به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) از سی بی سی، ارنست همینگوی جوانی بود که بیش از اندازه تجربه کرده بود؛ قهرمانی نوجوان از جنگ، آمریکایی بلندپروازی که با آرزوی روزنامهنگار شدن راهی تورنتو شد و بعدها به یکی از مشهورترین نویسندگان نسل خود تبدیل شد.
همینگوی، به روایت جفری مایرز، زندگینامهنویس این نویسنده، جوانی بلندقد، خوشقیافه، عضلانی و چهارشانه با چشمانی قهوهای، گونههایی گلگون، فکی برجسته و صدایی آرام بود.
با وجود شهرت جهانی آثار همینگوی، دوران اقامت او در تورنتو کمتر مورد توجه قرار گرفته است. گروهی از پژوهشگران و علاقهمندان بینالمللی که در انجمن همینگوی گرد هم آمدهاند، هر دو سال یکبار در یکی از مکانهای مهم مرتبط با زندگی و میراث ادبی او نشست برگزار میکنند. نشست امسال در تورنتو برگزار شد؛ شهری که در آغاز مسیر تبدیل شدن همینگوی به یکی از چهرههای بزرگ ادبیات جهان نقشی مهم ایفا کرد.
صد سال پیش، همینگوی با ثبت تجربههای نسلی که در جنگ جهانی اول جنگیده و پس از آن سرخورده شده بود، توانست حالوهوای زمانه خود را در ادبیات بازتاب دهد و دورهای چند دههای از خلق رمانهای برجسته را آغاز کند.
این مسیر با انتشار رمان «خورشید همچنان میدمد» در سال ۱۹۲۶ آغاز شد؛ اثری که امسال صدمین سال انتشار آن است. پس از آن، آثاری همچون «وداع با اسلحه»، «زنگها برای که به صدا درمیآیند» و «پیرمرد و دریا» را نوشت. او سرانجام در سال ۱۹۵۴ جایزه نوبل ادبیات را دریافت کرد.
همینگوی شخصیتی صریح، بیپرده و ماجراجو داشت. او در طول زندگی خود در چندین منطقه جنگی بهعنوان جاسوس، روزنامهنگار و راننده آمبولانس داوطلبانه فعالیت کرد. قمار، بوکس، گاوبازی، سیگار برگ، ماهیگیری ورزشی و شکار حیوانات بزرگ از جمله علایق او بودند.
با این حال، میراث شخصیتی او نیز مانند آثارش بدون حاشیه نمانده است. همینگوی به اعتیاد به الکل، خیانت در روابط عاطفی و اغراق در روایت داستانهای زندگی خود متهم شده است. همچنین گفته میشود که با دوستان و مخالفانش رفتاری بیرحمانه داشت.
یکی از نمونههای مشهور این رفتار، قطع رابطه همیشگی او با مورلی کالاگان، نویسنده کانادایی، پس از آن بود که کالاگان در جریان یک مسابقه دوستانه بوکس او را شکست داد. آثار همینگوی نیز به دلیل بازتاب دیدگاههای نژادپرستانه و زنستیزانه مورد انتقاد قرار گرفتهاند.
با این همه، زندگی پرزرقوبرق و ماجراجویانه او چنان جذاب بود که حتی منتقدانش نیز نمیتوانستند از کنجکاوی درباره شخصیتش دست بکشند.
به گفته جیمز ام. هاچینسون، استاد دانشگاه و زندگینامهنویس همینگوی، دوران حضور این نویسنده در تورنتو با مجموعهای از تجربههای تلخ و آسیبزا همراه بود.
نخستین تجربه به سال ۱۹۱۸ بازمیگشت؛ زمانی که همینگوی برای رانندگی آمبولانس در جبهه ایتالیا و در جریان جنگ جهانی اول داوطلب شد. او در جریان حمله خمپارهای بهشدت مجروح شد و ترکشهای زیادی به بدنش اصابت کرد.
با وجود جراحات، همینگوی به کمکرسانی به دیگر مجروحان ادامه داد و سرانجام به دلیل شجاعتش مورد تقدیر قرار گرفت و ترفیع درجه یافت.
دومین ضربه عاطفی زندگی او در دوران نقاهت اتفاق افتاد. همینگوی در آن زمان عاشق اگنس فون کوروسکی، پرستار جوان صلیب سرخ، شد. آن دو توافق کردند پس از بازگشت به آمریکا با یکدیگر ازدواج کنند. این رابطه عاشقانه میان پرستار و بیمار بعدها الهامبخش رمان مشهور «وداع با اسلحه» شد.
اما رابطه واقعی برخلاف داستان عاشقانه رمان، پایان خوشی نداشت. اگنس با ارسال نامهای به رابطه پایان داد و همینگوی جوان را در آمریکا با قلبی شکسته تنها گذاشت.
در همین شرایط، یکی از دوستان خانوادگی به نام هریت کانابل او را به تورنتو دعوت کرد. کانابل که تحت تاثیر سخنان این جوان ۲۰ ساله و قهرمان جنگ قرار گرفته بود، از او خواست بهعنوان راهنما و مربی پسرش رالف در تورنتو اقامت کند. او همچنین وعده داد همسرش، رالف کانابل پدر، که از آگهیدهندگان بزرگ روزنامه تورنتو استار بود، برای استخدام همینگوی در این روزنامه وساطت کند.
همینگوی در ژانویه ۱۹۲۰ وارد تورنتو شد و در عمارت خانوادگی کانابلها در خیابان لیندهورست، شماره ۱۵۳، اقامت کرد؛ خانهای که هنوز پابرجاست و نمای بیرونی آن تغییر چندانی نکرده است.
بنابراین، برخلاف تصور رایج درباره زندگی دشوار نویسندگان جوان، همینگوی در آغاز اقامتش در تورنتو در خانهای مجلل و متعلق به یکی از خانوادههای ثروتمند شهر زندگی میکرد.
تورنتویی که همینگوی در سال ۱۹۲۰ با آن روبهرو شد، به گفته کریستوفر هیوم، روزنامهنگار روزنامه استار، شهری محافظهکارتر، با غلبه جمعیت سفیدپوست آنگلوساکسون، کلیساها و بانکهای فراوان بود.
رالف کانابل پدر به وعده خود عمل کرد و زمینه فعالیت همینگوی را در دفتر مرکزی وقت روزنامه تورنتو استار فراهم کرد. این ساختمان در خیابان کینگ غربی، شمارههای ۱۸ تا ۲۰ قرار داشت و امروزه دیگر وجود ندارد.
همینگوی در ابتدا بدون درج نام خود، گزارشهایی درباره زندگی شهری، ماهیگیری با مگس مصنوعی، سیاستهای شهری و قاچاق مشروبات الکلی مینوشت. در آن زمان تورنتو شهری تحت ممنوعیت فروش مشروبات الکلی بود.
این تجربه دو دستاورد مهم برای او داشت: نخست، فرصت یافت مهارتهای نویسندگی خود را تقویت کند و دوم، ارتباطاتی در روزنامه برقرار کرد که در سالهای بعد هزینههای زندگیاش را تامین میکردند.
همینگوی در عین حال نگاه طعنهآمیزی به شهری داشت که در آن زندگی میکرد. او در سال ۱۹۲۳ شعری طنزآمیز با عنوان «من کاناداییها را دوست دارم» و با نام مستعار «یک خارجی» در روزنامه استار منتشر کرد.
او در این شعر مینویسد:
«من کاناداییها را دوست دارم.
آنها چقدر با آمریکاییها متفاوتاند.
شبها به خانه میروند.
سیگارهایشان بوی بدی نمیدهد.
کلاههایشان اندازه سرشان است.
آنها واقعاً باور دارند که در جنگ پیروز شدهاند.
به ادبیات اعتقادی ندارند.
فکر میکنند هنر بیش از اندازه بزرگنمایی شده است.
اما در اسکیت روی یخ فوقالعادهاند.»
با وجود فرصتهای شغلی و مالی، همینگوی تورنتو را شهری کسلکننده میدانست و آرزو داشت در مرکز رویدادهای فرهنگی و هنری جهان زندگی کند.
او کمتر از شش ماه پس از ورود به تورنتو به ایالت ایلینوی بازگشت، اما همچنان گزارشهای خود را برای روزنامه استار ارسال میکرد. مدتی بعد با همسر نخست خود، هدلی، ازدواج کرد و این ازدواج نقطه عطفی در زندگی پرماجرای او بود.
این زوج پس از ازدواج تصمیم گرفتند سفری به اروپا داشته باشند و در نهایت به پاریس رفتند؛ شهری که یکی از دوستان همینگوی آن را محل زندگی «جالبترین آدمهای جهان» توصیف کرده بود.
همینگوی در پاریس با شماری از بزرگترین هنرمندان و نویسندگان دوران خود از جمله اف. اسکات فیتزجرالد، ازرا پاوند، جیمز جویس، پابلو پیکاسو و گرترود استاین آشنا شد و با برخی از آنها دوستی نزدیکی برقرار کرد.
نکته جالب این بود که هزینه زندگی او در پاریس را در واقع خوانندگان روزنامه تورنتو استار تامین میکردند؛ زیرا همینگوی همچنان بهعنوان خبرنگار خارجی با این روزنامه همکاری داشت.
او در طول ۲۰ ماه اقامت در پاریس، ۸۸ گزارش برای استار ارسال کرد. موضوع این گزارشها از پوشش جنگ یونان و ترکیه تا معرفی بنیتو موسولینی، دیکتاتور آینده ایتالیا، و حتی مطالب سبک زندگی درباره بهترین مکانهای ماهیگیری در اروپا را شامل میشد.
ریچارد وارنیکا، نویسنده بخش گزارشهای ویژه روزنامه استار، در نشست انجمن همینگوی به بررسی چگونگی شکلگیری سبک نویسندگی او پرداخت و توضیح داد که چگونه فراهم شدن فضای بیشتر و آزادی عمل در نگارش گزارشها به همینگوی کمک کرد تواناییهای داستانپردازی خود را گسترش دهد.
ویلیام وایت نیز در مقدمه کتاب «دیتلاین: تورنتو» که مجموعه نوشتههای همینگوی برای روزنامه استار را گردآوری کرده، نوشته است که بخش زیادی از این مطالب، حتی پس از گذشت بیش از ۶۰ سال، هم تصویری از اوایل دهه ۱۹۲۰ ارائه میکنند و هم نشان میدهند همینگوی چگونه فنون نویسندگی را آموخت.
این تجربه این پرسش را مطرح میکند که آیا همینگوی بدون حمایت مالی و آزادی عمل روزنامه تورنتو استار میتوانست به نویسندهای تبدیل شود که امروز میشناسیم؟
ماجرای همینگوی و تورنتو با نخستین سفر او به پاریس پایان نیافت. پس از آنکه هدلی باردار شد، این زوج بار دیگر راهی تورنتو شدند.
همینگوی تمایلی به ترک پاریس نداشت؛ شهری که در آن میان چهرههای برجسته فرهنگی و هنری قرار گرفته و خود را در مرکز جهان فرهنگ و هنر میدید. با این حال، به گفته هاچینسون، او به دلیل احساس مسئولیت خانوادگی تصمیم گرفت بازگردد.
تورنتو از یک سو حقوق ثابت روزنامهنگاری را برای او فراهم میکرد؛ چرا که در دوران فعالیت بهعنوان خبرنگار خارجی، دستمزدش به تعداد گزارشهای ارسالی بستگی داشت. از سوی دیگر، پدر همینگوی که متخصص زنان و زایمان بود، با خطرات زایمان آشنایی داشت و معتقد بود پزشکان تورنتو در این زمینه از توانایی بیشتری برخوردارند.
اما آنچه برای خانوادهاش مناسب بود، لزوماً با آیندهای که برای خود تصور میکرد، سازگار نبود.
هنگامی که همینگوی در کشتی دریملاینر و در مسیر عبور از اقیانوس اطلس فرمی را پر میکرد، با این پرسش روبهرو شد: «آیا قصد دارید برای همیشه در تورنتو بمانید؟»
پاسخ او کوتاه و معنادار بود: «احتمالاً نه.»
این زوج در سپتامبر ۱۹۲۳ به تورنتو بازگشتند و بهطور موقت در هتل سلبی اقامت کردند؛ ساختمانی در خیابان شربورن، شماره ۵۹۲، که نمای بیرونی آن تا امروز تقریبا دستنخورده باقی مانده است.
اما همینگوی بهشدت دلتنگ پاریس بود. او تنها پنج روز پس از بازگشت، در نامهای به ازرا پاوند نوشت: «از این بدتر نمیتوانست باشد. حتی نمیتوانید تصورش را بکنید.»
یک ماه پس از ورود به تورنتو نیز در نامهای به سیلویا بیچ، مالک کتابفروشی مشهور شکسپیر اند کامپنی در پاریس، نوشت: «زندگی در اینجا غیرممکن است... روزنامه تمام روز و تمام شب از من کار میخواهد. اگر بیشتر از این بمانم، دیگر هرگز نخواهم توانست بنویسم. علاوه بر این، مردم اینجا افتضاحاند.»
به نظر میرسد منظور همینگوی از این اظهارات، مدیر جدیدش در روزنامه استار، هری هیندمارش، بوده است.
هیندمارش که با دختر سردبیر ارشد روزنامه ازدواج کرده بود، ظاهراً به موفقیت و روابط گسترده همینگوی با چهرههای مشهور پاریس حسادت میکرد و تلاش داشت کار را برای این روزنامهنگار جوان دشوار کند.
او مجموعهای از ماموریتهای کاری کماهمیت اما وقتگیر را به همینگوی واگذار کرد، روزهای کاری ۱۷ ساعته برایش در نظر گرفت و برنامه سفرهای طاقتفرسایی به او تحمیل کرد.
این فشارها سرانجام زمانی به اوج رسید که هیندمارش همینگوی را برای انجام ماموریتی بیاهمیت به نیویورک فرستاد. در همان زمان، هدلی زودتر از موعد وارد مرحله زایمان شد و فرزندشان را در حالی به دنیا آورد که همینگوی در قطار و در مسیر سفر بود.
این زوج در آن زمان به آپارتمانهای جدیدی در خیابان بثورست، شمارههای ۱۵۹۷ تا ۱۵۹۹، نقل مکان کرده بودند؛ ساختمانهایی که امروزه با نام «همینگوی» شناخته میشوند و همچنان پابرجا هستند.
همینگوی از این اتفاق بهشدت خشمگین شد. او در نامهای به ازرا پاوند در هفته بعد نوشت که خبر تولد فرزندش را زمانی دریافت کرده که قطار تنها ۱۰ مایل با تورنتو فاصله داشته است. او اضافه کرد که هنگام ورود به شهر قصد داشته سردبیر بخش شهری روزنامه، هیندمارش، را به قتل برساند.
همینگوی در ادامه نوشت که در نهایت به گفتن این موضوع به هیندمارش بسنده کرده است که هرگز او را نخواهد بخشید و از آن پس تمام کارهایش را با نهایت تحقیر و نفرت انجام خواهد داد.
سرانجام، در ۲۷ دسامبر ۱۹۲۳، همینگوی در نامهای کوتاه به جان بون، یکی از حامیان و مربیان خود در روزنامه استار، استعفای خود را اعلام کرد.
آخرین جمله این نامه لحنی شبیه پایان دادن به یک رابطه عاطفی داشت: «لطفاً باور کنید که کوتاهی این یادداشت به معنای بیادبی نیست.»
او در واقع به روزنامه و شهری که دیگر تحملش را نداشت، پشت کرده بود.
تا فوریه ۱۹۲۴، خانواده همینگوی بار دیگر به پاریس بازگشتند. تنها ۳۲ ماه بعد، رمان «خورشید همچنان میدمد» در آمریکا منتشر شد؛ اثری که با موفقیت تجاری چشمگیری روبهرو شد و امروز یکی از برجستهترین رمانهای تاریخ ادبیات جهان به شمار میرود.
تورنتو شاید شهری نبود که همینگوی دوست داشته باشد، اما تجربه روزنامهنگاری در آن، حمایت مالی روزنامه استار و فرصت پرورش مهارتهای نوشتاری، بخشی مهم از مسیری بود که او را به یکی از بزرگترین نویسندگان قرن بیستم تبدیل کرد.
نظر شما