به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، انتشارات مروارید که پیش از این گزیده اشعار پل الوار، اوکتایو پاز، رابرات لاول، جورج سِفِریس،والت ویتمن، سیلویا پلات، امیلی دیکینسون، ادونیس، بختیار علی، پابلو نرودا، رابرت فراست و همچنین شعر کهن چین، شعر معاصر ژاپن، پیشگامان شعر نوی ترکیه و شاعران و موضوعات دیگر را در قالب مجموعه شعر جهان عرضه کرده اخیرا شش کتاب جدید را به بازار آورده که شامل گزیده اشعار «طالعبینی برای مردگان» اثر بیلی کالینز با ترجمه سعید سعیدپور، «برج» اثر ویلیام باتلر ییتس ترجمه پوران کاوه، «ایستادن در دل بیشهها» انتخاب و ترجمه کامک ارژنگی از اشعار مری الیور، «از عشق و از مرگ» ترجمه رضا نجفی از اشعار هرمان هسه، «پرندهای روی پیراهنت» اثر شیرکو بیکس ترجمه فرامرز آقابیگی و «آنچه میماند» نوشته هانا آرنت ترجمه سعید توانایی مروی است.
«آنچه میماند»
«آنچه میماند» مجموعه اشعار هانا آرنت است که اخیرا با ترجمه سعید توانایی مروی در ۱۲۷ صفحه و با قیمت ۲۷۰ هزار تومان عرضه شده است.
این کتاب دو بخش را دربردارد. بخش اول شامل ۲۱ شعری است که پیش از آنکه شاعر مجبور به ترک آلمان شود سروده و بخش دوم شامل شعرهایی است که پس از جنگ در دفترچهها و نامههایش سروده شده است.
نخستین شعر زمانی نوشته شده که آرنت هفده یا هجدهساله بود و با وجود خداوند درگیر است:
هیچ واژهای تاریکی را نمیشکند
هیچ خدایی دستی بلند نمیکند
هرجا که نگاه میکنم
این سرزمین سهمگین است
هیچ سایهای بر فراز نیست
هیچ شکلی وزنی ندارد
و همچنان میشنوم:
بسیار دیر است بسیار دیر است.
آرنت جزییات مادی زندگی روزمره را توصیف نمیکرد و اشیا به ندرت در شعر او به شکل نمادین یا غیرنمادین ظاهر میشوند.
«پرندهای روی پیرهنت»
دیگر کتاب این مجموعه «پرندهای روی پیراهنت» شامل گزیده اشعار شیرکو بیکس است که توسط فرامرز آقابیگی گردآوری و ترجمه شده است.
این کتاب شامل ۱۲۴ شعر کوتاه است که از دفترهای سپیدهدم، هفتاد پنجره سیار، آیینههای کوچک، نشتاب شعر، فلاشها، قامتهای آیینهگون، زن و باران و خودم... آنگاه که پرندهام انتخاب شده است. عنوان اثر را هم مترجم از درونمایه یکی از شعرها برگزیده است.
شیرکو بیکس از شاعران بنام و صاحب سبک کرد است که اشعارش همه نوع اعم از کوتاه، میانه، بلند یعنی رمان-شعر را شامل میشود و از حیث محتوا طیف گستردهای از موضوعات متفاوت را دربرمیگیرد؛ بهطوریکه این تنوع موضوع در شعرهای او همچون عشق، آزادی، زیبایی، طبیعت، زندگی، فقر، مرگ، رنج، غم، شادی و زن سبب شده برای هر خوانندهای مطابق ذوق و احساسش نمونههایی در مجموعه آثارش پیدا شود:
خاکستری میگفت:
یک مشت از من درختی بود.
پیالهای از من کودکی
فنجانی از من کبوتری
آری ان خاکستر
تل بر هم انباشته
تاریخ پیکر و رویای من بود.
تاثیر طبیعت بر شعر و احساس شاعر و بازنمود آن در ایماژها، از عناصر اصلی شعر بیکس است که زمینه اکثر شعرهای او را قوام میّبخشد؛ درواقع بهرهمندی از طبیعت و مظاهر آن به منزله نفس شعرهای اوست و حیاتشان به این مایه حیات (طبیعت) بازبسته است به گونهای که بدون تصور آن عنصر جلا و جلوه شعرش رنگ میبازد.
از ویژگیهای شاخص شعر شیرکو بیکس وجود عناصر محلی و بومی در آن است؛ چیزی که در غالب شعرهایش کمابیش دیده میشود و شعرش را از این منظر جلوهای ممتاز بخشیده است. وی هر ابژه بومی را که در دیدرس او بوده ماهرانه در لفافه تصویرهای مخیل شاعرانه به جامه واژه آراسته است و از این لحاظ شاعر از توانایی شگفتانگیزی برخوردار بوده است. برای نمونه عناصری همچون کوه، دشت، گیاه، اسامی شهر و روستا، رودخانه، پرندگان، شخصیتهای موثر و مبارز، نام شاعران کرد، قهرمانان منظومههای کردی و مانند آنها را همراه با تخیلات بدیع در دل شعرهای خود جان دوباره داده است.
«از عشق و از مرگ»
هرمان هسه را اغلب به نام رماننویس میشناسند ولی وی شاعری توانا نیز بوده است. در یکی از کتابهای مجموعه شعر جهان مروارید به نام «از عشق و از مرگ» با ترجمه رضا نجفی گزیدهای از اشعار هرمان هسه گردآوری شده که جالب توجه است:
کجا میتواند باشد وطنم؟
کوچک است وطنم
میرود از جایی به جایی
میکشاند با خود قلبم را و با خود میبرد
رنجم میدهد و آرامشام میّبخشد
تویی وطنم
نخستین اثری که هسه به چاپ رساند دفتر شعری بود با نام ترانههای رمانتیک و آخرین نوشتهاش که در بستر مرگ یافتند قطعه شعری ناتمام بود.
شعرهای هسه به رغم موزون بودن از لحاظ زبانی شعرهای سادهای هستند. این نکته از این رو شگفت است که نثر هسه در بسیاری آثارش مانند گرگ بیابان غامض و فخیم شمرده میشود.
سادگی زبان شعری هسه را شاید بتوان با زبان ساده خیام سنجید اما اگر شعر خیام برعکس اشعار حافظ یا حتی مولانا پیچیدگی ندارد به معنای کمارزشی آن نیست. هنر خیام این بوده که با دایره واژگانی محدود و کلامی شفاف به رساترین و زیباترین شکل مفاهیمی ژرف را انتقال دهد. از این رو نبوغ خیام نبوغ در سادگی است. اگر قیاس ما معالفارق شمرده نشود باید گفت زیبایی شعر هسه نیز در سادگی آن است.
شعرهای هسه درباره طبیعت، عشق، مرگ، مشرقزمین عرفانی و ایام زندگانی است و آنچه به این درونمایهها ربط پیدا میکند مانند فراق، تنهایی، نوستالژی دوره کودکی و نیز وطن دور از دست. درونمایههای یادشده البته درونمایههای آشنای سنت رمانتیک آلمانی است و پیش از هسه رمانتیکهای دیگری از آیشن دورف و نوالیس گرفته تا هاینه به این درونمایهها پرداخته بودند.
«ایستادن در دل بیشهها»
«ایستادن در دل بیشهها» شامل منتخبی از اشعار مری الیور با انتخاب و ترجمه کامک ارژنگی است که در ۱۷۹ صفحه و با قیمت ۳۵۰ هزار تومان عرضه شده است:
شعر جهان نیست
حتی صفحه اول جهان هم نیست
اما شعر میخواهد گل بدهد مثل گل
دانشش به همین اندازه است
میخواهد خود را بگشاید
مانند در معبد کوچکی
که بتوانی به درون آن قدم بگذاری خنک شوی و نفسی تازه کنی
کمتر خودت باشی و بخشی از همه چیز شوی.
این کتاب شامل بیش از ۹۰ شعر مری الیور است که مترجم از کتاب نیایشها برگزیده و ترجمه کرده است. نیایشها حاوی بیش از ۲۰۰ شعر است که خود الیور در سالهای واپسین عمر خود از میان تمام اشعارش که در ۲۶ دفتر شعر منتشر شدهاند برگزیده است. این کتاب از نظر خود شاعر بهترین اشعار او را عرضه میکند و در ضمن روند رشد و تکامل هنر او را مینمایاند.
الیور در تمام برگزیدههایی که منتشر کرده اشعارش را از دفترهای آخر به اول آورده و مترجم نیز این روش چینش را حفظ کرده است.
شعر الیور شعر آزاد یا به تعبیر بعضی صاحبنظران ایرانی شعر سپید است:
کمی مانده به بامداد بیدار میشوم
چرا مردم دائم خواهان ایناند
که اوراق هویت خدا را ببینند
هنگامی که گشایش تاریکی به روی بامداد
چه بسا که کفایت میکند
بیتردید هر خدایی باشد از فرط انزجار روی برمیگرداند
ملکه سبا را در نظر بگیر
آن هنگام که به ملک سلیمان میرسید
گمان میکنی نیازی بود بپرسد:
همین جاست؟
من کسی را میشناسم
من کسی را میشناسم که بوسیدنش
بهسان شکفتن گلهاست اما پرشتابتر
گلها نازنیناند
حیاتشان چه کوتاه و چه مبارک است
چه لذتی میّبخشند
هیچ حرف و سخن زشتی درباره آنها در عالم نیست
ولیکن چه غمانگیز است مگر نه؟
تنها چیزی که میتوانند ببوسند
هواست
آری آری ما آنهایی هستیم که خوشبختیم.
«برج»
دیگر کتاب این مجموعه به نام «برج» شامل منتخب اشعار ویلیام باتلر ییتس با ترجمه پوران کاوه است:
مهربانیاش به ماه میماند
اگر بشود مهربانیاش نامید
درککردنی نیست
و حسی یکسان برای همه
صحنهایست غم من
نگاشتهشده روی دیوار
دراز کشیدهام چون تکهُسنگی
زیر درختی شکسته
خوب میشود رنج قلبم
با فریادی
به گوش پرندهای که میگذرد
اما من
احمق هستم و لال
در برابر کرامت انسانی.
ویلیام باتلر ییتس شاعر، نمایشنامهنویس و نویسنده انگلیسیزبان ایرلندی یکی از برجستهترین چهرههای ادبی قرن بیستم بود. پدرش جان باتلر ییتس، وکیل و نقاشی مشهور بود و مادرش هم ذهنی پویا در ادبیات فولکلوریک و نیز تسلط و مطالعه بسیاری در زمینه داستانهای جن و پری داشت. او نیز در دورانی که در مدرسهای در لندن و دابلین تحصیل میکرد رشته نقاشی را آموخت و به طراحی و نقاشی پرداخت و همواره تعطیلات دوران کودکیاش را در شهرستان اسلایگو سپری میکرد.
اولین مجموعه شعر ویلیام باتلر ییتس که شامل اشعاری آرام و تحت تاثیر عرفان و تقدس بود در سال ۱۸۸۹ منتشر شد و پس از آن یعنی از سال ۱۹۰۰ به بعد اشعارش اجتماعی- سیاسی شد و تا حدود زیادی از الهام عرفانی و تقدسی که در کارهای اولیه او دیده میشد فاصله گرفت و دور شد.
ییتس به دلیل گذراندن اوقاتش در طبیعت و گرایشی که به طبیعتگردی داشت و اعتقاد وافرش به الهامات عرفانی به درجهای از نگرش نئوافلاطونی و عرفان مدرن رسید که نامش در دنیانی صوفیانه عنوان سپیدهدم طلایی گرفت.
آثار معروف شعری ییتس شامل برج، تاملات در زمان جنگ داخلی، دریانوردی به سمت بیزانس، لدا و قو، در میان بچههای مدرسه، ۱۹۱۹، قوهای وحشی در ساحل کول، آوارگیهای اوشین و دیگر شعرها، کنتس کاتلین، افسانهها و ترانهها، سایهروشن سلتی، چهارراهها، دو ترانه از یک نمایش، گل سرخ مخفی، باد در شاخهها، در هفت جنگل،کلاه سبز و شعرهای دیگر، مسئولیتها، عید پاک ۱۹۱۶ و پلکان مارپیچ است.
«طالعبینی برای مردگان»
دیگر کتاب تازه منتشر شده در این مجموعه «طالعبینی برای مردگان» شامل گزیده اشعار بیلی کالینز با ترجمه سعید سعیدپور است که در ۱۳۵ صفحه با قیمت ۲۲۰ هزار تومان منتشر شده است:
میتوانی کسی باشی که در خیابان از کنارش میگذرم
یا چهرهای نامشخص
پشت فرمان ماشینی که نزدیک میشود
و آفتاب از شیشه جلوش برق میزند
من همانم که در جهت مخالف میرانم
نگاه میکنم بالا به آیینه کوچک
تا محوشدنت را تماشا کنم پژواک من دوقلوی من
تا ناپدید شوی پشت یک پیچ
در این جاده شلاقی که تا همیشه در آن همسفر خواهیم بود.
در بسیاری از محافل ادبی بیلی کالینز را محبوبترین شاعر امروز آمریکا نامیدهاند، از جمله در نیویورک تایمز. در واقع سطح شهرت کالینز بیرون مرزهای آمریکا و در سطح بینالمللی هم به حدی است که به گمان صاحبنظران شعر معاصر جهان بیسابقه است و شعرخوانیهای او فوقالعاده پرطرفدار چنان که نشستهای مرتب او در شهرهای بزرگ آمریکا، اروپا و آسیا با ازدحام و تشویق پرشور حاضران برگزار میشود. او چند دوره شاعر پرافتخار آمریکا (ملکالشعرا) امریکا و نیویورک از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۶ بوده است.
بیلی کالینز زاده نیویورک است به سال ۱۹۴۱ درجه دکتری ادبیات دارد و استاد دانشگاههایی چون کلمبیا و نیویورک. از افتخارات آکادمیک زیادی نصیب برده مثل فلوشیپ از گوگنهایم و بنیاد ملی موقوفه آمریکا، جدا از کتابهای شعرش که سالانه بازچاپ میشوند و خوانندگان مشتاق روزافزون دارند.
مهمترین عنوانهای کتابهای وی شامل پرسشهایی از فرشتگان، هنز غرق شدن، پیکنیک، رعدو برق، کندن لباسهای امیلی دیکنسون، دریانوردی تنها در اطراف اتاق، دردسر شاعری، شلیکشناسی، طالعبینی برای مردگان و عشق بیهدف است.
نظر شما