گفته ميشود اين اثر, خلاصه کتاب ديگر بطلميوس ـ يعني اربعه، چهار مقاله (trabiblos)، قديميترين کتاب احکام نجومي است. در ميان شروحي که بر کتاب ثمره نوشته شده، شرح ثمره بطلميوس خواجه نصيرالدين طوسي (597 ـ 672 ﻫـ . ق) از همه معروفتر است. اين کتاب اگر چه در احکام نجوم است، اما خواجه نصير بعضي از کلمات آن را از ديدگاه فلسفي مدنظر قرار داده و به شرح آن پرداخته است.
ترجمه المدخل الي علم احکام النجوم ابونصر قمي(سده 4) از مترجمي ناشناخته و به تصحيح جليل اخوان زنجاني است. اين اثر رسالهاي است در موضوع احکام نجوم. کاربرد لغات کهن فارسي، گاه پهلوي، ترسيم جدولهاي نجومي و يک تقويم يزدگردي و برخي محاسبات نجومي، که تقريباً با محاسبات علمي امروز سازگار است، از ويژگيهاي آن به شمار ميرود.
شنبه ۲۱ اسفند ۱۳۸۹ - ۱۰:۲۶
نظر شما