سرویس ادبیات خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) –اولین ماه از پاییز ۱۴۰۵ در نشر سفیر با انتشار عنوانی تازه در مجموعۀ خطوط خاموش تاریخ همراه بود. کتاب آشپزی در کرملین؛ از راسپوتین تا پوتین، بنای امپراتوری با کارد و چنگال که از آثار اخیر ویتولد شابوفسکیِ لهستانی است به واکاوی ارتباط میان دو مقولۀ به‌ظاهر نامرتبطِ آشپزی و سیاست می‌پردازد. موضوعی که در کتاب قبلی نویسنده نیز که با عنوان خورد و خوراک دیکتاتورها توسط نشر گمان منتشر شده، مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. نشر سفیر که با توجه و تمرکز بر نقاط نادیدۀ روایت‌های گوناگون تاریخی، مجموعۀ خطوط خاموش تاریخ را منتشر کرده و تا کنون نیز کتاب‌های متولد آلمان شرقی و تصنیف عمو انور از این مجموعه برای مخاطبان و علاقه‌مندان تاریخ آماده و عرضه شده‌اند.
در توضیح و معرفی کتاب آشپزی در کرملین؛ از راسپوتین تا پوتین، بنای امپراتوری با کارد و چنگال، ابتدا باید به معرفی نویسندۀ جوان کتاب پرداخت. ویتولد شابوفسکی، نویسنده، روزنامه‌نگار و خبرنگار لهستانی است که تحصیلات خود را در دو حوزۀ روزنامه‌نگاری و علوم سیاسی در ورشو و استانبول گذرانده است. دوران زندگی، تحصیل و کار در استانبول برای شابوفسکی منجر به همکاری با واحد ترک‌زبان شبکۀ سی‌ان‌ان در ترکیه شد که سفرها و گذاری گسترده در آن خطۀ جغرافیایی و فرهنگی را برای شابوفسکی فراهم آورد. در ادامه، این تجربیات کاری برای شابوفسکیِ جوانْ بازگشت به لهستان و آغاز فعالیت در یکی از شناخته‌شده‌ترین شبکه‌های خبری زادگاهش را رقم زد. این جنس از کار خبری و ژورنالیستی در آوریلِ سال ۲۰۱۹ شکلی دیگر به خود گرفت و شابوفسکی فعالیتش را در رادیویی ادامه داد که موضوع روایت زندگی در متن سفرهایش بود.
پرداختن به پرونده‌هایی همچون قتل‌های ناموسی در ترکیه، ترور ناموفق پاپ ژان پُل دوم، اولین مصاحبه با نخست‌وزیر برمه و البته حصر خانگی او در بازه‌ای از زندگی‌اش باعث شد تا شابوفشکی بیش از پیش مورد توجه و تقدیر نهادهای بین‌الملی قرار گیرد و جوایز بسیاری در پاسداشت فعالیتش به او اعطا شد.
اولین کتاب شابوفسکی در سال ۲۰۱۰ با عنوان انگلیسی The Assassin from Apricot City منتشر شد و جایزۀ پِن انگلیس و بئاتا پاولاک را از آن خود کرد. دو سال بعد با مقالۀ «باز کنید آن راه را، بی‌پدرها!» دست روی موضوعی مهم گذاشت: مهاجرت مردمان آلبانی به کشورهای اتحادیۀ اروپا در پی سقوط کمونیسم در اروپا و بسته شدن مرز کشورهای اروپایی به روی آلبانیایی‌ها. شابوفسکی در راستای انجام تمام و کمال وظیفۀ خود در قامت یک خبرنگار تجربۀ ناخوشایندِ عبور غیرقانونی از مرز را از سر گذراند و این امر در هر چه نزدیک‌تر شدن متن مقالۀ او به متن واقعیت زیستۀ مهاجران آلبانیایی تأثیر داشت.
در سفری به کوبا، شابوفسکی بیشتر به واکاوی بحران کمونیسم در سراسر جهان پرداخت. حاصل این سفر شابوفسکی تجربۀ زندگی در کوبا به همراه همسرش و نوشتن کتابی در فرم ناداستان بود. شابوفسکی در ادامۀ مسیر نوشتن خرس‌های رقصان را به رشتۀ تحریر در آورد. در این کتاب هم سیاست‌های اتحادیۀ اروپا و نظام کمونیستی مورد نقد جدی شابوفسکی قرار گرفتند و البته کتاب با اقبال عمومی نیز مواجه شد و در بسیاری از نظرسنجی‌ها و فهرست‌های منتقدان نامزد کتاب سال بود.
پس از انتشار کتاب دیگر شابوفسکی در سال ۲۰۱۶ که قتل‌عام هم‌وطنان لهستانی‌اش را مرکز روایت و گزارش خود قرار داده بود و نیز ویرایشی جدید از کتاب اولش، نویسنده سراغ حرفۀ جوانی خود رفت و طی اقدامی بدیع، آشپزی و سیاست را در بستری بینارشته‌ای دستمایۀ قلم خود قرار داد. حاصل کار شابوفسکی دو عنوان خورد و خوراک دیکتاتورها و آشپزی در کرملین بود. شابوفسکی در این دو اثر به اوج پختگی خود در نویسندگی رسیده و تمام تجربیات روزنامه‌نگارانه و نگاه تیزبینانه‌اش در تاریخ و سیاست را در ترکیب با مشاهدات و مطالعات میدانی در جای‌جای این دو کتاب به بهترین شکل ممکن به کار گرفته است.
موضوع کتاب آشپزی در کرملین نمونه‌ای ناب از همین نوع دست‌ورزی در جهان ادبیات است. ویتولد شابوفسکی، نویسندۀ لهستانی و نام‌آشنای این کتاب، جوانی خود را وقف دو مسیر متفاوت اما ناگسستنی کرد. او در میانۀ دهۀ سوم زندگی‌اش، پس از گذراندن دورۀ سرآشپزی در کپنهاگ، به کار جدی در حوزۀ خبرنگاری روی آورد و کم‌وکیف فعالیت ارزشمند او در طول دو دهه منتهی به تحسین و تمجید جامعۀ خبرنگاران بین‌الملی شد و جوایزی از جمله جایزۀ ریچارد کاپوشچینسکی، جایزۀ روزنامه‌نگاری پارلمان اروپا، جایزۀ بئاتا پاولاک و جایزۀ پِن انگلیس نصیب او شد.
شابوفسکی در ابتدای آشپزی در کرملین این‌گونه مخاطبش را دعوت به سفری پرفرازونشیب در دل تاریخ روسیه می‌کند:
«دستور پخت غذاهای این کتاب صرفاً برای همین ترکیبات و روش‌های پخت ارائه شده‌اند. ناشر هیچ مسئولیتی در قبال آلرژی، مسائل مرتبط با سلامت شما که احتمالاً نیازمند مراقبت هستند و واکنش‌های نامطلوبی که شاید به دستور پخت غذاها داشته باشید ندارد، خواه آن‌ها را طبق آنچه در کتاب آمده تهیه کنید، خواه آن‌ها را مطابق با نیازهای غذایی یا سلیقۀ شخصی‌تان تغییر دهید.»
آشپزی در کرملین کتاب اخیر شابوفسکی است که پس از عرضه و اقبال شگفت‌انگیز مخاطبانی از سراسر جهان از دو عنوان قبلی‌اش خورد و خوراک دیکتاتورها و خرس‌های رقصان روانۀ بازار کتاب شده است. آشپزی در کرملین؛ از راسپوتین تا پوتین، بنای امپراتوری با کارد و چنگال با ترجمۀ فاطمه عباسی به‌تازگی در پیشخان کتابفروشیهای سراسر کشور موجود شده است.
نظر شما