نشست «بررسي مسايل و راهكارهاي نشر كتابهاي درسي در حوزه علوم كتابداري و اطلاعرساني» با حضور استادان دانشگاه و كارشناسان رشته كتابداري در سازمان سمت برگزار شد.
در ابتداي اين مراسم، رييس سازمان «سمت» با بيان اينكه، اين روزه مفهوم علم كتابداري تغيير كرده است، گفت: ابزار اطلاعرساني نشان ميدهد، كتابداري علمي است كه بايد به آن رسيدگي كرد و نبايد از ديگر حوزهها عقب بماند، زيرا از نظر تاثيرگذاري كار بسيار مهمي انجام ميدهد.
حجتالاسلام و المسلمين احمد احمدي، اظهار داشت: تاثيرگذاري اين علم بر كتابهاي درسي و دانشگاهي بسيار بالاست و كسي نميتواند منكر آن باشد.
وي ادامه داد: از آنجا كه سازمان «سمت» وظيفه انتشار كتابهاي درسي دانشگاهي را به عهده دارد، توقع داريم اين سرمايه ملي كه امروز بيش از 20 ميليون جلد كتاب در اختيار دانشجويان كشور قرار ميدهد به موفقيت نزديك شود.
مدير امور پژوهش سازمان سمت نيز در اين نشست فعاليت گروههاي كتابداري را منفعل دانست و گفت: اميدواريم بتوانيم گروه كتابداري را از اين حالت منفعل خارج و سازمان سمت را به گونهاي تجهيز كنيم كه نيازهاي آتي دانشگاههاي كشور را نيز پاسخ دهد.
دكتر زهرا ابوالحسني محتواسازي كتابهاي گروه كتابداري را بسيار مهم دانست و ادامه داد: يكي از نيازهاي اصلي و جدي گروه كتابداري اين است كه چگونه ميتوان يك كتاب درسي دانشگاهي را از لحاظ ساختار و محتوا استانداردسازي كنيم.
دكتر عباس حري، از ديگر شركتكنندگان در اين نشست با اشاره به واگذاري انتخاب تعيين دروس به دانشگاهها، از اين موضوع به عنوان نكتهاي مثبت نام برد و گفت: اين عدم تمركز هرگز باعث نشده كتابهاي درسي دچار گرفتاري شوند، بلكه مشكل اصلي آنجاست كه ما انتظار داريم دانشگاهها بر اساس توليدات قبلي كار انجام دهند.
اين استاد دانشگاه با تاكيد بر اينكه كتابهاي دانشگاهي بايد بر اساس نياز دانشگاهها توليد شود، افزود: با توجه به اينكه نظام منابع كتابهاي دانشگاهي تغيير يافته، بهتر است نظام نشر اين حوزه نيز دگرگون شود.
وي با بيان اينكه فروش كتاب درسي دانشگاهي با كتابي كه در بازار منتشر ميشود، متفاوت است اظهار داشت: در بازار كتابهاي غيردرسي ناشر به دنبال بازگشت سرمايه است، اما در سازمان سمت كه سازماني دولتي محسوب ميشود اين موضوع مشكل چنداني ايجاد نميكند.
دكتر ابراهيم افشار زنجاني نيز در سخناني تمركز و كنترل در برنامههاي درسي را موضوع فلجكنندهاي دانست و گفت: اين موضوع ناشي از فقر بينشي است و اكنون كه دانشگاهها ميتوانند در سرفصلها تغييراتي انجام بدهند، آن قدر دانش در اين رشته وجود دارد كه به جاي دروس به حوزهها متمركز شود.
اين استاد دانشگاه اصفهان افزود: سازمان سمت بايد به سوي دانش و بينش اصلي خود باز گردد و نبايد نگران متنهاي مختلف از ناشران ديگر باشد، زيرا گاهي چند متن مختلف ميتواند اشكالات را بپوشاند و سرآغاز اتفاقهاي خجستهاي شود.
دكتر زهرا اباذري هم با بيان اينكه بايد بحث سرفصلهاي درسي را از انتشار كتاب جدا كنيم، گفت: وزارت علوم مجري تعيين سرفصلهاي درسي در مقاطع مختلف است و دانشگاهها مجري اجراي آن هستند، اما سازمان سمت ميتواند در بحث چاپ كتاب، سياستگزاري كند.
سردبير نشريه كتاب ماه از ديگران حاضران اين نشست با اشاره به وظيفه سازمان سمت اظهار داشت: با توجه به اينكه «سمت» وظيفه پرداختن به كتابهاي درسي را به عهده دارد، اما اين گونه به نظر ميآيد كه استقبال زيادي از اين كتابها نميشود.
داريوش مطلبي ادامه داد: علت موضوع در اين است كه اين سازمان بيشتر به سمت تاليف آثاري رفته كه با سرفصلهاي قديمي تهيه شدهاند؛ اما «سمت» بايد كاري فراتر از تاليف انجام دهد.
مدير شابك (ISBN)، در ادامه، پيشنهاد تهيه طرحي در اين زمينه را ارائه داد و گفت: در سازمان سمت بايد گروهي براي تهيه متون درسي آماده شوند و در اين زمينه ميتوانند از تجربيات دانشگاههاي مختلف استفاده و سپس كتابي با محتوا و قيمت بسيار خوب تهيه كنند و در اختيار دانشگاهها قرار دهند.
دكتر عباس گيلوري نيز با بيان اينكه عدم تمركز در سرفصلهاي رشته و تمركز در كنكور نكته بسيار مهمي به شمار ميآيد، گفت: ابتدا بايد مشخص كنيم كه در سيستم آموزشي كشور به صورت متمركز عمل ميكنيم يا نيمهمتمركز و آيا فرايند امروز دانشگاهها به صوتر متمركز است يا خير.
رييس مركز تحقيقات جهاد كشاورزي افزود: اين موضوع خود نيز باعث سردرگمي دانشجويان شده است، اگر قرار باشد به صورت متمركز عمل كنيم، به سرفصلهاي واحدي براي تمامي دانشگاهها نيازمنديم كه در شرايط فعلي به علت نبود چهارچوب و قالب مشخص ناهمگونيهاي بسياري به وجود آمده است.
وي تصريح كرد: انجام اين كار در دراز مدت موجب فاصله گرفتن دانشجويان از دانشگاهها ميشود، در حالي كه ميتوان با مدنظر قرار دادن نيازهاي جامعه، در تدوين سرفصل كتابها پوياتر عمل كنيم.
دكتر گيلوري با طرح اين سوال كه جايگاه كتابداري و كتابخواني در اين عرصه كجاست، اظهار داشت: سازمان «سمت» ميتواند به سمت پركردن خلاءهاي موضوعي در اين حوزه برود و براي بسياري از ناشران رشتههاي كتابداري الگوي مناسبي باشد و به آنها بگويد كه در چه موضوعاتي گام بردارند.
وي در ادامه با اشاره به 21 كتاب منتشر شده در حوزه علوم كتابداري گفت: انتشار اين تعداد كتاب در مدت فعاليت سازمان بسيار كم است و سمت بايد به سوي موضوعاتي برود كه رشتههاي مختلف و درسهاي مختلف را پوشش دهد.
اين استاد دانشگاه همچنين به كيفيت آثار منتشر شده در سمت اشاره كرد و افزود: سطح كيفي كتابها در حوزه علوم كتابداري بايد ارتقا يابد و معيارها و استانداردهايي تعيين شود تا تمامي ناشران كتابهاي اين حوزه را با نگاه به استانداردها منتشر كنند. البته سازمان سمت ميتواند در اين زمينه پيشقدم باشد.
مدير گروه كتابداري و اطلاعرساني دانشگاه شاهد نيز در سخناني با اشاره به بازگشت سرمايه كتابهاي دانشگاهي گفت: بازگشت سرمايه كتابهاي درسي در همه جا مطرح ميشود و بيشتر افراد معتقدند كه از فروش كتابهاي درسي و دانشگاهي بايد سود خوبي حاصل شود، اما بايد بگويم هزينه كردن سرمايه براي كتابهاي درسي در دراز مدت نتيجه ميدهد و نبايد منتظر نتيجه سريع آن بود.
دكتر حمزهعلي نورمحمدي از ارتقاي كيفيت به عنوان يكي از عوامل موفقيت كتابهاي درسي و دانشگاهي نام برد و اظهار داشت: اگر در بحث كتابهاي درسي كيفيت كتابها را مدنظر داشته باشيم و از سويي به سمت روزآمدسازي نيز برويم، ميتوانيم به موفقيت كتابهاي دانشگاهي خصوصا در عرصه علوم كتابداري خوشبين باشيم.
دكتر محمد حسنزاده از ديگر حاضران اين نشست با بيان اينكه تدوين برنامه بلند مدت در حوزه كتاب يك ضرورت است، گفت: سازمان سمت در تدوين يك برنامه جامع و هدفمند كم كاري كرده است.
استاد دانشگاه تربيت مدرس تهران ادامه داد: اين سازمان ميتواند به سراغ نويسندگان و پژوهشگران با تجربه برود و از آنها دعوت به كار كند، همچنين ميتواند كارهاي گروهي ساماندهي كرده و در زمينه تاليف كتابهاي علوم كتابداري پيشرو باشد.
وي افزود: اين گروه ميتواند عصاره گروه كتابداري باشد و با تاكيد بر اصول بنيادي و هسته اصلي كتاب تاليف كند.
دكتر محمدحسين دياني، استاد دانشگاه فردوسي مشهد در ادامه اين نشست از جريان با عنوان بازار رقابتي بين دانشگاه و ناشران خصوصي خبر داد و گفت: در يك مقايسه كلي ميتوان گفت مولفان باتجربه و موفق كمتر به سراغ سازمان سمت ميآيند و ترجيح ميدهند كار خود را به ناشران خصوصي بدهند.
اين ناشر خصوصي با بيان اينكه سمت بايد به سوي كيفيت برود، افزود: بايد كتابهايي در اين سازمان تهيه شود كه كيفيت بالايي داشته باشد و موجب افزايش دانش علمي شود.
دكتر افشار زنجاني نيز بار ديگر بر ترجمه كتابها تاكيد كرد و گفت: بسياري از كتابها به دليل ترجمه نادرست، قابل مطالعه نيست و دانشجو نميتواند معناي اصلي آن را دريايد، حتي برخي از آثار تاليفي نيز كيفيت مناسبي ندارند.
وي به شتابزدگي در اين كتابها اشاره كرد و اظهار داشت: وقتي كتابها را ورق ميزنيم، گويي قصد مولف تنها انتشار يك كتاب بوده است؛ چون مباحث پخته نشده ارائه ميشود و نقش ناشراني كه اين كتابها را توليد ميكنند، نقشي انكارناپذير است.
نظر شما