به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در مشهد، حسین نوربخش صبح سه‌شنبه در نشست خبری همزمان با سی و چهارمین دوره از هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران با اشاره به ارزیابی سالانه فعالیت کتابخانه‌های عمومی اظهار کرد: استفاده از ظرفیت‌های مالی و مشارکتی شهرداری‌ها می‌تواند زمینه گسترش زیرساخت‌ها و ارتقای خدمات کتابخانه‌ای را فراهم کند.
وی افزود: آبان‌ماه هر سال، زمان ارزیابی و پایش عملکرد یک‌ساله کتابخانه‌های عمومی کشور است و در این ارزیابی، شاخص‌هایی همچون توسعه زیرساخت‌ها، تحول دیجیتال، روزآمدسازی منابع، میزان امانت کتاب و فعالیت‌های فرهنگی مورد بررسی قرار می‌گیرد.
وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه تحول دیجیتال افزود: طی حدود ۲۰ ماه گذشته و با رویکرد جدید نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، اقدامات قابل توجهی برای هوشمندسازی و یکپارچه‌سازی سامانه‌های اداری، مالی، حضور و غیاب و مکاتبات انجام شده است. در این راستا، سامانه‌های مختلف در قالب بستری یکپارچه ساماندهی شده‌اند که این اقدام به کاهش مشکلات اداری، تسریع در پاسخگویی به مخاطبان و بهبود فرایندهای ارتباطی منجر شده است.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی، بازطراحی کتابخانه شریعتی مشهد را از دیگر اقدامات شاخص سال گذشته برشمرد و گفت: کتابخانه شریعتی یکی از کتابخانه‌های باسابقه کشور است که پس از بازطراحی و اختصاص فضاهای جدید، با حضور دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور دوباره به چرخه فعالیت بازگشت.
نوربخش همچنین از اختصاص حدود ۲۳ میلیارد تومان اعتبار برای روزآمدسازی منابع کتابخانه‌ای استان خبر داد و بیان کرد: این منابع از محل طرح‌های مختلف، از جمله طرح‌های شهرزاد و حصدت، جذب کتاب‌های اهدایی، خرید کتاب‌های بومی، اعتبارات استانی و همکاری کانون فرهنگی آموزش قلم‌چی تأمین و به مجموعه منابع کتابخانه‌های عمومی استان افزوده شده است.
فعالیت ۳۰۰ نقطه خدمت کتابخانه‌ای در خراسان رضوی
وی با تأکید بر تغییر رویکرد کتابخانه‌های عمومی از کتابخانه‌محوری به جامعه‌محوری تصریح کرد: در نگاه جدید، مأموریت کتابخانه‌ها صرفاً به توسعه کمی ساختمان‌ها و فضاهای فیزیکی محدود نمی‌شود، بلکه روزآمدسازی خدمات متناسب با نیاز مخاطبان، دسترسی عادلانه و افزایش اثربخشی فعالیت‌های فرهنگی و کتابخانه‌ای نیز اهمیت دارد.
نوربخش با اشاره به فعالیت ۳۰۰ نقطه خدمت کتابخانه‌ای در استان گفت: در حال حاضر ۲۴۱ باب کتابخانه عمومی ثابت، شامل ۱۹۱ کتابخانه شهری و ۳۷ کتابخانه روستایی، در کنار ۱۳ کتابخانه سیار به مخاطبان خدمات ارائه می‌کنند.
وی درباره تفاوت تعداد کتابخانه‌ها با نقاط خدمت توضیح داد: برخی زیرساخت‌ها می‌توانند به چند منطقه یا روستا خدمات ارائه کنند؛ برای مثال، ممکن است یک کتابخانه به‌طور همزمان پنج روستا را پوشش دهد که در آمار نقاط خدمت، پنج نقطه محسوب می‌شود.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی ادامه داد: بیش از سه میلیون و ۵۰۰ هزار نسخه کتاب در کتابخانه‌های عمومی استان ثبت شده و کتابداران این مجموعه‌ها به اعضا و مراجعه‌کنندگان خدمات ارائه می‌کنند. همچنین تمامی کتابخانه‌های عمومی استان از بخش کودک برخوردارند و در کنار آن، بخش‌های ویژه‌ای برای گروه‌های خاص مخاطب نیز پیش‌بینی شده است.
وی با اشاره به خدمات ویژه برای افراد دارای آسیب بینایی اظهار کرد: در کتابخانه مرکزی مشهد و چهار کتابخانه دیگر استان، بخش ویژه نابینایان فعال است و دستگاه چاپ بریل نیز امکان تولید منابع مورد نیاز این گروه را فراهم کرده است. در صورت درخواست انجمن نابینایان یا مخاطبان، منابع پرمراجعه و مورد نیاز جامعه نابینایان به خط بریل چاپ می‌شود تا در شمارگان محدود و به‌صورت امانت در اختیار آنان قرار گیرد.
نوربخش، راه‌اندازی کتابخانه تخصصی مادر و کودک کوثر در کاشمر را از دیگر اقدامات سال گذشته دانست و افزود: این کتابخانه با طراحی فضاها، بخش‌ها و منابع متناسب با نیاز مادران و کودکان و با حضور معاون استاندار به بهره‌برداری رسید.
وی همچنین از اجرای آزمایشی طرح «تول کتاب» برای خدمت‌رسانی به مناطق عشایری و نقاط فاقد دسترسی به کتابخانه خبر داد و گفت: در مناطقی که نه امکان احداث کتابخانه ثابت وجود دارد و نه کتابخانه سیار می‌تواند به آن‌ها خدمات ارائه کند، بسته‌های کتاب در اختیار خانواده‌ها و مخاطبان قرار می‌گیرد.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی افزود: در هفته کتاب، یک کتابخانه سیار مجهز در قالب کامیونت به ناوگان کتابخانه‌های عمومی استان افزوده می‌شود. این کتابخانه با حمایت نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور تجهیز شده است. همچنین دو کتابخانه سیار دیگر، شامل یک دستگاه وانت و یک کامیونت، برای شهرستان‌های طرقبه‌شاندیز و تایباد در دست تجهیز قرار دارند که به دلیل افزایش هزینه‌ها، بهره‌برداری از آن‌ها با تأخیر مواجه شده است و پیش‌بینی می‌شود حدود یک ماه دیگر به ناوگان اضافه شوند.
نوربخش ادامه داد: افتتاح یک کتابخانه عمومی در شهر برکن و یک کتابخانه مشارکتی در بخش آبروان شهرستان مشهد، حضور کتابداران در یکی از تجمعات شبانه در ادامه پویش «ایستاده برای ایران»، اعزام کتابخانه‌های سیار به مدارس، برگزاری محفل ادبی «کتاب ایران»، رونمایی از دو عنوان کتاب و برگزاری نشست تخصصی با استادان علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه فردوسی مشهد از دیگر برنامه‌های هفته کتاب است.
وی با بیان اینکه در مجموع یک‌هزار و ۱۰۰ برنامه در کتابخانه‌های عمومی سراسر استان طی هفته کتاب برگزار می‌شود، اظهار کرد: جشن کتاب و مراسم بزرگداشت کتابدار، کتاب و کتابخوانی نیز امسال با همکاری آستان قدس رضوی در تالار قدس برگزار خواهد شد و در این مراسم، برگزیدگان حوزه‌های مختلف از جمله کتابداران، اعضا، مراجعان و کتابخانه‌های برتر معرفی و تجلیل می‌شوند.
ایجاد ساخت‌کده مهارت‌آموزی برای کودکان و نوجوانان در کتابخانه مرکزی مشهد
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی با تشریح برنامه‌های توسعه‌ای کتابخانه‌های عمومی تا پایان سال گفت: افتتاح دو کتابخانه سیار در سطح کشور و سه کتابخانه عمومی در شهرستان‌های سرخس، تربت‌حیدریه و سبزوار از جمله برنامه‌های پیش‌بینی‌شده است.
وی همچنین از راه‌اندازی ساخت‌کده در کتابخانه مرکزی امام خمینی(ره) مشهد خبر داد و افزود: این فضا با هدف مهارت‌آموزی و توانمندسازی کودکان و نوجوانان طراحی شده است و امکاناتی برای آموزش مهارت‌های فنی، علمی، فرهنگی و خلاقانه در اختیار این گروه قرار می‌دهد.
نوربخش ادامه داد: تجهیزاتی همچون تلسکوپ، میکروسکوپ و امکانات مورد نیاز برای فعالیت‌های عملی و مهارتی در این بخش پیش‌بینی شده و تاکنون نزدیک به سه میلیارد تومان برای خرید تجهیزات آن هزینه شده است.
وی بازطراحی کتابخانه شهید باهنر واقع در پارک ملت مشهد را از دیگر برنامه‌ها دانست و گفت: عملیات بازطراحی این کتابخانه به‌زودی آغاز می‌شود و جانمایی قفسه‌ها، پیشخوان و فضاهای داخلی با هدف ارتقای کیفیت خدمات و ایجاد محیطی مناسب‌تر برای مراجعان تغییر خواهد کرد. همچنین بازطراحی کتابخانه آیت‌الله قوچانی تا پایان سال و کتابخانه‌های غدیر نیشابور و فردوسی مشهد نیز در برنامه‌های توسعه‌ای قرار دارند.
خراسان رضوی در توسعه فضاهای کتابخانه‌ای و خدمات سیار رتبه نخست کشور را دارد
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به نتایج ارزیابی سالانه نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور گفت: بر اساس پایش انجام‌شده، خراسان رضوی در شاخص تعداد اعضای فعال کتابخانه‌های عمومی رتبه دوم کشور را کسب کرده است. منظور از اعضای فعال، افرادی هستند که به‌صورت مستمر از خدمات کتابخانه‌ای استفاده می‌کنند و مراجعه و امانت کتاب آن‌ها استمرار دارد.
وی افزود: استان در شاخص میزان امانت کتاب به ازای هر کتابخانه، رتبه نخست کشور را به دست آورده و در ارائه خدمات کتابخانه‌ای در روزهای تعطیل نیز رتبه دوم را کسب کرده است.
نوربخش ادامه داد: در شاخص توسعه فضاهای کتابخانه‌ای، با توجه به تعداد افتتاح‌ها و افزایش زیرساخت‌ها، خراسان رضوی رتبه نخست کشور را دارد. همچنین در حوزه کتابخانه‌های سیار، هم از نظر توسعه کمی و هم کیفیت خدمات و نیز در زمینه سالن‌های مطالعه و ساماندهی آن‌ها، رتبه نخست کشور به استان اختصاص یافته است.
وی تأکید کرد: این رتبه‌ها نشان‌دهنده ظرفیت و تلاش مجموعه کتابداران و کارکنان کتابخانه‌های عمومی استان است و امیدواریم با تداوم برنامه‌های توسعه‌ای، گسترش خدمات به مناطق کمتر برخوردار و تقویت مشارکت‌های مردمی، بتوانیم سطح دسترسی عادلانه به خدمات کتابخانه‌ای را بیش از گذشته ارتقا دهیم.
نظر شما