سرویس فرهنگ و نشر خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) _ محمدرضا کاری، مدیر انتشارات کیمیای اندیشه: در روزگاری که جامعه بیش از هر زمان دیگری به آرامش روانی، امید اجتماعی، آموزش عمومی و تقویت سرمایه فرهنگی نیاز دارد، انتظار از رسانه ملی چیزی فراتر از تکرار آگهیهای بازرگانی و برنامههای کماثر و کمعمق است. صدا و سیما، بهعنوان رسانهای که از بودجه و اعتماد عمومی تغذیه میکند، پیش از هر چیز باید آینه نیازهای واقعی مردم باشد؛ نه ویترین دائمی چند برند خاص، چند مرکز تجاری و چند برنامه پرزرقوبرق اما بیارتباط با مسائل جدی جامعه.
امروز که خانوادهها زیر فشار اقتصادی، اضطراب اجتماعی و فرسودگی روانی قرار دارند، جای کتاب، نشر، گفتوگوهای عمیق فرهنگی، آموزشهای کاربردی و برنامههای امیدآفرین در آنتن ملی بهشدت خالی است. رسانهای که میتواند در ساختن ذائقه فرهنگی نسل نوجوان و جوان نقش تعیینکننده داشته باشد، نباید رسالت خود را به تصدیگری تبلیغاتی و تکرار شبانهروزی نام چند شرکت و مرکز خرید تقلیل دهد.
آیا صدا و سیما از ظرفیت عظیم خود در جهت ترویج فرهنگ کتابخوانی بهره میبرد؟ اگر نگاهی به رویدادهای مهم فرهنگی اخیر بیندازیم، پاسخ ناامیدکننده است. در هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران، سهم صدا و سیما در اطلاعرسانی و تبلیغ این رویداد مهم فرهنگی، بسیار ناچیز و غیرمؤثر بود. این انفعال در حالی رخ داد که ناشران، پس از ماهها تلاش و سرمایهگذاری، با فروش بسیار پایینی مواجه بودند و دلیل عمده این رکود، همان عدم پوشش تبلیغاتی مؤثر توسط رسانه ملی تلقی میشود.
سؤال ساده اما مهم این است:
سهم کتاب، مطالعه، نویسندگان، ناشران، معلمان، اندیشمندان و برنامههای ارتقای آگاهی عمومی در رسانه ملی کجاست؟ چرا در شرایطی که جامعه نیازمند بازسازی امید، معنا و دانایی است، آنتن تلویزیون بیش از پیش به سمت تبلیغ کالا، مصرفزدگی و سرگرمیهای کمعمق سوق داده میشود؟
رسانه ملی اگر میخواهد در حافظه مردم بماند، باید دوباره به وظیفه فرهنگی و آموزشی خود بازگردد:
حمایت جدی از کتاب و کتابخوانی در تمام سطوح
معرفی آثار ارزشمند و نویسندگان خلاق و تأثیرگذار
تولید برنامههای گفتوگومحور فرهنگی با حضور کارشناسان و صاحبنظران
آموزش مهارتهای زندگی، سواد رسانهای و تفکر انتقادی
پرداختن به دغدغههای واقعی خانوادهها، جوانان و نوجوانان با رویکردی سازنده
ایجاد امید، آرامش و اعتماد عمومی از طریق محتوای غنی و کاربردی
جامعهای که کتاب در آن کمرنگ شود، دیر یا زود در برابر موج سطحینگری، هیجانزدگی و فرسایش فکری آسیبپذیرتر میشود. از همین رو، انتظار میرود مسئولان صداوسیما به جای تداوم مسیر فعلی و تقلیل رسالت خود به تبلیغات بازرگانی، بازنگری جدی در سیاستهای رسانهای خود داشته باشند و سهم فرهنگ، کتاب و آموزش را به جایگاه شایستهاش بازگردانند.
رسانه ملی اگر ملی است، باید صدای فرهنگ، آگاهی و ارتقای جامعه باشد؛ نه بلندگوی دائمی تبلیغات تجاری و بازتابدهندهٔ منفعل رویدادهای فرهنگی.
نظر شما