جلد دوم كتاب «جرعهاي از زلال قرآن» نوشته آيتالله ميرزا ابوالقاسم محمدي گلپايگاني از سوي موسسه بوستان كتاب تجديد چاپ شد.
خداي بخشنده براي رهايي انسان از گمراهي آشكاري كه سايههاي آن، كره زمين را در ظلمات جهل پوشانده بود، رسولي مهربان از ميان آدميان برانگيخت؛ همان كه آيات الهي را بر مردم ميخواند و آنان را از پليدي كفر به پاكي ايمان ميآورد و كتاب و حكمت را بدانان ميآموخت، در حالي كه قبل از بعثت پيامبر(ص) مردم در گمراهي به سر ميبردند. «هر آينه خداوند بر مومنان منت نهاد كه در ميانشان پيامبري از خودشان برانگيخت كه آيات او را بر آنان ميخواند و پاكشان ميسازد و كتاب و حكمتشان ميآموزد، در حالي كه پيش از آن هر آينه در گمراهي آشكاري بودند. (آلعمران، آيه 164)»
بر اساس مطالب کتاب، اين دوران طلايي و ارزشمند، 23 سال به طول انجاميد؛ دوراني كه پس از گذشت 14 قرن، هنوز حلاوت و شيريني خود را به همراه دارد؛ بهگونهاي كه گاهي انسان امروز با خود ميگويد: اي كاش در آن دوران ميزيست و عطر حضور پيامبر(ص) را استشمام ميكرد. اين دوران با همه فراز و نشيبهايش به سرعت گذشت و پيامبر اكرم(ص) كه آيه آيه كلام خداوند را براي مردم قرائت ميكرد، چشم از جهان فاني فرو بست؛ هولناك بود و سخت؛ اما چه بايد كرد؟ روح ملكوتي پيامبر(ص) در جنت الهي مأوي گرفت و ثقلين از وي به يادگار ماند. قرآن (ثقل اكبر) و معصومين(ع) (ثقل اصغر) مانع از آن بودند تا مردم به گمراهي نخستين بازگردند؛ اينان در اين هزار و چهارصد سال، هماره انسانها را به سرچشمه هدايت رهنمون ساختهاند.
در اين دوران پر تلاطم، قرآن در كنار انسانها حضور داشته و ائمه معصومين(ع) با تبيين و تاويل و تفسير آن، راهنماي انسانها براي راهيابي به محضر قرآن شدهاند. عالمان دين نيز كه در مكتب قرآن و عترت پرورش يافتهاند با بهرهگيري از كلام نوراني و ماندگار معصومين(ع) كوشيدهاند تا انسانها را به سرچشمه نور هدايت كنند و «جرعههايي از زلال قرآن» را به مردم بنوشانند.
از اين ميان «حضرت آيتالله ميرزا ابوالقاسم محمدي گلپايگاني(ره)» از مفسران و عالمان برجستهاي است كه با راهيابي به محضر قرآن، تشنگان را از زلال معارف آن سيراب ميساخت. تفسير «جرعهاي از زلال قرآن» اثر اين مفسر بزرگوار كه تفسير 21 سوره از قرآن كريم يعني از سوره اسراء تا سوره صافات را دربردارد و در دوران ستمشاهي در مسجد جامع شهر گلپايگان پس از نماز و با بهرهمندي از احاديث اخلاقي اهلبيت عصمت و طهارت(ع) براي عموم نمازگزاران بيان ميشده است؛ به حق جرعهاي گوارا از كلام الهي است كه با برخورداري از بياني سليس و روان، عموم افراد به ويژه اقشار فرهنگي جامعه، سودمند و قابل استفاده است.
براساس پيشگفتار كتاب، «مركز فرهنگ و معارف قرآن» با استقبال از ارائه متن اصلي به وسيله فرزند گرامي مولف، رسيدگي به آن را در «گروه پژوهشهاي نوآمد قرآني» در قالب «پژوهشهاي موردي» آغاز كرد و با اهتمام در خور ستايش مصحح كتاب، در مدت حدود دو سال كار تصحيح و تعليق و فهرستنگاري آن را به انجام رساند. با توجه به مخاطب عام كتاب، حجم مجلدات، نسبتا كم در نظر گرفته شده تا براي خوانندگان، همراه داشتن آن آسان بوده، قشرهاي مختلف با همراه داشتن آن بيشترين بهره را ببرند.
حضرت آيتالله ميرزا ابوالقاسم محمدي گلپايگاني(ره) در ربيعالمولود 1325 هجري قمري در قريه «اسفرنجان» گلپايگان در خانه علم و تقوا ديده به جهان گشود. پدر وي مرحوم آيتالله ميرزا محمدمهدي محمدي، از عالمان برجسته و طراز اول آن سامان و از شاگردان ممتاز مرحوم آيتاللهالعظمي آخوند خراساني بود. در وصف وي، مرحوم آيتاللهالعظمي آقاي بروجردي گفته است: «عجيب است كه در محيط كوچكي مانند گلپايگان، شخصيت بزرگي مانند حاج ميرزا آقا محمدمهدي محمدي پرورش يابد.»
آن مرحوم بعد از در گذشت عموي بزرگوارش (مرحوم آيتالله حاج ميرزا عبدالكريم) در سال 1330 هجري قمري -كه در كتاب شريف «الذريعه» از وي به بزرگي نام برده شده است- متكفل امور ديني و اجتماعي آن منطقه شد. مفسر بزرگوار در كنار چنين پدري پرورش يافت و با هجرت به اصفهان و با بهرهمندي از حوزه علميه پربركت آن شهر و استفاده از اساتيد برجسته حوزه غني اصفهان از جمله مرحوم آيتالله آقاي حاجآقا رحيم ارباب، مدارج علمي را طي كرد؛ سپس براي استفاده بيشتر و تكميل مراتب علمي به نجف اشرف هجرت كرد.
آن مرحوم به مدت هفت سال از محضر درس استادان بزرگواري همچون مرحوم آيتاللهالعظمي حاجآقا ضياءالدين عراقي و مرحوم آيتاللهالعظمي آقا سيدابوالحسن اصفهاني(رضوانالله تعالي عليهما) بهره جست و پس از دريافت اجازه اجتهاد از اين دو بزرگوار به زادگاه خود مراجعت و در كنار پدر بزرگوارش به رتق و فتق امور ديني و اجتماعي مردم پرداخت و سرانجام بعد از فوت پدر، تمام وقت خود را مصروف خدمات ديني و اجتماعي كرد و سالهايي به اقامه نماز جمعه -كه در آن زمان مهجور بود- پرداخت. در اين فاصله، مرحوم آيتاللهالعظمي بروجردي، در سالهاي 1329 و 1330 شمسي در انديشه اعزام نمايندهاي از جانب خويش به اروپا بود؛ جالب آن كه با وجود دانشمندان و علماي برجسته و بزرگي كه در قم حضور داشتند براساس شناختي كه از ايشان و مراتب علمي و صلاحيتهاي اخلاقي وي داشتند؛ نامبرده را انتخاب و به آلمان اعزام كردند. شايان ذكر است كه آن مرحوم در دوران تحصيل در نجف اشرف، مخفيانه يك دوره زبان انگليسي را فرا گرفت كه اين فراگيري براي آن ماموريت، بسيار مفيد واقع شد.
مصطفي محامي، در بخشي از پيشگفتار خود درباره اعزام وي به كشور آلمان آورده است: «ايشان اولين روحاني شيعهاي بود كه از طرف مرجعيت بزرگ شيعه به اروپا اعزام شد. وي با فعاليت مستمر خود در مدت كوتاهي توانست قلوب مسلمانان آن ديار را متوجه اسلام ناب كند و مورد توجه آنان قرار گيرد؛ اما از آن جا كه آلمان، حكومت نازيها را تازه از سر گذرانده و تابع سياستهاي متفقين بود، به دلايل سياسي، اجازه اقامت او را تمديد نكرد و ايشان را به ترك آن كشور مجبور نمود. ناگفته نماند در همين مدت كوتاه، حضرت آيتالله محمدي گلپايگاني موفق شدند مقدمات ايجاد پايگاهي براي اسلام و تشيع را فراهم كنند و در نهايت، "مسجد هامبورگ" ساخته شد كه تا قبل از اتقلاب شكوهمند اسلامي براي مدتي "آيتآلله محقق" و سپس شهيد بزرگوار "آيتالله دكتر بهشتي"، اداره آن را برعهده داشتند و اكنون مركز فعال و زندهاي براي عالم اسلام و تشيع گرديده و نماينده مقام معظم رهبري(مدظلهالعالي) در آن مركز به انجام دادن امور مذهبي مسلمين اشتغال دارد.
آيتالله محمدي گلپايگاني، بعد از مراجعت تا پايان عمر شريف خود در وطن زندگي كرد. ايشان در گلپايگان با اقامه نماز جمعه و جماعت در مسجد تاريخي شهر، فعاليت خود را استمرار و اين بنا را كه رو به ويراني ميرفت، آباداني بخشيد. يكي از بركات اقامه نماز جماعت ايشان در مسجد جامع، درس تفسيري بود كه شبها بعد از اقامه نماز بدان ميپرداخت و در آن سالهاي خفقان دوران طاغوت -كه حتي بيان تفسير قرآن در حوزههاي علمي نيز متروك بود- از سرچشمه زلال وحي، تشنگان درياي معارف قرآني را سيراب ميكرد.»
زبان گويا و بيان جذاب آن عالم رباني -كه به تناسب مخاطبان و نمازگزاران مسجد به ايراد سخن ميپرداخت و اغلب برگرفته از كلام دلانگيز ائمه معصومين(ع) در تفسير آيات الهي بود- آن چنان كششي داشت كه حضار با همه تفاوتي كه در درك و فهم مطالب داشتند، به گوش جان استماع كرده، بهره فراوان ميبردند. سالها اين برنامه ادامه داشت؛ اما متاسفانه همه آنچه در آن محافل نوراني بيان شد، در دسترس نيست و آنچه موجود است، از ابتداي سوره «اسراء» تا پايان سوره «صافات» است.
از صفات برجسته اين مرد بزرگ، ارادت و عشق عجيبي بود كه به آستان مقدس حضرت ابا عبداللهالحسين(ع) داشت؛ بهگونهاي كه در تمام دوران عمر، شبها به پشت بام منزل رفته، سالار شهيدان را زيارت ميكرد و سرما يا گرما و برف و باران او را از اجراي اين مهم باز نميداشت. مراتب ارادت او به حضرت سيدالشهداء(ع) به حدي بود كه همه پسران خود را با نام حسين نامگذاري كرد و در وصيت خويش هم فرزندانش را سفارش كرد كه حداقل يكي از فرزندانشان را به آن اسم مبارك نامگذاري كنند.
سرانجام اين روحاني خدمتگزار در ماه مبارك رمضان سال 1399 هجري قمري به لقاءالله پيوست و در «قبرستان شيخان» شهر مقدس قم به خاك سپرده شد. «عاش سعيدا و مات سعيدا».
كتابهاي قرآن كريم، نهجالبلاغه، آيات موسيالتسع، بحارالانوار، البرهان في تفسيرالقرآن، تفاسير قرآن (طبري، الميزان، نورالثقلين، التفسيرالوسيط للقرآنالكريم، الجواهر في تفسيرالقرآنالكريم)، العقائدالوثنية فيالديانةالنصرانية، فرهنگ عميد، فرهنگ لغات قرآن، فرهنگ معين، قاموس كتاب مقدس، الكافي، الكتابالمقدس، اللباب في علومالكتاب، مجمعالبيان، معارف و معاريف، معجمالموحد، مفردات الفاظالقرآن و من لا يحضرهالفقيه، از منابع نويسنده در تدوين و تاليف اين اثرند.
چاپ دوم كتاب «جرعهاي از زلال قرآن» (جلد دوم) در شمارگان 1000 نسخه، 260 صفحه و بهاي 62000 ريال راهي بازار نشر شد.
نظر شما