به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در رشت، کتاب «حوادث غیرمترقبه و رویدادهای خاص در گیلان و رشت» نوشته مشترک شهاب پیروزی و اهورا امیدوار است که نشر فرهنگ ایلیا در ۱۵۶ صفحه منتشر کرده است.
مطلع کتاب با شرح «سکونت انسان نخستین در سرزمین گیلان»، «اقوام بومی در گیلان قبل از آمدن آریاییها» و «تداوم زندگی در دوران یخبندان و ریزش بارانها» آغاز می شود و سپس توضیحاتی در مورد «شناخت تحولهای مناطق همسایه در عصر سنگ»، «حضور انسان عصر سنگ در جنوب غربی و جنوب شرقی دریای خزر»، «تداوم زندگی در دوره یخبندان» و «انسان کرومانیون» آورده است.
نویسندگان پس از اشارات فوق در ۲۵ صفحه اول کتاب، مبنای توضیح «حوادث غیرمترقبه و اتفاقهای خاص در گیلان و رشت» را از سال اول خورشیدی قرار داده و موارد مرتبط با این بخش را در سرفصلهایی از جمله «گذری بر تاریخچه شهرداری در گیلان»، «حمله افاغنه به ایران و گیلان»، «ناصرالملک و تشکیل اولین انجمن شهر» (مصلحتخانه)، «اقدامات نصرالسلطنه» (سپیدار تنکابنی)، «مشروطیت»، «بلدیه در دوران نهضت جنگل»، «قحطی سال ۱۲۹۵ شمسی»، «شهرداری رشت قبل از سلطنت پهلوی»، «طرح اولین خیابان در رشت»، «برف سنگین بهمنماه ۱۳۰۴ خورشیدی»، «بهکارگیری اعضای نهضت جنگل در تشکیلات شهرداری»، «ساختمان شهرداری»، «برج ساعت»، «بالکن شهرداری»، «افتتاح عمارت شهرداری رشت»، «طرح ایجاد اداره آتشنشانی» (اطفائیه)، «طرح ساخت آسایشگاههای بیخانمانها»، «افتتاح کتابخانه ملی رشت»، «تأسیس دانشسرا»، «افتتاح دبیرستان شاهپور»، «توسعه بیمارستان ملی رشت» (پورسینای کنونی)، «تأسیس رادیو در ایران و استفاده شهروندان از آن»، «رشت در شهریور ۱۳۲۰ » و «برنامه شهرداری رشت قبل از اشغال توسط روسها» ذکر کردهاند.
وقایع دوران پهلوی دوم، کمشمارتر در کتاب آورده شده و از جمله آنها میتوان به «روی کار آمدن محمدرضا شاه»، «ادامه حضور بیگانگان و بلوای رشت»، «برگزاری کنفرانس تهران»، «انتخابات مجلس چهاردهم»، «دکتر امینی و اصلاحات ارضی و اثرات آن بر گیلان»، «وقایع مهم گیلان در زمان استانداری غلامرضان عون جزایری»، «وقایع مهم در زمان حکومت محمود توانا»، «وقایع مهم گیلان در زمان استانداری معتدل» و «جنگ جهانی دوم و قحطی در ایران» اشاره کرد. قابل ذکر است که وقایع مهم گیلان در کتاب پس از پیروزی انقلاب اسلامی تنها در بیان دو رویداد «زلزله مرگبار گیلان در آخرین روز بهار سال ۱۳۶۹ » و «بیماری کرونا» خلاصه شده و توضیحاتی درباره این موارد آورده شده است.
نویسندگان در پیشگفتار کتاب آوردهاند: انسان از آغاز خلقت همیشه با حوادث غیرمترقبه چون زلزله، آتش و طوفان زندگی کرده تا اینکه به مرور زمان توانست بر این حوادث فائق آید. ذکر تمام این موارد خود شامل چنین جلد کتاب میشود و روی همین اصل ما برای شروع این ماجرا تاریخ اول هجری شمسی را برگزیدیم البته به این معنی نیست که دیدمان را وسیع نکنیم یعنی نگاهی به سرآغاز به وجود آمدن گیلان نداشته باشیم که همراه با عقبنشینی دریا و آغاز سکونت انسان نخستین در سرزمین گیلان است. نکته مهم در این نوشته اتفاق های خاص پیش آمده در رشت و گیلان است که در ظاهر امر، رویدادهای تاریخی به نظر می رسند اما به جهت ویژگی خاص خود باید مورد توجه قرار گیرند همچون فتح قلعه الموت به دست هلاکوخان مغول که پایگاه اسماعیلیان بود یا فتح ایران توسط غازان مغول و یا حمله اولجایتو فرمانروای مغول به گیلان. رابینو درباره تعیین حاکمان بر ولایت گیلان نوشته که سابقاً احراز پست حکومت کلی گیلان بستگی به میزان پیشکشی و رشوه داشته و این روش باعث سوء استفاده های فراوان و ضرر و زیان بر مردم گیلان میشده به همین خاطر معمولاً حاکمان و والیان افراد با انصافی نبودند اما در میان حاکمان و والیان گیلان افراد با انصافی نیز پیدا میشدند که اقداماتی برای توسعه شهری و عملیاتی - عمرانی انجام می دادند. از موارد خاص دیگر هم که با ذکر منابع موثق در این کتاب نوشته می شود می توان اشاره داشت به اولین سفر پدر نویسنده کتاب به نام محمد پیروزی با کاروان به مشهد که به علت امن نبودن جاده شمال ایران مجبور بودند برای سفر به آذربایجان شوروی رفته و سپس با کشتی از وسط دریا عبور کرده و به ترکمنستان و سپس به مرز ایران ، قهقه (شهری در استان آخال ترکمنستان و در نزدیکی مرزی ایران) برسند.
شهاب پیروزی و اهورا امیدوار در مقدمه کتاب و درباره سکونت انسان نخستین در سرزمین گیلان نوشته اند: جلگه گیلان (نواحی کمتر از ۱۰۰ متری از سطح دریاهای آزاد) که بستر اصلی سکونت و فعالیت انسانها محسوب شده و می شود، در حدود ۸۰۰۰ سال پیش (آغاز دوره نئوسنگ یا نوسنگی) در اثر آخرین عقبنشینی دریای خزر به تدریج از آب بیرون آمده و به سرعت با جنگلهای انبوه بارانی موسوم به هیرکانی پوشیده شد. گیلان در محدوده جنگلهای بارانی خود هم در قسمت های جلگه ای و هم در بخش های کوهستانی از نظر میزان بارندگی نه فقط در فلات ایران بلکه در تمام محدوده خاورمیانه ای و شمال آفریقا و مراکش تا مرز غربی چین و هند، پرباران ترین پهنه جغرافیایی محسوب می شود و از این نقطه نظر، در تاریخ خود ویژگی منحصربفردی برای سکونت و فعالیت ایجاد کرده بود. جنگلهای جلگه ای انبوه در گیلان همراه با شرایط گسترش وسیع زمینهای باتلاقی در کنار فقدان زهکشی زمین از آبهای سطحی، استقرار پای انسان عصر نوسنگی در جلگه را با دشواریهای بسیار مواجه کرد در نیجه استقرارهای انسانی نه فقط در دوره نوسنگی بلکه تا سالهای طولانی پس از آن، حتی در اواخر دوره آهن هم در محدوده جلگه گیلان ناممکن بود. پیش از پیدایش جلگه گیلان نواحی کوهستانی جنوب جنگلهای انبوه بارانی یعنی دشتها و دره هایی که در نواحی مرتعی و حاشیه ای جنگل های بین دره ای رودخانه سفیدرود تا رودخانه پلرود واقع شده بودند، بستر منحصربفرد استقرار گروه های انسانی عصر سنگ محسوب می شوند.
نظر شما