به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا) اين كتاب در نخستين صفحات خود با اشاره به جملاتي از بزرگان نظير «ابوالفضل محمدبن حسين كاتب بيهقي» از كتاب تاريخ بيهقي و «ويل دورانت» از كتاب «درسهاي تاريخ»، اهميت و لزوم بازخواني تاريخ را يادآور ميشود. همچنان كه ويل دورانت معتقد است: «تمام سرگذشت انسان ذره ناچيزي است در فضا و نخستين درس آن فروتني است.»
سپس نويسنده اثر نحوه جرقه خوردن اين طرح پژوهشي در فروردين سال 85 را با زباني ساده و خاطرهگونه شرح ميدهد و در بخش ديگر كتابش ميكوشد «معرفي از بيرجند در يك نگاه» را به دست دهد. او در اين مسير تمام همت خود را استوار ميسازد تا تحقيقي صرفا محلي ارايه ندهد كه تنها براي مردمان آن منطقه جاذبه و اهميت مطالعه داشته باشد، بلكه ميخواهد با بررسي درستي از تاريخ سياسي ايران در نخستين سالهاي شكلگيري مجلس در اين كشور، زنگارهايي از آيينه غبار آلوده تاريخ ملي سرزمين خود را بزدايد و مرجعي پديد آورد كه پژوهندگان آتي با تدام اين مسير، نمايي زيبا از تاريخي كه طي كردهايم، ارايه دهند.
در ادامه صفحات اين اثر مستند، هر بخش به معرفي يكي از نمايندگان، فعاليتهاي سياسي، دوران زندگي، نحوه حضور آنها در مجلس و ساير اطلاعاتي اختصاص دارد كه مولف پس از گذشت يك قرن موفق به بازيابي اين اطلاعات در تحقيق ميداني وسيعي شده است كه محدودهاي را نميتوان بر آن متصور شد.
مشخصاتي نظير نام و نام خانوادگي نمايندگان، شهر يا لقب، نام پدر، تاريخ تولد، محل تولد، تحصيلات، شغل و فعاليت قبل از نمايندگي، تاريخ فوت و آرامگاهها، از جمله اطلاعاتياند كه در هر بخش اين كتاب در مواجهه با معرفي آن نماينده مشاهده ميشوند. در لابهلاي بخشها، از تصاوير كهن و توضيحاتي درباره برخي نمايندگان يا دورههاي تاريخي مرتبط نيز استفاده شده است تا خواننده بيش از پيش با تاريخ ملي همراه شود.
آنچه بيش از هر چيز ديگري نگاه مخاطبان ژرفنگر را به خود معطوف ميدارد، استفاده از قالب روايي براي بيان رخدادهاي سياسي ـ تاريخي صرف و اجتناب از تحليل و بيان آراي نويسنده در خلال متن است. اين ويژگي، اين اثر را به صورت مرجع و منبعي تاريخي كه قابل استناد است، در ميآورد.
نويسنده اثر معتقد است: «در حالي ميتوان به تحليل شخصيتها يا رويدادهاي تاريخي پرداخت كه اطلاعات، دادهها و مواد تاريخي كه در اختيار داريم، كافي باشند و در اين حوزه دست كم چند اثر تاليفي ـ پژوهشي به رشته تحرير درآمده باشند، اكنون كه در نخستين گامهاي اين مسير هستيم، تحليل دادهها كار درستي به نظر نميآيد، بايد ابتدا پازل دادههاي تاريخي را براي به دست آوردن چهره صحيح و كاملي از گذشته در كنار يكديگر قرار دهيم، سپس در گامهاي بعدي به تحليل رخدادها يا رفتار چهرههاي سياسي بپردازيم.»
اين كتاب با وجود آن كه در بخشهايي، اطلاعات تخصصي را در اختيار پژوهشگران حوزه سياست و تاريخ قرار ميدهد، متني روان و عامه فهم دارد كه عمومي علاقهمندان به تاريخ ايران و تاريخ مجلس به ويژه حوزه نمايندگان بيرجند ميتوانند از آن بهره جويند.
ذكر دقيق تاريخ وقايع و منابع مورد استفاده اين پژوهشگر از عواملياند كه بر اتقان مطالب ميافزايند و مسير را براي تحقيقات آتي هموار ميسازند.
نويسنده در خلال صفحات كتاب ميكوشد رسالت تاريخنگاري خود را به خوبي انجام دهد و با بيان اين كه ايران در گذشته چگونه بوده است، آيينه را در دستان مخاطبان و نسل امروز قرار دهد تا بهتر دريابيم كه اكنون بايد چگونه باشيم و در كدامي قسمت جغرافياي زمين و تاريخ زمان قرار داريم.
در فهرست اين كتاب پس از عناويني نظير «گزارش كار»، «سپاسنامه»، «بيرجند در يك نگاه»، «نگاه كلي به نمايندگان بيرجند در مجلس شوراي ملي» و «رييسان دورههاي مجلس شوراي ملي»، بيست و چهار دوره تشكيل مجلس شوراي ملي با ذكر نام نمايندگان بيرجند در آن مجالس به چشم ميخورد. در انتهاي اثر نيز پيوستها، نمايه و منابع در كنار تصاويري از دفتر خاطرات تاريخي ايران جاي دارند.
در بخشي از متن اين كتاب در بخش دوره پنجم مجلس درباره محمد بيرجندي معروف به «تدين» آمده است: «در دوره صدارت وثوقالدوله علاوه بر ماجراي قرارداد جنجالي با انگليس، دو واقعه ديگر هم رخ داد كه نام تدوين در آن هر دو به ميان آمد. يكي سركوب نايب حسين كاشي بود. وثوقالدوله توانست با استفاده از سياست و زور، نايب حسين و پسرش ماشاءالله خان را دستگير كند. پس از آن بود كه اموال فراوان پدر و پسر توقيف شد. بخشي به صاحبانش برگردانده شد و چنان كه نوشتهاند بخشي كمتر صرف امور خيريه گرديد...»
نخستين چاپ كتاب «نمايندگان بيرجند در مجلس شوراي ملي(1285 ـ 1357)» را انتشارات هيرمند در 640 صفحه، شمارگان 2500 نسخه و بهاي 120 هزار ريال به چاپ رسانده است.
سهشنبه ۷ دی ۱۳۸۹ - ۱۰:۴۵
نظر شما