سرویس ادبیات خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) – بهمن امیری: غم در فلسفه و درمان اگزیستانسیال سنگ بنای مسیری تازه است؛ تلنگری که خراب میکند و از نو میسازد. کاری که رمان «نشخوار» تلاش دارد به آن بپردازد همین بیرونکشیدن معنا از دل سکون زندگی فردی غمگین است. نشخوار یک رمان روانشناختی اگزیستانسیال به قلم دکتر هادی پناهی، روانشناس، است. داستان این کتاب در بستر جامعهای رخ میدهد که همانند شخصیتهایش خاکستری است و احتمالاً فقط روانشناس هر کدام از آنهاست که میتواند بگوید که این فرد طبیعیای که در این لحظه در حال مشاهده او هستید، به کدامین مشکل و اختلال دچار است. نویسنده ما را با لایه زیرین برخی از چهرههایی که در خیابان میبینیم آشنا کرده و در این رهگذر ما را گهگاه به اتاق درمان میبرد و گفتوگوهای بین مشاور و مراجع را بازنمایی میکند.
سؤالی که از همان فصلهای ابتدایی در ذهن خواننده تکرار میشود این است که آیا دردی که یک فرد کشیده و رنجی که میبرد، میتواند مجوز تصمیم و اقدام بر علیه دیگران باشد، یا چنین تصمیم و اقدامی تکثیرکننده خشونت است؟ سؤالی که ظاهراً پاسخ به آن در نهایت بر عهدهی خواننده گذاشته میشود [هرچند که شاید نتیجه مشخص باشد]. احتمال میرود که مهمترین دلیل انتخاب راوی سومشخص از سمت نویسنده نیز همین باشد که تا جای ممکن از قضاوت دور بماند؛ به همین خاطر است که شخصیت اصلی داستان، بری از اشتباه نیست و همه افرادی که وارد داستان شدهاند ابعاد مثبت و منفی خود را دارند. این خاکستری نشاندادن افراد همذاتپنداری را سهلتر میکند. رمان نشخوار که از همان ابتدا خواننده را دنبال خود میکشد، از طریق به صحنه آمدن همسایهای مسن همدلی و بخشش یاد میدهد و با بسیاری از تصمیمات شخصیت اولش انسانیت تعلیم میدهد. این رمان همانطور که گفته شد از هیچکدام از شخصیتها قدیس نمیسازد و نویسنده در آن کوشش میکند که پراشتباهترین افراد داستان را نیز قابلبخشش به تصویر بکشد.
یکی از نقاط قوت این اثر، تعلیق آن است که بدون منتظر گذاشتن بیش از اندازه ذهن خواننده، در جایی مناسب ذهن بازمانده خواننده را میبندد؛ تعلیقی که حتی تا فصل آخر این رمان تداوم یافته است. تعلیق در این کتاب به طرز مطلوبی هم اخلاقی، هم روایی، و هم ناشی از شخصیتپردازی است.
روند نسبتاً سریع این کتاب میتواند هم نقطه قوت و هم نقطه مورد انتقاد آن باشد؛ چرا که به نظر میرسد بیش از اینکه در بند روند باشد، محتوا را هدفگذاری کرده است. کتاب در ایجاد کشش، امید، نوعدوستی، و بیدارگری موفق عمل کرده و روندی تحولگرایانه دارد. در پایان مسئله مهمی که شایسته است به آن اشاره شود این است که این کتاب با توجه به پرداختن به افکار خودکشی میبایست طبقهبندی سنی داشته باشد که امیدواریم در چاپهای بعدی کتاب لحاظ شود.
رمان «نشخوار» را انتشارات کتاب برتر منتشر کرده است.
نظر شما