سرویس استان‌های خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا): خط، تنها وسیله‌ای برای نوشتن و انتقال پیام نیست؛ گاهی خود به زبان هنر تبدیل می‌شود و از فرهنگ، هویت و ذوق مردمانی سخن می‌گوید که قرن‌ها با واژه‌ها زندگی کرده‌اند. در میان هنرهای اصیل ایرانی، خوشنویسی جایگاهی ویژه دارد؛ هنری که در آن، هر حرکت قلم، هر کشیده و هر پیوند میان حروف، جلوه‌ای از نظم، ظرافت و زیبایی را به نمایش می‌گذارد. ۲۱ مهرماه، روز ملی خوشنویسی، فرصتی برای پاسداشت این میراث ارزشمند و توجه دوباره به ضرورت آموزش و انتقال آن به نسل‌های آینده است؛ مسیری که کتاب «آموزش خط نستعلیق تحریری» نوشته ستار ولی‌نژاد، در آن گام برمی‌دارد.
کتاب «آموزش خط نستعلیق تحریری» (دوره سه جلدی) نوشته ستار ولی‌نژاد، خوشنویس و هنرمند لرستانی، اثری آموزشی در حوزه خط نستعلیق تحریری است که با هدف آشنایی مخاطبان با اصول اولیه این شیوه نگارش و تقویت مهارت نوشتن، به رشته تحریر درآمده است.
از زیبایی خط تا مهارت نوشتن
نستعلیق، یکی از جلوه‌های شاخص هنر خوشنویسی ایرانی، همواره به دلیل تناسب حروف، ترکیب‌بندی چشم‌نواز و ظرافت بصری مورد توجه بوده است. در کنار گونه‌های هنری این خط، نستعلیق تحریری نیز به دلیل کاربرد در نوشتار روزمره، ظرفیت قابل‌توجهی برای پیوند دادن زیبایی خط با مهارت‌های نوشتاری دارد.
در این میان، آموزش اصولی و مرحله‌به‌مرحله می‌تواند راه ورود علاقه‌مندان به دنیای خوشنویسی را هموار کند. کتاب «آموزش خط نستعلیق تحریری» با تکیه بر توضیح قواعد ابتدایی، معرفی شکل حروف و ارائه تمرین‌های متنوع، تلاش می‌کند مخاطب را با مبانی این شیوه نوشتن آشنا کند و زمینه پیشرفت تدریجی او را فراهم آورد.
آموزش گام‌به‌گام در نخستین جلد
جلد نخست این مجموعه ۶۴ صفحه دارد و محتوای آن با پیشگفتار و بیان اصول و قوانین ابتدایی خط تحریری آغاز می‌شود. در ادامه، توضیح حروف، مشق‌های آموزشی، آموزش کشیده‌ها و تمرین‌های خلاقانه در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند تا مخاطب بتواند آموخته‌های خود را در قالب تمرین‌های عملی به کار گیرد.
از ویژگی‌های ساختاری کتاب، توجه به اصولی همچون خط زمینه یا خط کرسی، رعایت فاصله میان کلمات، دقت در مشاهده و اجرای سرمشق‌ها و قرارگیری صحیح صفحه هنگام نوشتن است. همچنین، شیوه درست گرفتن مداد یا خودکار، وضعیت مناسب نشستن و رعایت تناسب و اندازه حروف از جمله نکاتی هستند که در بخش‌های آموزشی مورد توجه قرار گرفته‌اند.
توالی تمرین‌ها و ارائه نمونه‌های نوشتاری، فضای کتاب را به یک مسیر تمرین‌محور نزدیک کرده است؛ مسیری که در آن، یادگیری صرفاً به خواندن توضیحات محدود نمی‌شود و مخاطب برای تسلط بر شکل حروف و ترکیب آن‌ها، به مشاهده، تکرار و تمرین دعوت می‌شود.
در بخش‌هایی از کتاب نیز تمرین‌های خلاقانه پیش‌بینی شده است تا هنرجو بتواند با استفاده از حروف و کلماتی که آموخته، ترکیب‌های تازه‌ای بسازد. این رویکرد، در کنار تمرین‌های پایه، فرصتی برای تقویت دقت و افزایش توانایی فرد در به‌کارگیری آموخته‌ها فراهم می‌کند.
ستار ولی‌نژاد، متولد ۱۳۷۳ در خرم‌آباد، دانش‌آموخته کارشناسی ارشد هنر اسلامی از دانشگاه هنر اصفهان و دبیر هنر است. او در زمینه خوشنویسی، به‌ویژه خط ثلث، فعالیت دارد و دارای گواهینامه فوق‌ممتاز از انجمن خوشنویسان ایران است.
کارنامه هنری او شامل حضور در نمایشگاه‌های انفرادی و گروهی، شرکت در جشنواره‌های ملی و بین‌المللی و کسب رتبه‌ها و عناوین متعدد در رویدادهای خوشنویسی است. در میان افتخارات ثبت‌شده در کتاب، رتبه‌های برتر جشنواره‌های ملی و انتخاب به‌عنوان برگزیده بخش حرفه‌ای خط ثلث در جشنواره بین‌المللی کالیگرافی هند در سال ۲۰۲۰ نیز به چشم می‌خورد.
ولی‌نژاد افزون بر فعالیت‌های هنری، در حوزه آموزش و داوری رویدادهای فرهنگی و هنری نیز حضور داشته است. این پیشینه، در کنار تجربه او در عرصه تدریس، زمینه‌ای برای توجه به جنبه آموزشی خوشنویسی و ضرورت فراهم کردن منابع کاربردی برای علاقه‌مندان به این هنر فراهم کرده است.
کتاب «آموزش خط نستعلیق تحریری» را می‌توان تلاشی در مسیر ارائه آموزش مقدماتی و تمرین‌محور خوشنویسی دانست؛ اثری که با معرفی اصول اولیه، توضیح شکل حروف و ارائه مشق‌های گوناگون، مخاطب را به برداشتن گام‌های نخست در مسیر خوشنویسی دعوت می‌کند. این کتاب در ۳ جلد منتشر شده است و جلد نخست آن، نقطه آغاز آشنایی با مبانی خط نستعلیق تحریری به شمار می‌رود. «آموزش خط نستعلیق تحریری» با شمارگان ۲ هزار نسخه و به همت انتشارات هاویر در خرم‌آباد به چاپ رسیده است.
نظر شما