حمید رضا شکارسری در نشست نقد كتاب "گزيده شعر جنگ و دفاع مقدس" گفت: نقد شعر در 3 بعد چیستی، ارزش و کارآیی به حیات خود ادامه داده و شناسایی چیستی شعر دفاع مقدس، بعد از جنگ وارد مرحله جدیدتری شده است. ولي در این حوزه فعاليت چشمگیری دیده نشده است.\
وی در ابتدای این نشست با طرح این سوال که چرا هنوز بعد از گذشت سالها از پایان جنگ همچنان به دفاع مقدس و ادبیات پایداری پرداخته میشود، اظهار داشت: شعر جنگ در جهان دامنهدار نیست و بعد از پایان جنگ از بین میرود. زیرا وظیفه آن تنها تاریخنگاری و گزارشگری است و با فلسفهای آغاز میشود که با پایان جنگ دلایلش از بین میروند.
حمیدرضا شکارسری با بیان این که ایران در جنگ تحمیلی علاوه بر دفاع از مرزهای خاکی و آبی، دفاع از مرزهای ایدئولوژیک و باورهای عقیدتی را بر عهده داشت و اين عقايد هرگز با پایان جنگ از بین نمیروند، تصریح کرد: با پایان جنگ، جنگ دچار استحاله و دگردیسی شد و از شکلی به شکل دیگر درآمد. در این دگرگوني شعر پایداری به عنوان شعر دیگری به حیات خود ادامه داد.
وی ادامه داد: در این جریان، نقد شعر در 3 بعد چیستی، ارزش و کارآیی به حیات خود ادامه داد و شناسایی چیستی شعر دفاع مقدس بعد از جنگ وارد مرحله جدیدتری شد. ولي متاسفانه تاكنون در این حوزه فعاليت چشمگیری دیده نشده است.
صاحب كتاب "چراغاني بي دليل" عرصه نقد شعر را با وجود خلاق بودن، عرصه خلوتی دانست و گفت: با توجه به این که جریانهای شعری در ایران پررونق و دامنهدار هستند، عرصه نقد توسعه نیافته است و در این میان نقد قابل توجهی درباره ادبيات پايداري به خصوص شعر انقلاب و دفاع مقدس صورت نگرفته است.
وی خاطرنشان کرد: با پیروزی انقلاب اسلامی زاویهای بین حرکت روشنفکران ادبی و توده مردم به وجود آمد و منتقدان از شعر انقلاب دور شدند.
شكارسري با بیان این که تصویری روشن از هستی شناسی شعر ارایه نشده، تاکید کرد: فقدان مبانی نظری شعر باعث شد که شاعران بر اساس ذوق و سلیقه خود به اشعار انقلاب و دفاع مقدس بپردازند.
اين شاعر با اشاره به این که مولف و گردآورنده کتاب "گزيده شعر جنگ و دفاع مقدس"، زنده یاد سیدحسن حسینی، شعر پايداري را به شعر جنگ (زمان جنگ) و شعر دفاع مقدس (شعر بعد از جنگ) تقسیم و به بیان تفاوتهای این دو نوع پرداخته است، اظهار داشت: نویسنده معتقد است که شعر جنگ با درون مایه تشویق دوست، تحقیر دشمن و تقویت روحيه ملی ارایه میشود. در حالی که شعر دفاع مقدس فاقد این گونه تعاریف است.
وی با تاکید بر این که نمیتوان با این تقسیم بندی موضوعی، شعر جنگ را از شعر دفاع مقدس جدا کرد، گفت: نویسنده استفاده از اسامی خاص مانند اسم افراد، مناطق و ابزار جنگی را مخصوص شعر دفاع مقدس میداند. در حالی که نمیتوان گفت در شعر جنگ این اسامی به کار نمیروند.
شكارسري با بیان این که مولف و گردآورنده کتاب "گزيده شعر جنگ و دفاع مقدس" معتقد است که شعر جنگ بیانیه منظوم ارتش و سپاه در دوران دفاع مقدس است، تاکید کرد: قائل شدن تعريف نظم برای شعر جنگ نشان میدهد که نویسنده به جای آفرینشهای خلاق هنری به طبع شاعر توجه کرده است. همچنین بايد توجه داشت كه در سالهای جنگ همه شعرها بیانیه منظوم نبودهاند.
صاحب كتاب "پيرتر از خود" مشکل عمده کتاب "گزيده شعر جنگ و دفاع مقدس" را صدور احکام کلی و بدون دلیل در باره شعر جنگ و دفاع مقدس دانست و تصریح کرد: با توجه به تمام این مسایل، این کتاب منبع خوبی برای پژوهش در باره شعر جنگ است. چراکه با یک خط فکری، فلسفه شعر جنگ را نشان میدهد و نویسنده با نقدهای جامعه شناختی، شعر انقلاب و دفاع مقدس را مورد ارزیابی قرار داده است.
وی با تاکید بر این که استفاده نويسنده از صنایع لفظی و معنایی در اين كتاب نقد را از جریان اصلی خود خارج كرده است، گفت: استفاده از نثر ادبی در اين كتاب برای نقد مناسب نیست. زيرا با نثر ادبی نمیتوان امری را ثابت کرد. همچنین ستایش و مذمت در نقد ادبی، در نتیجه نقد دخالت میکند.
شكارسري با بیان این که گاهی نقدهای مولف فارغ از موضوعات برون متنی فقط به جایگاه کلمه و ترکیب در شعر پرداخته است، خاطرنشان کرد: مولف و گردآورنده کتاب "گزيده شعر جنگ و دفاع مقدس" روایتگر نقد است و منتقد نیست و تنها اشارهای به نقد شعر جنگ داشته است.
وی همچنین عدم ارایه فهرست اعلام، منابع و ماخذ را از مشکلات این کتاب دانست و گفت: اين نقص ها برای پژوهشگر دشواری محسوب میشوند.
نشست نقد و بررسي كتاب "گزيده شعر جنگ و دفاع مقدس" اثر زنده ياد سيد حسن حسيني عصر ديروز (سوم بهمن 88) در فرهنگسراي پايداري برگزار شد.
مولف این كتاب اشعاري از شاعران هم دوره خود را گردآورده و به مباحثي چون؛ تعريف شعر جنگ، تعريف شعر دفاع مقدس، تقسيمبنديهاي شعر جنگ و تفاوتهاي شعر جنگ و دفاع مقدس پرداخته است.
كتاب "گزيده شعر جنگ و دفاع مقدس" در سال 1381 براي اولينبار توسط انتشارات سوره مهر منتشر شده و در سال 88 به چاپ دوم رسيده است.
نظر شما