به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در خرم‌آباد، پایین بودن سرانه مطالعه و کمرنگ شدن جایگاه کتاب در سبد فرهنگی و اقتصادی خانوارها، از جمله چالش‌هایی است که ضرورت برنامه‌ریزی برای ترویج فرهنگ کتابخوانی در لرستان را دوچندان کرده است؛ موضوعی که به اعتقاد مدیرکل امور اجتماعی استانداری لرستان، تحقق آن نیازمند تقویت زیرساخت‌های فرهنگی، تسهیل دسترسی خانواده‌ها به کتاب و تبدیل مطالعه به یک عادت مستمر در جامعه است.
کتابخوانی؛ حلقه مفقوده توسعه فرهنگی و پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی در لرستان
ناهید پرویزپور در حاشیه بازدید از نمایشگاه کتاب خرم‌آباد در گفت‌وگو با ایبنا، با اشاره به اهمیت برگزاری چنین رویدادهایی اظهار کرد: یکی از نیازهای جدی جامعه، به‌ویژه در استان لرستان، افزایش سرانه مطالعه است؛ چراکه سرانه مطالعه کتاب در کشور پایین بوده و به نظر می‌رسد وضعیت استان نیز در این زمینه از میانگین کشوری پایین‌تر باشد.
وی افزود: برای بهبود این وضعیت باید با برگزاری نمایشگاه‌های کتاب و کارگاه‌های فرهنگی و آموزشی، زمینه ترویج فرهنگ مطالعه را در میان گروه‌های مختلف جامعه، به‌ویژه جوانان، نوجوانان و خانواده‌ها فراهم کنیم.
مشکلات اقتصادی، مانعی برای حضور کتاب در سبد خانوار
مدیرکل امور اجتماعی استانداری لرستان با اشاره به تأثیر شرایط اقتصادی خانواده‌ها بر میزان خرید کتاب گفت: در شرایطی که بسیاری از خانواده‌ها با مشکلات و محدودیت‌های معیشتی مواجه هستند، ممکن است کتاب در اولویت هزینه‌های خانوار قرار نگیرد و امکان تهیه منابع مطالعاتی برای همه اعضای خانواده به اندازه کافی فراهم نباشد.
پرویزپور ادامه داد: برگزاری نمایشگاه‌های کتاب با تخفیف‌های مناسب می‌تواند بخشی از این محدودیت‌ها را کاهش دهد و فرصت دسترسی بیشتر خانواده‌ها به کتاب را فراهم کند.
وی با اشاره به تخفیف‌های در نظر گرفته شده در نمایشگاه کتاب لرستان بیان کرد: در بازدید از نمایشگاه مشاهده کردم که در بسیاری از حوزه‌های کاربردی، تخفیف‌هایی بین ۱۰ تا ۵۰ درصد برای کتاب‌ها اعمال شده است که فرصت مناسبی برای تهیه کتاب با هزینه کمتر به شمار می‌رود.
وی از خانواده‌های لرستانی خواست با حضور در نمایشگاه کتاب، فرزندان خود را نیز با این رویداد فرهنگی همراه کنند تا زمینه آشنایی نسل نوجوان و جوان با کتاب و منابع مطالعاتی فراهم شود.
خانواده‌ها، محور اصلی نهادینه‌سازی فرهنگ مطالعه
مدیرکل امور اجتماعی استانداری لرستان با تأکید بر نقش خانواده‌ها در ترویج فرهنگ کتابخوانی گفت: نهادینه شدن فرهنگ مطالعه باید از محیط خانواده آغاز شود و والدین با فراهم کردن زمینه دسترسی فرزندان به کتاب و تشویق آنان به مطالعه، این رفتار فرهنگی را از دوران کودکی در وجود آنها تقویت کنند.
پرویزپور افزود: حضور خانواده‌ها در نمایشگاه‌های کتاب و انتخاب کتاب متناسب با سن و علایق فرزندان، می‌تواند گام مؤثری در ایجاد علاقه به مطالعه باشد.
وی گفت: اگر کودکان و نوجوانان از سنین پایین با کتاب مأنوس شوند و مطالعه به بخشی از زندگی روزمره آنها تبدیل شود، در آینده نیز نسلی آگاه‌تر و برخوردار از قدرت تحلیل و شناخت بیشتر خواهیم داشت.
ترویج مطالعه، راهکاری برای پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی
وی با اشاره به ارتباط فرهنگ کتابخوانی با کاهش آسیب‌های اجتماعی اظهار کرد: یکی از کارکردهای مهم مطالعه، افزایش آگاهی، تقویت قدرت تشخیص و کمک به شکل‌گیری شخصیت اجتماعی افراد است.
پرویزپور تأکید کرد: اگر جوانان و نوجوانان از دوران کودکی با کتاب دمخور باشند و انس با مطالعه در آنها شکل بگیرد، می‌توان از بروز بسیاری از آسیب‌های اجتماعی پیشگیری کرد.
به گفته وی، توسعه فرهنگ مطالعه صرفاً یک اقدام فرهنگی نیست، بلکه نوعی سرمایه‌گذاری اجتماعی برای ارتقای آگاهی عمومی، تقویت بنیان خانواده و تربیت نسل توانمندتر در مواجهه با مسائل و چالش‌های اجتماعی محسوب می‌شود.
ضرورت استمرار برنامه‌های ترویجی برای افزایش سرانه مطالعه
مدیرکل امور اجتماعی استانداری لرستان بر ضرورت تداوم برنامه‌های فرهنگی در حوزه کتابخوانی تأکید کرد و گفت: برگزاری نمایشگاه‌های کتاب در کنار اجرای کارگاه‌ها و برنامه‌هایی که فرهنگ مطالعه را ترویج می‌کنند، می‌تواند در افزایش علاقه عمومی به کتاب مؤثر باشد.
وی افزود: برای دستیابی به افزایش پایدار سرانه مطالعه، لازم است برنامه‌های ترویجی در طول سال ادامه داشته باشد و دستگاه‌های فرهنگی و آموزشی نیز از ظرفیت‌های خود برای تشویق مردم به مطالعه استفاده کنند.
پرویزپور گفت: مدارس، خانواده‌ها و مجموعه‌های فرهنگی می‌توانند با اجرای برنامه‌های مستمر کتابخوانی، زمینه آشنایی بیشتر کودکان، نوجوانان و جوانان با کتاب را فراهم کنند.
مطالعه؛ فرصتی برای تقویت روحیه و نشاط فردی
وی همچنین با اشاره به اهمیت مطالعه در زندگی شخصی و کاری خود گفت: تلاش می‌کنم با وجود حجم بالای مشغله‌های کاری، مطالعه کتاب را در برنامه زندگی‌ام حفظ کنم.
مدیرکل امور اجتماعی استانداری لرستان افزود: گاهی اوقات که به دلیل حجم زیاد کارها احساس خستگی می‌کنم، خواندن یک کتاب داستان می‌تواند به تجدید روحیه و ایجاد نشاط بیشتر کمک کند.
افزایش سرانه مطالعه نیازمند مشارکت جمعی است
با توجه به نقش کتاب و مطالعه در توسعه فرهنگی و اجتماعی، افزایش سرانه مطالعه در لرستان نیازمند مشارکت همه دستگاه‌های مسئول، نهادهای فرهنگی، خانواده‌ها و رسانه‌هاست.
اگرچه برگزاری نمایشگاه‌های کتاب و ارائه تخفیف‌های ویژه می‌تواند فرصت مناسبی برای افزایش دسترسی مردم به منابع مطالعاتی باشد، اما استمرار این اقدامات و تبدیل مطالعه به بخشی از سبک زندگی خانواده‌ها، شرط اصلی دستیابی به نتایج ماندگار خواهد بود.
در این میان، توجه ویژه به کودکان و نوجوانان و ایجاد فرصت‌های مطالعاتی متناسب با نیازها و علایق آنان، می‌تواند زمینه تربیت نسلی کتاب‌خوان و آگاه را فراهم کند؛ نسلی که برخورداری از دانش و بینش اجتماعی، قدرت بیشتری برای مواجهه با مسائل و آسیب‌های اجتماعی خواهد داشت.
بر این اساس، نمایشگاه کتاب را باید فراتر از یک رویداد مقطعی فرهنگی و فرصتی برای تقویت ارتباط جامعه با کتاب دانست؛ فرصتی که در صورت همراهی خانواده‌ها و استمرار برنامه‌های فرهنگی، می‌تواند به ارتقای سرانه مطالعه و تقویت سرمایه اجتماعی در لرستان منجر شود.
نظر شما