چهارشنبه ۷ مرداد ۱۴۰۵ - ۰۹:۲۰
تاثیر عمیق شرایط اجتماعی بر جریان‌های ادبی

دو تن از اعضای هیئت انتخاب هشتمین جایزه ادبی ارغوان همزمان با آغاز به کار این هیئت، از تاثیر شرایط اجتماعی بر جریان‌های ادبی سخن گفتند.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا فرشته نوبخت، داستان‌نویس و عضو هیات انتخاب این دوره از جشنواره در ارزیابی آثار رسیده به هشتمین جایزه ادبی ارغوان گفت: تعداد آثار متقاضی شرکت در جایزه در قیاس با دوره‌های پیشین کمتر بود که البته به دلیل شرایط اجتماعی و اتفاقات چند ماه گذشته طبیعی است؛ هرچند کیفیت بعضی از داستان‌های رسیده در قیاس با آثار دوره‌های قبلی، پایین‌تر بود ولی در میان آنها آن قدر داستان خوب هست که جایزه ارغوان بتواند همچنان روی پای خود بایستد و کار خود را پیش ببرد.

او با اشاره به شرایط اجتماعی کشور در یک سال گذشته اضافه کرد: تعدادی از داستان‌های رسیده، مستقل از شرایط اجتماعی فعلی، نوشته شده بودند. از آنجا که به عنوان مدرس با نسل جوان سرو کار دارم، شاهد بودم که تعدادی از هنرجویان مستعدم نتوانستند داستانی بنویسند و اینها برآمده از شرایط اجتماعی است که امیدوارم در دوره‌های بعدی، این وضعیت بهتر بشود.

نوبخت ادامه داد: با توجه به اینکه که جایزه ادبی ارغوان ویژه جوانان زیر ۳۰ سال برگزار می‌شود، از این گروه سنی انتظار می‌رود جسورانه‌تر ، رهاتر و بی‌مرزتر بنویسند؛ همه این موضوعات نیازمند آسیب‌شناسی است زیرا متاسفانه بخشی از جامعه جوان ما دچار سرخوردگی و انفعال شده و هنوز نتوانسته خود را سرپا کند.

او با تاکید بر اینکه باید جوانان را درک کنیم، گفت: جوانان امروز با شرایط پیچیده‌ای سر و کار دارند؛ ضمن اینکه تجربه ما را هم ندارند؛ بنابراین باید به آنان حق بدهیم و کمک‌شان کنیم تا از داستان، به عنوان بستری برای بازتاب دغدغه‌ها و دلمشغولی‌های خود استفاده کنند.

نوبخت با اشاره به اینکه موضوع این دوره جایزه ارغوان «فردا» است، افزود: در میان داستان‌های رسیده، آثاری هستند با تم سرخوردگی و بی‌فردایی ولی اغلب، به شکل واگویه‌های درونی و حدیث نفس بازنمود پیدا کرده و به شکل قصه درنیامده است در حالیکه اگر همین موضوع یعنی بی‌فردایی، در قالب قصه پرداخت می‌شد، می‌توانست ایده درخشانی باشد.

این داستان‌نویس با اشاره به تفاوت داستان از دل‌نوشته و خاطره‌نویسی اضافه کرد: تعدادی از نویسندگان جوان در شناخت این تفاوت‌ها ضعف دارند در حالی که یک داستان عناصر گوناگونی دارد؛ همچون شخصیت‌پردازی، لحن، شروع، میانه، نقاط اوج و فرود که به هنگام ارزیابی آن، همه این عناصر مورد توجه قرار می‌گیرد. وقتی قصد داستان‌نویسی داریم، باید نسبت به داستان شناخت داشته باشیم تا بتوانیم ایده خود را به درستی پردازش کنیم.

همچنین فرهاد توحیدی، فیلمنامه‌نویس و دیگر عضو هیئت داوران این جایزه در ارزیابی کمیت و کیفیت آثار رسیده به دوره هشتمین دوره جایزه ارغوان گفت: از نظر کمی، با کاهش آثار رسیده رو به‌رو بودیم؛ به دلیل شرایطی که از سر گذراندیم، قابل درک است و نمی‌توان فارغ از شرایط موجود، به کمیت آثار نگاه کرد؛ اما درباره کیفیت آثار، خوشبختانه هر سال با رشد کیفی محسوس و قابل توجهی روبه رو هستیم. امسال هم همین گونه است، هرچند سال پردردسری را پشت‌سر گذاشتیم که طبیعتا بر همه چیز تاثیرگذار بوده، اما کیفیت‌ آثار، رشد منظمی را نشان می‌دهد و حرکت سینوسی، رو به بالاست.

او درباره تاثیر شرایط اجتماعی و سیاسی بر جریان‌های فرهنگی توضیح داد: همین که تعداد آثار رسیده کم شده، خود گویای بسیاری چیزهاست؛ سال گذشته حوادث دردناکی را از سر گذراندیم و طبیعتا بر همه چیز اثرگذار بوده و به تبع آن عده‌ای از جوانان که در شرایط عادی، دست به قلم می‌شدند، نتوانستند داستانی بنویسند یا ترجیح دادند ننویسند.

توحیدی درباره بازنمایی وقایع اجتماعی در داستان‌های رسیده و در پاسخ به اینکه داستان نوشتن چقدر می‌تواند بر تخلیه روانی افراد اثرگذار باشد، نیز گفت: برخی داستان‌ها مستقیما به حوادث سال گذشته پرداخته‌اند و نویسندگان آنها کوشیده‌اند روایت خود را منعکس کنند که همین انعکاس احساسات، دریافت‌ها و فهم‌شان از اوضاع، جنبه تراپی هم دارد و نشان می‌دهد شرایط آنچنان تاثیر گذاشته که آنان را از نوشتن ناگزیر کرده است. بنابراین وقتی به حکم احساس، به سوی داستان‌نویسی می‌رویم، این موضوع می‌تواند جنبه تخلیه روانی هم داشته باشد اما اینکه این موضوع چقدر خودآگاه بوده، نمی‌دانم و گمان می‌کنم داستان‌ها، بدون اینکه بخواهیم، پا به ذهن‌مان می‌گذارند؛ یعنی اولین جرقه، ناخودآگاه اتفاق می‌افتد اما نمی‌توانم با قاطعیت بگویم تمام نویسندگانی که این داستان‌ها را نوشته‌اند، چقدر تسلط تکنیکی داشته‌اند تا بتوانند آن ناخودآگاهی را که سبب نوشتن داستان شده، با خودآگاهی که جایگاه دانش و مهارت است و تکنیک را به خدمت می‌گیرد تا احساسات را موثرتر منتقل کند، همراه کنند.

او ادامه داد: در حال حاضر بعضی داستان‌های رسیده، خام‌دستانه هستند و بعضی، با وقوف تکنیکی بیشتری نوشته شده‌اند که نشان می‌دهد برخی نویسندگان با آگاهی بیشتر جرقه ناخوداگاه خود را با قواعد تکنیکی و آرایه‌های زیبایی‌شناسانه ترکیب می‌کنند و برخی دیگر این توانایی را ندارند.

شرکت‌کنندگان این دوره از جایزه یکم دی ماه ۱۴۰۴ تا ۱۵ تیر ۱۴۰۵ فرصت داشتند تا آثار خود را به این جایزه ارسال کنند؛ هیئت انتخاب این جایزه متشکل از میترا الیاتی، فرهاد توحیدی، محمد چرم‌شیر، عالیه عطایی و فرشته نوبخت و هیات داوران آن احمد پوری، حسین سناپور و لیلی گلستان هستند و اختتامیه این جایزه به زودی برگزار خواهد شد.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.

پربازدیدترین

تازه‌ها

پربازدیدها