به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) در گرگان، برپایی محافل و گعدهها و نشستهایی با هدف انتقال تجربه، فرصتی ارزشمند برای پیوند میان نسلهای مختلف نویسندگان و علاقهمندان به حوزه ادبیات است؛ فرصتی که در آن، تجربههای زیسته، مسیرهای حرفهای و آموختههای سالیان فعالیت مؤلفان، بیواسطه در اختیار علاقهمندان قرار میگیرد و میتواند چراغ راهی برای ورود استعدادهای تازه به عرصه نویسندگی شود.
از سویی دیگر برگزاری چنین نشستهایی با ایجاد فضایی برای گفتوگو، پرسش و پاسخ و تبادل تجربه، نقش مؤثری در تقویت جریان ادبی و پرورش نویسندگان آینده ایفا میکنند.
در همین راستا و در شامگاه شنبه ۲۳ آبان ماه و همزمان با نخستین روز از سیوچهارمین دوره هفته کتاب در استان گلستان، با شکلدهی پاتوقی برای دورهم جمع شدن نویسندگان و علاقهمندان به کتاب و ادبیات، زمینه تحقق این رویکرد را فراهم شد تا انتقال تجربه و بیان ناگفتههای مسیر نویسندگی، در فضایی صمیمی و تعاملی دنبال شود.
نخستین محفل از سلسله نشستهای انتقال تجربه که ویژه این دوره از هفته کتاب در استان گلستان پیشبینی و برنامهریزی شده بود، به ابراهیم حسنبیگی، نویسنده و از چهرههای با سابقه ادبیات اقلیمی، دفاع مقدس و کودک و نوجوان کشورمان اختصاص پیدا کرد.
حسنبیگی در ابتدای سخنان خود با تأکید بر اینکه هنر امری اکتسابی است و دستیابی به آن امکانپذیر است، اظهار کرد: شکلگیری استعداد و گرایش هنری در افراد میتواند از یک زمینه اولیه یا حتی یک تلنگر آغاز شود؛ تلنگری که ممکن است از سوی یک فرد، معلم یا در محیط مدرسه اتفاق بیفتد و مسیر زندگی فرد را به سمت هنر و ادبیات تغییر دهد.
وی با اشاره به تجربههای دوران کودکی و نوجوانی خود گفت: از همان سالها به نوشتن انشا علاقه داشتم، کتاب میخواندم و در مواجهه با زندگی و فرهنگ ترکمنها، قصههای بسیاری از این قوم میشنیدم. این مواجهههای اولیه بهتدریج در من علاقه عمیقتری به ادبیات ایجاد کرد؛ تا جایی که برای ادامه این مسیر و شناخت جدیتر ادبیات، به گرگان آمدم وادبیات را انتخاب کردم.
این نویسنده با اشاره به نقش شرایط زندگی، تجربههای روزمره و ارتباط مستمر با کتاب در شکلگیری علاقهاش به نویسندگی افزود: عضویت در کتابخانه و فرصت مطالعه کتابهای مختلف، بهتدریج مرا بیشتر به سمت ادبیات سوق داد. با این حال، در آغاز هیچگاه قصد نداشتم نویسنده شوم و حتی در مقطعی بیشتر به شاعری فکر میکردم.
حسنبیگی مطالعه را یکی از مهمترین پشتوانههای نویسندگی دانست و تصریح کرد: نویسنده برای نوشتن نیازمند اندوختهای از مطالعه و شناخت است من نیز در طول این مسیر کتابهای متعددی خواندم و به این باور رسیدم که مطالعه، یکی از پایههای اصلی شکلگیری توانایی نوشتن است.
وی در ادامه از تجربه خاطرهنویسی روزانه بهعنوان یکی دیگر از عوامل مؤثر در شکلگیری شخصیت نویسندگی خود یاد کرد و گفت: نوشتن خاطرات روزانه و ثبت اتفاقات و تجربههای زندگی، بهتدریج مجموعهای از نوشتهها را برایم شکل داد که بعدها به یکی از پشتوانههای اصلی ورودم به داستاننویسی تبدیل شد و این تجربه به من کمک کرد تا به ثبت جزئیات زندگی و تبدیل اتفاقات روزمره به مواد اولیه داستان توجه بیشتری داشته باشم.

این نویسنده همچنین سفر و مهاجرت را از منابع مهم گسترش تجربه و شناخت نویسنده برشمرد و با اشاره به تأثیر حضور در مناطق مختلف کشور بر آثار خود بیان کرد: سفر و زندگی در محیطهای متفاوت، افقهای تازهای پیش روی نویسنده قرار میدهد و هر منطقه، فرهنگ، زبان، لحن و شیوه خاصی از زندگی دارد و مواجهه نزدیک با این تفاوتها میتواند جهان داستانی نویسنده را غنیتر کند.
وی با اشاره به تجربه زندگی در کردستان و تأثیر آن بر داستانهایش اظهار کرد: حضور در این منطقه و آشنایی نزدیک با زندگی مردم بومی، بهویژه در ارتباط با موضوع جنگ، تجربههای تازهای برایم به همراه داشت. همچنین آشنایی با لحن و گویش مردم، جمعآوری ضربالمثلهای کردی و شناخت فرهنگ و زیست روزمره آنان، بهتدریج وارد داستانهایم شد و به شکلگیری فضای بومی و باورپذیر آثارم کمک کرد.
حسنبیگی با اشاره به تجربه داستاننویسی درباره اقوام و مناطق مختلف ایران، از ترکمنها و کردها تا مردم بلوچستان و جنوب کشور، تنوع فرهنگی و اقلیمی ایران را یکی از ظرفیتهای ارزشمند ادبیات داستانی دانست.
همچنین به گفته وی، تجربه زندگی و مواجهه مستقیم با فرهنگهای مختلف، این امکان را برای نویسنده فراهم میکند تا از دل آیینها، روایتها، باورها و قصههای بومی، سوژههایی تازه برای داستانپردازی پیدا کند.
حسنبیگی سپس با اشاره به بهرهگیری از قصهها و آیینهای جنوب ایران، از جمله آیین زار، بر اهمیت شناخت روایتهای محلی و بازآفرینی آنها در قالب داستان تأکید کرد و افزود: نویسنده میتواند با شناخت و دریافت قصههای موجود در فرهنگهای مختلف، آنها را با ذهنیت و خلاقیت خود ترکیب کند و به روایتی تازه برسد.
این نویسنده در بخش دیگری از سخنانش، خلاقیت را از ویژگیهای بنیادین ذهن نویسنده دانست و خاطرنشان کرد: نویسنده با ذهنیت و خلاقیت خود میتواند قصهها، موضوعات، شخصیتها و ماجراهای مختلف را در کنار یکدیگر قرار دهد و از ترکیب آنها جهانی داستانی خلق کند. در واقع، صرف شنیدن یا دانستن یک قصه برای داستاننویسی کافی نیست؛ بلکه توانایی پردازش، پیوند دادن عناصر و خلق روایتی تازه است که به اثر داستانی هویت میبخشد.
حسنبیگی در پایان، اقلیمینویسی را حاصل تجربههای مستقیم خود از سفر و زندگی در مناطق مختلف دانست و تأکید کرد که شناخت فرهنگ، زبان، آداب، آیینها و شیوه زندگی مردم هر منطقه، از طریق مواجهه نزدیک با آنها بهتر دست میآید. همچنین از این منظر، سفر برای نویسنده تنها جابهجایی جغرافیایی نیست، بلکه فرصتی برای شناخت جهانهای تازه و افزودن لایههای فرهنگی و انسانی به آثار ادبی است.
این نشست در قالب برنامههای انتقال تجربه سیوچهارمین دوره هفته کتاب استان گلستان برگزار شد و فرصتی برای علاقهمندان فراهم آورد تا از تجربههای حرفهای و زیسته یکی از نویسندگان کشور در مسیر شکلگیری و تداوم فعالیت ادبی بهرهمند شوند.
نظر شما