به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) در زنجان، هفتمین روز از یازدهمین نمایشگاه کتاب ناشران کشور در زنجان، روزی پربار و سرشار از عطر فرهنگ و هنر بومی بود؛ روزی که با استقبال پرشور علاقه‌مندان به کتاب روبه‌رو شد و میزبان ویژه برنامه‌های فرهنگی و هنری شهرستان‌های «ماهنشان» و «ایجرود» بود تا گستره این رویداد بزرگ فراتر از فضای مرکزی استان رفته و رنگ و بوی اصیل مناطق مختلف زنجان را به خود بگیرد.
نوای آشیق‌ها و تجلیل از پیشکسوتان و نویسندگان روشندل در روز فرهنگی ماهنشان و ایجرود
آیین ویژه روز فرهنگ و هنر ماهنشان و ایجرود که با حضور جمعی از اصحاب فرهنگ، مسئولان محلی و فعالان حوزه کتاب برگزار شد، جلوه‌ای روشن از ظرفیت‌های بومی این خطه را به نمایش گذاشت.
این برنامه با اجرای بخش‌های متنوعی همچون شعرخوانی شاعران منطقه، نوای موسیقی آشیقی، معرفی آثار برتر، و تجلیل از برترین‌ها و فعالان حوزه فرهنگ و هنر این دو شهرستان همراه بود. حضور پیشکسوتان حوزه نویسندگی و مولفان برجسته ایجرود، در کنار حضور افتخارآفرین نویسنده روشندل شهرستان ماهنشان، از لحظات ماندگار و الهام‌بخش این روز بود که با استقبال گرم مخاطبان روبه‌رو شد. همچنین در حاشیه این آیین، گوشه‌ای از هنر، صنایع دستی و توانمندی‌های بومی این شهرستان‌ها در معرض دید عموم قرار گرفت.
برگزاری چنین برنامه‌هایی نه‌تنها پلی میان نویسندگان و خوانندگان است، بلکه بستری ارزشمند برای کشف استعدادها، معرفی هویت، تاریخ و فرهنگ سرزمین‌های محلی و تعامل هرچه بیشتر میان اهالی قلمشهرستان‌ها فراهم می‌سازد. پایان‌بخش این رویداد فرهنگی، تجلیل از دست‌اندرکاران و اجراکنندگان برنامه‌های هنری و بازدید یک‌ساعته از غرفه‌های نمایشگاه بود.
نگاه مسئولان به توسعه فرهنگ مطالعه و استمرار رویدادهای فرهنگی
ذبیح‌الله تاراسی، مدیرکل آموزش و پرورش استان زنجان، در حاشیه بازدید از یازدهمین نمایشگاه کتاب زنجان (محل دائمی نمایشگاه‌های بین‌المللی کاسپین)، با اشاره به اهمیت ترویج کتابخوانی از سنین پایه گفت: آموزش و پرورش به‌طور جدی پیگیر نهادینه‌سازی فرهنگ کتاب و کتابخوانی در میان دانش‌آموزان در مقاطع مختلف تحصیلی است. در مجموعه بزرگ تعلیم و تربیت، از جمله طرح‌هایی که دنبال می‌کنیم، راه‌اندازی کتابخانه در هر کلاس درس مقطع ابتدایی است تا دانش‌آموزان بیش از پیش با کتاب مأنوس شوند.
وی با تأکید بر نقش کلیدی خانواده‌ها در این مسیر افزود: برنامه‌ها و جشنواره‌های متعددی در آموزش و پرورش برگزار می‌شود، اما همراهی اولیا در ترغیب فرزندان به خرید و مطالعه کتاب‌های غیردرسی و دلخواهشان، نقشی بی‌بدیل دارد. این نمایشگاه فرصتی مغتنم است تا خانواده‌ها ضمن بازدید و خرید کتاب، این فرهنگ حسنه را در کانون خانواده‌ها جاری و ساری کنند.
پیوند کتاب با هنر و ظرفیت‌سازی برای تمام اقشار
ابراهیم قاسمی، معاون هنری و سینمایی اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان زنجان، نیز با ابراز خرسندی از میزبانی مجدد استان پس از سال‌ها وقفه اظهار داشت: بسیار خوشحالیم که امسال زنجان توانسته میزبان یازدهمین نمایشگاه کتاب باشد؛ این رویداد یک اتفاق بزرگ فرهنگی است که تمام اقشار جامعه، از کودک و نوجوان گرفته تا سنین بالا را زیر پوشش خود قرار می‌دهد و کمتر رویدادی چنین گستردگی مخاطبی دارد.
قاسمی با اشاره به رویکرد عدالت‌محور در استفاده از ظرفیت تمام شهرستان‌ها تصریح کرد: امسال تلاش کردیم از توانمندی‌های فرهنگی و هنری تمامی شهرستان‌ها استفاده کنیم و هر روز را به نام یک شهرستان اختصاص دهیم تا قابلیت‌های خود را به نمایش بگذارند. حضور پررنگ هنرمندان استانی در حوزه‌های موسیقی، نمایش و تئاتر نیز فضای جذابی خلق کرده است تا علاقه‌مندان در کنار خرید کتاب، از برنامه‌های هنری نیز بهره‌مند شوند.
وی خاطرنشان کرد: بازتاب خبری و استقبال مردمی از این برنامه‌ها بسیار عالی و تحسین‌برانگیز بوده است. علاوه بر عرضه کتاب، بخش ویژه‌ای به رونمایی و نقد و بررسی آثار تازه نویسندگان استان در حوزه‌های گوناگون از جمله سینما اختصاص یافته است. برای تمامی بانیان و دست‌اندرکارانی که کمک کردند تا این نمایشگاه دوباره در زنجان جان بگیرد و رونق به هنر استان بازگردد، آرزوی موفقیت دارم.
فراتر از یک فروشگاه؛ غنای برنامه‌های جنبی و استقبال عمومی
سلمان کریمی، نویسنده ادبیات داستانی زنجان، در گفت‌وگو با خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) نیز با ارزیابی سطح کیفی نمایشگاه جاری کتاب در زنجان اظهار داشت: اگر بخواهیم این دوره را با رویدادهای گذشته مقایسه کنیم، شاخص‌ترین و بهترین دوره در ذهن ما مربوط به سال ۱۳۹۵ در مصلای زنجان بود که ناشران به شکل مستقیم و گسترده حضور داشتند؛ با این حال، جای خالی چنین رویدادیی، سال‌ها در شهر حس می‌شد و به باور من، این نمایشگاه بهترین رویدادی است که دست‌کم طی ۱۰ سال گذشته در استان برپا شده و سطحی بسیار فراتر از نمایشگاه‌های مقطعی و محدودِ سال‌های اخیر دارد.
وی با تأکید بر اینکه کارکرد نمایشگاه نباید صرفاً به خرید و فروش کتاب خلاصه شود، افزود: نمایشگاه کتاب فراتر از یک بازارچه فروش است؛ این رویداد محل معرفی اثر، پیوند میان ناشران با شاعران و نویسندگان، و ایجاد مواجهه رودررو میان مردم و اهالی قلم است. در این دوره، برنامه‌های جنبی نمایشگاه نسبت به سال‌های گذشته بسیار پربارتر طراحی شده و از سطح صرفِ یک فروشگاه کتاب عبور کرده است.
کریمی به استقبال گرم خانواده‌ها و مخاطبان عمومی اشاره کرد و گفت: مدیریت نمایشگاه در جذب عموم مخاطبان عملکرد قابل‌قبولی داشته است. ما در طول سال برنامه‌های متعددی مانند جلسات رونمایی، معرفی و نقد کتاب در محیط‌های بسته و محدود داریم که اغلب مخاطبان تخصصی و جمع‌های ۳۰ تا ۵۰ نفره در آن شرکت می‌کنند؛ اما ویژگی بارز این نمایشگاه عمومی بودن فضای آن است. برای نمونه، در مراسم رونمایی کتاب اخیر (اثر جواد کریمی) نزدیک به ۲۰۰ نفر از مردم و علاقه‌مندان حضور داشتند. این تکرار نام مؤلفان و آثار در برابر دیدگان عموم مردم، اتفاقی بسیار ارزشمند و جریان‌ساز برای ادبیات استان است.
گلایه از غیبت آثار بومی در غرفه ناشران بزرگ
این رمان‌نویس زنجانی در ادامه با انتقاد از عملکرد برخی ناشران در پشتیبانی از نویسندگان استانی تصریح کرد: یکی از نقدهای جدی به این دوره، کم‌توجهی برخی مراکز نشر نسبت به توزیع و عرضه آثار نویسندگان بومی است. انتشارات «سوره مهر» که ناشر دو رمانِ خود من است، علیرغم اطلاع از اینکه من نویسنده زنجانی هستم و رمان‌هایم در زادگاهم با اقبال و تقاضای بالایی از سوی مخاطبان روبه‌روست، این آثار را اصلاً به نمایشگاه نیاورده بود.
فاصله‌های تعاملی با ناشران کشوری
کریمی پیرامون کمبود تعامل حرفه‌ای میان ناشران و جامعه ادبی زنجان خاطرنشان کرد: واقعیت این است که پیوند حرفه‌ای و مذاکره مستقیم ناشران کشوری با نویسندگان هنوز در نمایشگاه‌های استانی ما نهادینه نشده است؛ ناشران بزرگ به ندرت با متولیان دفاتر مرکزی خود حاضر می‌شوند تا به استعدادسنجی یا رایزنی برای انتشار آثار تازه بپردازند. البته این نقیصه مختص زنجان نیست و برخلاف الگوهایی که در نمایشگاه‌های بین‌المللی مانند برلین سراغ داریم، در اکوسیستم نشر ایران این فضا کمتر پا گرفته است و نمی‌توان تمام آن را نقص نمایشگاه استانی دانست.
این نویسنده زنجانی در پایان یادآور شد: در یک ارزیابی کلی، برگزاری این نمایشگاه پس از سال‌ها رکود، حرکتی پرانرژی و ارزشمند از سوی متولیان فرهنگی استان بود و امیدواریم با برطرف شدن کاستی‌هایی نظیر تکمیل سبد عرضه آثار بومی، در سال‌های بعد شاهد ثمرات عمیق‌تر آن در توسعه فرهنگ کتابخوانی زنجان باشیم.
نمایشگاه کتاب زنجان پس از سال‌ها وقفه بار دیگر چراغ کتاب و ادبیات را در استان روشن کرده است؛ رویدادی که اگرچه نقدهایی به غیبت برخی آثار شاخص بومی در غرفه‌ها و کم‌رنگی ارتباط چهره‌به‌چهره ناشران کشوری با مؤلفان بر آن وارد است، اما به باور نویسندگان، در مقایسه با رویدادهای یک دهه اخیر و به‌ویژه در بخش برنامه‌های جنبی و جذب مخاطب عام، گامی مؤثر و امیدبخش به شمار می‌رود.
نظر شما