به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، این کتاب مجموعهای مشتمل بر ۳۷ متن ادبی-موسیقایی در قالب منشآت است. منشآت سیوهفتگانه گردآمده در این مجموعه از میان بیش از شصت منشآت موسیقاییِ موردشناساییِ نگارنده برگزیده شدهاند و کوشیده شده است این گزینش برمبنای دو شرطِ برخورداری از دادههای تاریخی-موسیقایی و برخورداری از غَنای اصطلاحی-موسیقایی انجام شود.
در متن پشت جلد این کتاب چنین آمده است: «عدم دسترسی یا نبودِ منابع تاریخی_ رواییِ کافی از سیر حیات موسیقی کلاسیک ایرانی سبب شده است موسیقیپژوهان در دهههای اخیر دغدغههای تاریخشناسانۀ خود را در منابع غیرِموسیقایی بجویند. بخش نسبتاً ناشناختهتری از این منابع غیرِموسیقایی را منشآت به خود اختصاص میدهند. منشآت گونهای از متون ادبی و در توصیفی سهل و کلی عبارت است از هرگونه متنی که دارای ویژگیهای ادبی و منشیانه باشد. اثر پیشِرو مجموعهای مشتمل بر سیوهفت متن ادبی_ موسیقایی در قالب منشآت است که از میان بیش از شصت منشآت موسیقاییِ موردِشناساییِ نگارنده برگزیده و تصحیح یا بازتصحیح شدهاند. کوشیده شده است این گزینش مبتنی بر دو شرطِ برخورداری از دادههای تاریخی_ موسیقایی و اشتمال بر غنای اصطلاحی_ موسیقایی باشد و مجموعهای کمترشناختهشده از دادههای مذکور، که در حدِّفاصل قرون هشتم تا دوازدهم هجری قمری نگاشته شدهاند، در قالب یک مجموعه به حضور علاقهمندان تقدیم شود.»
مؤلف کتاب نیز در مقدمه خود بر این اثر مینویسد: «منشآت این مجموعه را از حیث «شناختهشدهبودن میان موسیقیپژوهان» و «پیشینۀ تصحیح» میتوان به چهار گروه تقسیم کرد: نخست، منشآتی که تاکنون شناخته نشدهاند؛ چهارده منشآتِ مجموعۀ حاضر در زمرۀ اسنادی نویافتهایاند که برای نخستینبار شناسانیده، تصحیح و نقل شدهاند. دوم، منشآتی که موسیقیپژوهان در آثار خود اشاراتی به آنها کردهاند اما متون آنها تصحیح و منتشر نشده بوده است؛ مطابق اطلاع نگارنده حدود سه منشآتِ این مجموعه در این گروه قرار میگیرند. ازجملۀ این منشآت میتوان به برخی اسناد اشاره کرد که بهواسطۀ ذکرشان در منابع تاریخی یا تذکرهها شناخته شده بودهاند اما اصل حکم ناشناخته مانده بوده است. گروه سوم منشآتی را شامل میشود که پیشتر تصحیح و منتشر شدهاند اما ذکری از آنها در پژوهشهای موسیقاییِ موردِمشاهدۀ نگارنده دیده نشده است؛ مطابق اطلاع نگارنده حدود هشت منشآتِ این مجموعه در این گروه قرار دارند. در باب منشآت این گروه توجه به این واقعیت که شمار قابلِتوجهی از منشآت تصحیح و منتشرشده از آنرو که در قالب منشآت نویسندهای خاص منتشر شدهاند در بین اهل موسیقی ناشناخته ماندهاند، و در نهایت منشآتی که هم تصحیح و منتشر شده بودهاند و هم موسیقیپژوهان از آنها اطلاع داشتهاند و بعضاً در پژوهشهای خود به آنها استناد کردهاند؛ حدود دوازده منشآت این مجموعه در این گروه قرار میگیرند. در باب دو گروه اخیر، یعنی منشآتی که تصحیح و منتشر شدهاند_ چه گروه سوم که شناختۀ موسیقیپژوهان نبودهاند و چه گروه چهارم که موسیقیپژوهان از آنها بهره بردهاند_ یادآوری این نکته ضروری است که نظر به آرایهپردازیهایی که نویسندگان با کاربرد اصطلاحات تخصصی موسیقایی در نگارش منشآت موسیقایی بهکار میبستهاند تصحیح آنها مستلزم آشنایی با اصطلاحات موسیقایی رایج در هر دورۀ تاریخی است و ازهمینرو کمابیش اشکالاتی در تصحیح این منشآت راه یافته است؛ واقعیتی که البته ارزش مساعی مصححان محترم را نمیکاهد. بر همین اساس، ضرورت تصحیح مجدد این منشآت ضروری مینمود. علاوه بر ضرورت تصحیح مجدد، پراکندگی و ناشناختهماندن شمار قابلِتوجهی از این اسناد ارزشمند و نیز پراکندگی موارد شناختهشده در منابع مختلفْ خود ضرورتی دیگر را برای گردآوری آنها در یک مجموعه مطرح میساخت.»
نظر شما