به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، قرآن، امت اسلامي را «امت وسط» ناميده است و بهترين امور آن است كه به اعتدال باشد. رعايت اعتدال و ميانهروي در همه جوانب زندگي امري پسنديده است و در روايات اسلامي نيز به آن توصيه شده و تنها فرد جاهل و نادان است كه افراط ميكند يا تفريط.
نويسنده اين اثر در بخش «خاتمه» كتاب مينويسد: «نمونه اين مطلب را ميشود در همين آزادي افراطي عقيده، در شرق و غرب مخصوصا در اروپا مشاهده نمود. در واقع هنگامي كه اين جهت علتيابي ميشود و ملاحظه ميشود كه اينگونه اعمال نتيجه قسمتي از آن عكسالعمل جريان و مسائل بسيار شديد و تندي بود كه در اروپا حكمفرما بوده است، مسائلي از قبيل جريان تفتيش عقايد، تجسس و جستوجو از طرف كليسا، بهگونهاي كه اگر بر خلاف نظر كليسا نظري ابراز ميشد به شدت و به بدترين صورت سركوب ميشد، حتي اگر آن فكر و نظر علمي و منطقي و فلسفي و انظاري كه از اين قبيل هم بود، فورا آن را يك جرم بزرگ ميدانستند و به جرم مخالفت با نظام و حكومت به دادگاه كشيده ميشدند و شديدترين مجازاتها را از نوع زنده زنده سوزاندن و اعمالي از اين قبيل درباره آنها به كار ميبردند، كه نتيجه اين ارعابها و وحشتها اين شد كه بعد از آنكه تا حدودي آن ارعاب و وحشت از بين رفت، ديگر از آن به بعد هرجا اسم دين و مذهب در ميان ميآمد، ابراز ميشد كه مردم در هر نوع عقيده و نظري و در هركار و فعاليتي، ولو بيبندوباري و مانند آن، آزادند؛ چرا كه از مذهب كليسايي؛ جز شر و ظلم و زور و بدبختي چيز ديگري نديده بودند.
تجربه نشان داده است كه كارسازترين وسيله براي از بين بردن يك آيين و مذهب، مبارزه منفي است، به اين نحو كه شخص يا اشخاصي وارد مذهب و آييني شده و مدتي با آن آيين و طرفداران آن دين همراه شده و حتي داغتر و آتشيتر ازآنها رفتار كنند تا اينكه اعتماد آنها را به خود جلب نمايند، آنگاه اندكاندك خرافات و چيزهاي بيريشهاي را به نام دين و آيين به آن مذهب وارد كنند، خرافاتي كه به تدريج مورد عمل و اعتقاد مردم آن مذهب هم قرار گيرد؛ سپس اين اشخاص بعد از آن كه در اين كار خود موفق شدند و مسائل اساسي و بياساس را در هم آميختند، شروع كنند يكييكي آن عقايد بياساس را زير سوال ببرند و در اين صورت مسلم خواهد بود كه جواب قانعكنندهاي وجود نخواهد داشت كه رفع شبهه كند، زيرا كه اصل قضيه، مطلبي بياساس بوده است و اگر هم كسي بخواهد دفاع كند در واقع كار عبث و بيهودهاي را انجام داده است، زيرا دفاع از هيچ و پوچي كرده است كه ديگران طراح آن بودهاند و در گوهر آن مذهب نبوده است.»
مولاي متقيان امير مومنان(ع) از جمله نامههايي كه به معاويه مينويسد؛ علت انحطاط جامعه اسلامي را اينطور به معاويه گوشزد ميفرمايند: «گروه بسياري را به هلاكت انداختي، با گمراهي و ضلالت خود! آنها را فريب دادي و در امواج فتنه و فساد انداختي، همان فتنه و فسادي كه تاريكيهايش فراگير است و امواج شبهاتش همه آنها را در كام خود فرو برده و همين سبب شد كه آنها از حق بازگردند و به جاهليت و دوران گذشته و قهقرا رو آوردند ... و اين بدان سبب بود كه تو آنها را به كار صعب و پر مشقت واداشتي و از حد اعتدال و ميانهروي و صراط مستقيم خارج كردي.»
اين در حالي است كه دين اسلام، ديني همه جانبه است، نه اين كه منحصر در يك بعد خاص باشد، همانگونه كه قبلا به آن اشاره شد، لذا پروردگار حكيم ميفرمايد: «نيكوكاري به اين نيست كه به طرف مشرق و يا مغرب رو كنيد، بلكه نيكوكار كسي است كه به خداوند و روز قيامت و فرشتگان و كتاب آسماني و پيمبران ايمان بياورد و ثروت خود را در راه دوستي پروردگار به خويشاوندان و يتيمان و فقيران و در راه ماندگان و گدايان و آزاد كردن بندگان صرف كند و نماز را بر پا كند و زكات مالش را بدهد و با هر كه عهد بسته، به عهدش وفا كند و در كارزار و سختيها و در هنگام رنج و گرفتاري، صبور و شكيبا باشد و كساني كه به اين اوصاف آراستهاند، حقيقتا از راستگويان و پرهيزكاران هستند.(بقره، آيه 177)»
رسول گرامي اسلام(ص) نيز ميفرمايد: «آگاه باشيد هر عبادتي را جوش و خروشي است كه سرانجام فروكش ميكند، پس هركس جوش و خروش عبادتش به سنت آرام گيرد هدايت شده و هركه با سنت من مخالفت ورزد، گمراه شده است و عملش بر باد رفته است. بدانيد كه من نماز ميخوانم، ميخوابم، روزه ميگيرم، افطار ميكنم، ميخندم و گريه ميكنم. پس هركس به روش و سنت من پشت كند از من نيست.»
نويسنده اين اثر در مقدمه كتاب مينويسد: «نقش موثر و ارزش و اهميت فوقالعادهاي كه رعايت كردن اعتدال و ميانهروي نسبت به ساختار يك زندگي و اجتماع سالم داراست سبب و انگيزه شد كه جملاتي چند راجع به مقام اين فريضه الهي، آن هم بيشتر از زبان آيات و روايات و بزرگان اهل فن، نوشته شود و در اين راستا مطالبي در دو دفتر جمعآوري شد: دفتر اول كه فعلا از نظر گراميتان ميگذرد، به اختصار، دربردارنده سه فصل و يك خاتمه است و دفتر دوم، كه شامل بحث مفصل هر يك از اين فصلها و زير مجموعههاي آنها و حكايات هركدام است، به فرصتي ديگر موكول شد.
به اميد اينكه پروردگار خبير و حكيم، نظر لطف خود را شامل تمام بندگانش و از جمله حقير بفرمايد و همه ما را مشمول بارقهاي از آن انوار تابناك ربوبي قرار دهد و براي رسيدن به اهداف عالي انساني، دستگيري و ارشاد و هدايت نمايد، كه اگر ارشاد پروردگار عالم نباشد و نظر لطف و رحمتش از بندهاي سلب شود، حركت و كوشش و تلاش او نه تنها بيهوده خواهد بود بلكه موجب هلاكت و نابودي او نيز خواهد شد. از اينرو در همه امور به او توكل ميكنيم و نيز هم از او مدد ميجوييم، چرا كه همانا اوست بهترين كسي كه ميشود به او توكل كرد و از او در تمام امور زندگي كمك طلبيد.»
«تعريف و اهميت تعادل»، «بازتابهاي تعادل و عدم تعادل» و «اعتدال در امور زندگي» عناوين سهگانه فصول اين كتابند. همچنين در انتهاي اين اثر، خاتمهاي براي نتيجهگيري كلي و تكميلي بحث نيز درج شده است.
كتابهاي قرآن كريم، نهجالبلاغه، بحارالانوار، تفسير قمي، تهذيبالاحكام، خصال، درالمنثور، دعائمالاسلام، روحالمعاني، سنن ابنماجه، شرح نهجالبلاغه ابن ابيالحديد، غررالحكم و دررالكلم، فردوسالاخبار، فرهنگ لاروس، قصصالانبياء، اصول كافي، كنزلالعمال في سننالاقوال والافعال، لسانالعرب، مجمعالبحرين، محاسن، مستدركالوسائل و مستنبطالمسائل، مصباحالمتهجد، المواعظالعدديه، الميزان، نوادر و وسائلالشيعه از منابع و مآخذ نويسنده در تدوين اين اثرند.
چاپ دوم كتاب «زندگي در آيينه اعتدال» در شمارگان 1200 نسخه، 148 صفحه و بهاي 25000 ريال راهي بازار نشر شد.
یکشنبه ۲۷ دی ۱۳۸۸ - ۱۱:۳۰
نظر شما