به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، مراسم بزرگداشت زنده‌ياد دکتر محمد امين رياحي بر پايه سفارش سازمان تربيتي، علمي و فرهنگي سازمان ملل متحد (يونسکو) مبني بر نکوداشت هزارمين سال سرايش شاهنامه فردوسي به كوشش انجمن آثار و مفاخر فرهنگي با همکاري مرکز دايره‌المعارف بزرگ اسلامي عصر روز سه‌شنبه (28 ارديبهشت) در تالار رسول اكرم (ص) دايره‌المعارف بزرگ اسلامي با حضور انديشمندان و شاهنامه‌پژوهان برگزار شد. 

در اين نشست از کوشش‌هاي حکيم توس در استوار ساختن پايه‌هاي زبان فارسي و هويت ملي و فرهنگي ايران ياد شد و از خدمات محمدامين رياحي، دانشمند فقيد فردوسي‌شناس در معرفي و شناساندن مقام والاي فردوسي و شاهنامه تقدير به عمل آمد. 

دكتر سيد طه مرقاتي قائم مقام سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انساني (سمت) گفت: آشنايي من با استاد دكتر رياحي به سال‌هايي باز مي‌گردد كه كتاب «مرصاد العباد» ايشان به عنوان كتاب برگزيده سال انتخاب شد. من ماموريت داشتم كه خبر اين گزينش را به ايشان اعلام كنم. اما دكتر رياحي بيمار بود و نتوانست شخصا در مراسم حضور پيدا كند. 

وي افزود: دكتر رياحي چهره‌اي ممتاز بود. ممتاز بودن او نيز مصداق اين سخن حضرت علي (ع) است كه فرموده‌اند «انسان‌ها به دانش و خرد، فضيلت مي‌يابند، نه به ثروت و تبار.» استاد رياحي به رغم آن كه در سطح بين‌المللي دانشمندي شناخته شده بود، انسان فروتني به‌شمار مي‌رفت. اين فروتني دليل به كمال رسيدن ايشان بود. از سويي ديگر ايشان شخصيتي قدرشناس نيز بود و اگر كسي كوچك‌ترين محبتي در حق ايشان مي‌كرد، همواره آن را به زبان مي‌آورد و هرگز فراموش نمي‌كرد. 

مرقاتي يادآور شد: دكتر رياحي به همه مخاطبان خود احترام مي‌گذاشت و با سخناني موجز به معرفي آنان به ديگران مي‌پرداخت. يكي ديگر از ويژگي‌هاي شخصيتي دكتر رياحي اين بود كه از بزرگداشت‌ها دوري مي‌كرد و هر بار كه مقامات كشوري يا همشهريان ايشان مي‌خواستند مجلس بزرگداشتي فراهم كنند، نمي پذيرفت و با جملاتي مودبانه رد مي‌كرد. وي به همشهريانش مي‌گفت كه هر مقدار بودجه‌اي كه براي اين كار در نظر گرفته‌ايد، براي برپايي مقبره شمس تبريزي در خوي صرف كنيد. 

وي افزود: دكتر رياحي از غيبت و بدگويي دوري مي‌كرد و هرگز كلامي در ذم ديگران از زبان ايشان نشنيدم. با مسايل نيز با استغناء برخورد مي‌كرد. او انساني صادق و راست‌گو بود. علاوه بر اين كه انسان مهرباني هم بود و هر كس محضر ايشان را درك مي‌كرد، با خاطره‌اي شيرين و آموختني، مجلس را ترك مي‌كرد. 

صفا، مناعت و پاك‌سرشتي در وجود رياحي بود
حجه‌الاسلام سيد محمود دعايي رياست سازمان روزنامه اطلاعات در بزرگداشت زنده‌ياد محمدامين رياحي گفت: من براي اولين‌بار از طريق دوستاني كه صفحات نظرها و انديشه‌هاي روزنامه اطلاعات را سامان مي‌دهند، با شخصيت ارجمند دكتر رياحي آشنا شدم. ايشان بزرگواري بود كه هر چند به‌خاطر چاپ نوشته نامطلوبي در سال 1375 در روزنامه اطلاعات، از ما به حق ما آزرده بودند، با اين همه اجازه مي‌دادند كه آثارشان را چاپ كنيم. 

وي افزود: در آن سال‌ها بعضي از عناصر مشكوك و ناصالح سعي مي‌كردند كه انقلاب را از وجود افراد شايسته و انديشمند محروم كنند. يكي از آنان در موقعيتي، مطلبي را در روزنامه اطلاعات، در جسارت و توهين به بزرگان، چاپ كرده بود. من اعتراف مي‌كنم كه اين نقطه سياهي در كارنامه روزنامه ما بود. در نوشته آن فرد به دكتر رياحي نيز جسارت شده بود. ايشان متني را خطاب به من براي اطلاعات فرستادند كه در واقع درد دل يك انسان فرهيخته بود. 

دكتر رياحي نوشته بود «كساني كه من را مي‌شناسند، خوب مي‌دانند كه همه عمر را با پاكي، شرف، فضيلت و به دور از آلودگي گذرانده‌ام. من در 17 سال بعد از انقلاب، قدم به خارج از ايران ننهادم و دعوت كنگره‌ها و دانشگاه‌ها را نپذيرفتم تا با تحقيقات خود به غناي فرهنگي ايران و اسلام بيفزايم. در آن مدت به‌مناسبت تحقيقاتي كه انجام دادم، لوح تقدير را از رياست جمهوري اسلامي دريافت كردم. پس هتك حيثيت از محققاني كه به عشق ايران و فرهنگ آن، عمر را صرف كرده‌اند، افتخاري براي كسي نيست.» 

وي افزود: ما از ايشان عذرخواهي كرديم، به حدي كه ايشان اين افتخار را به ما دادند تا مقالات‌شان در روزنامه اطلاعات هم منعكس شود. به‌دنبال اين احساس گناه بود كه مي‌خواستم محضرشان را درك كنم و بر دستانشان بوسه زنم. دكتر رياحي در كابينه آخر رژيم گذشته شركت كرد و از اعتبار و آبروي خود گذشت بدان اميد كه بتواند خدمتي انجام دهد. 

دعايي يادآور شد: بعد از انقلاب نيز در ايران ماند و به خدمات علمي‌اش ادامه داد. بر اثر همان خدمات بود كه چند اثر ايشان به‌عنوان كتاب سال برگزيده شد و هدايايي به او تعلق گرفت. اما دكتر رياحي با بزرگواري هدايا را به بخش ارشاد شهرستان خوي فرستاد و از آنان خواست كه وجه آن را صرف خريد كتاب براي كتابخانه‌هاي خوي كنند. 

وي افزود: دكتر رياحي هيچ وجه و حق‌التاليفي بابت چاپ مقالاتشان در روزنامه اطلاعات از ما نمي‌خواستند. در حالي كه مي‌دانستيم كه در شرايط سختي، زندگي را با آبرومندي مي‌گذرانند. ما مبلغي را به عنوان حق‌التاليف خدمتشان فرستاديم. اما هر چه اصرار كرديم، نپذيرفتند و قبول نكردند. 

وي افزود: ما در روزنامه اطلاعات آرزو داشتيم كه در خرداد سال گذشته، كه روز تولدشان بود مراسمي را برگزار كنيم و حق‌شان را ادا كنيم. همه هم اعلام آمادگي كردند. اما متاسفانه عمرشان كفاف نداد. تا اين كه اين افتخار نصيب من شد كه بر جنازه دكتر رياحي كه يكي از مردان پاك و صادق و درستكار اين كشور بود، نماز بگزارم. دعايي در حالي كه اشك در چشمانش حلقه زده بود، گفت: آن‌چه ما از ايشان ديديم، صفا، مناعت و پاك‌سرشتي بود. 

در ابتداي مراسم بزرگداشت دكتر محمدامين رياحي، امير صادقي، نقال شاهنامه، سروده‌اي از خود را در ستايش دكتر رياحي خواند. در ادامه، سمفونی‌ای به نام «فردوسي» كه پيشتر ضبط شده بود، پخش شد. اين سمفوني توليد مشترك كميته المپيك صدا و سيما، اركستر سمفونيك ايران و گروه مرشدان كشور بود. رهبري اركستر پخش شده را محسن كوهستاني بر عهده داشته است. در پايان مراسم نيز ناصحي از سوي خانواده دكتر رياحي، از استادان و حضار، به‌خاطر شركت در مراسم بزرگداشت دكتر رياحي، سپاسگزاري كرد.