به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، چهلوسومین دوره جایزه کتاب سال امروز (نوزدهم بهمنماه سال ۱۴۰۴ خورشیدی) در تالار وحدت برگزار شد و برگزیدگان و شایستگان تقدیر این دوره در دو بخش دین و فلسفه معرفی شدند. در ادامه مروری بر این آثار خواهیم داشت.
برگزیده گروه فلسفه
مبداء و معاد
امسال در بخش فلسفه، تنها کتابی در حوزه فلسفۀ اسلامی برگزیده شد. این کتاب المبدأ و المعاد، تألیف ابوعلی حسین بن عبدالله بن سینا، تصحیح سیدحامد هاشمی با ویرایش علمی: سیدمحمود یوسفثانی است که مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران آن را در ۵۱۸ منتشر کرده است. کتاب المبدأ والمعاد از آثار مهمّ ابنسینا است که برای تبیین حاصل و ثمرهٔ دو علم بزرگ «مابعدالطبیعه» و «طبیعیّات» نگاشته شده است. ابنسینا در این کتاب، ثمرۀ علم مابعدالطبیعه را شناخت مبدأ اوّل و نسبت موجودات _ براساس ترتیبشان _ به او دانسته و ثمرهٔ علم طبیعیّات را شناخت بقای نفس انسانی و معاد آن معرّفی میکند.
برگزیده گروه دین
عبقات الأنوار فی إمامه الائمه الاطهار
در بخش دین کتاب سال امسال، کتاب عبقات الأنوار فی إمامه الائمه الاطهار علیهمالسلام، تألیف میرحامد حسین لکهنوی، تحقیق و تصحیح گروه محققان با سرویراستاری مهدی اسفندیاری، زیرنظر محمدتقی سبحانی که توسط بنیاد بینالمللی امامت منتشر شده، برگزیده شد. اثر حاضر تصحیح مجموعهای از میراث ارزشمند در عرصه امامتپژوهی است که ثمره مجاهدتهای علمی دانشمندان امامیه در مدرسه کلامی- فقهی لکهنو است.
برگزیده گروه فقه و اصول
نهایه الوصول إلی علم الأصول
در بخش فقه و اصول کتاب نهایه الوصول إلی علم الأصول، تألیف علامه حلی برگزیده شد. این کتاب را مؤسسۀ آل البیت علیهمالسلام لاحیاء التراث منتشر کرده است. نویسنده این کتاب، علامه حلی، فقیه، اصولی، متکلم بزرگ شیعه است که در گسترش فقه شیعه نقش مهمی داشت و نیز مبانی کلامی و اعتقادی شیعه را با مبانی عقلی تبیین کرد. کتاب، دارای ۱۳ مقصد است و در پنج جزء تنظیم شده است. علامه حلّی، در هر مقصدی از این کتاب، به بیان ماهیّت و تعریف موضوع بحث میپردازد تا محلّ بحث منقّح شود و احکام و مسائل آن را مورد بررسی قرار میدهد و اقوالِ گوناگون در مورد آن را با ذکر ادلّه هر کدام، بیان کرده و در صورت لزوم به ردّ آنها میپردازد و در آخر قول مختار را با ذکر براهین قاطع، بیان میکند.
برگزیده گروه کلام
شرحی بر کشفالمراد
شرحی بر کشف المراد، تألیف و ویرایش حسن یوسفیان برگزیده گروه کلام است که آن را مجمع عالی حکمت اسلامی منتشر کرده است. نوشتار حاضر شرحی است بر کتاب گرانسنگ و ماندگار «کشفالمراد» نوشته علامه حلی که خود شرحی است بر کتاب موجز و پرمغز «تجرید الاعتقاد» اثر خواجه نصیرالدین طوسی. در اهمیت این دو کتاب که دیدگاه اندیشمندان امامی را درباره اصول دین باز مینمایانند همین بس که پس از گذشت قرنها همچنان بیبدیل ماندهاند و حتی عالمان اهل سنت نیز خود را بینیاز از آنها ندیدهاند.
شایسته تقدیر گروه فلسفه غرب
فیزیک ارسطو
اثر شایسته تقدیر درگروه فلسفه غرب چهل و سومین جایزه کتاب سال، فیزیک تألیف ارسطو، ترجمۀ اسماعیل سعادت با بازنگری و ویرایش حسین معصومیهمدانی که نشر هرمس آن را منتشر کرده است. فیزیک" اثری بنیادی در زمینه فلسفه و علم است که توسط فیلسوف یونان باستان، ارسطو، نوشته شده است. این کتاب که در قرن چهارم قبل از میلاد تألیف شده، به بررسی ماهیت جهان فیزیکی میپردازد و مفاهیم اساسی مانند حرکت، تغییر، زمان و مکان را مورد تحلیل قرار میدهد. "فیزیک" نوشته ارسطو متنی پیشرو در تاریخ فلسفه و علم است. از طریق کاوش در علیت، حرکت و جهان طبیعی، این اثر چارچوبهای اولیهای را برای درک جهان ارائه کرده است.
شایسته تقدیر گروه دین
مرد تدبیر و مدارا
کتاب مرد تدبیر و مدارا تألیف سیدعباس رضوی اثر شایسته تقدیر گروه دین در چهل و سومین جایزه کتاب سال است. این کتاب زیر نظر رضا مختاری توسط مؤسسۀ کتابشناسی شیعه قم منتشر شده است. کتاب شرح احوال، افکار و آثار آیهالله حاج شیخ عبدالکریم حائرییزدی (م ۱۳۵۵ ق) است. عبدالکریم حائری یزدی معروف به آیتالله مؤسس از مراجع تقلید شیعه، بنیانگذار و زعیم حوزه علمیه قم از سال ۱۳۰۱ ش تا ۱۳۱۵ ش بود. حائری در دوران ریاست حوزه قم بیش از هر چیز به برنامهریزی برای تثبیت و پیشرفت حوزه میاندیشید. تحول در روشهای آموزش در حوزه، تخصصی شدن ابواب فقه، توسعه دامنه معلومات دانشپژوهان حوزه، حتی آموزش زبانهای خارجی، و بهطور خلاصه تربیت محقق و مجتهد، از برنامههای او بود.
ا ثر شایسته تقدیر بخش حدیث
بررسی پدیدۀ وضع و تحریف در احادیث مهدویت
در بخش حدیث کتاب بررسی پدیدۀ وضع و تحریف در احادیث مهدویت، جریانها، نمونهها و برآیندها، تألیف خدامراد سلیمیان شایسته تقدیر شد. سرویراستار این کتاب محمدباقر انصاری و ویرایش آن به عهده ابوالقاسم آرزومندی است. در میان انبوه حدیثهای صحیح و معتبر مهدویت، گاهی به اندک سخنانی برخاسته یا تصرف شده برمیخوریم. این اندک به سبب تأثیر شگرفی که مهدویت در زندگی مسلمانان دارد، بسیار است. کتاب به بررسی پدیده وضع و تحریف و علل و عوامل آن میپردازد.
اثر شایسته تقدیر بخش فقه و اصول
بررسی فقهی حفظ نظام و مسائل آن
در بخش فقه و اصول، کتاب بررسی فقهی حفظ نظام و مسائل آن، تألیف سیدضیاء مرتضوی با سرویراستاری محمدباقر انصاری و ویرایش معصومه شجاعی شایسته تقدیر شده است. این کتاب را پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی قم منتشر کرده است. حفظ نظام اجتماعی به عنوان یک اصل حاکم در زندگی، نه فقط در علوم اسلامی به ویژه فقه، آثار گستردهای بر جا گذاشته، بلکه خاستگاه اصلی نظام سیاسی اسلامی است. در این پژوهش، در راستای تبیین نظام عام سیاسی اسلامی و نظام جمهوری اسلامی ایران، در چارچوب موازین اجتهادی، افزون بر تبیین موضوعشناسی حفظ نظام و ادله آن، در دو بخش به بررسی گسترده «الزامات استنباطی حفظ نظام در ساختار سیاسی» و «کارکردهای استنباطی حفظ نظام در قلمرو قانونگذاری و اجرا» پرداخته شده است.
اثر شایسته تقدیر بخش اخلاق
اخلاقشناسی و مرزهای فلسفه
در بخش اخلاق، کتاب اخلاقشناسی و مرزهای فلسفه، تألیف برنارد ویلیامز با ترجمۀ مینو حجت و ویرایش زبانی معصومه موسوی شایسته تقدیر شد. این کتاب را مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفه ایران منتشر کرد. کتاب «اخلاقشناسی و مرزهای فلسفه» اثر برنارد ویلیامز که اولین بار در سال ۱۹۸۵ منتشر شد، به عنوان اثری اساسی در فلسفه اخلاق معاصر شناخته میشود. این کتاب نقدی عمیق از نظریههای اخلاقی نظاممند ارائه میکند و در عوض یک رویکرد جایگزینی برای تفکر اخلاقی ارائه میکند. ویلیامز با به چالش کشیدن نظریههای اخلاقی غالب که فلسفه غرب را از دوران روشنگری شکل دادهاند، به ویژه نظریههای امانوئل کانت و فایدهگرایی استوارت میل آغاز میکند. او استدلال میکند که این نظریهها تلاش میکنند مبنایی جهانی و عینی برای اخلاق فراهم کنند، اما با انجام این کار، اغلب از پیچیدگیها و حقایق زندگی واقعی انسان دور میشوند.
اثر شایسته تقدیر بخش عرفان
عیار نقد
در حوزه عرفان کتاب عیار نقد: بررسی انتقادی روایات ناظر به نقد تصوف و عرفان، تألیف محمد عیسی جعفری شایسته تقدیر شده است. این اثر را سجاد محمدی ویرایش زبانی کرده و مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفه ایران منتشر کرده است. عرفان و تصوف، در دورۀ حیات خود، مخالفان و موافقان بسیاری داشته است. اصلیترین دلیل مخالفان روایاتی است که در مذمت تصوف و عرفان نقل شده است و آنان، با استناد به همین روایات، گاهی به کفر و الحاد عارفان نظر دادهاند. مهم این است که تاکنون هیچیک از موافقان و مخالفان به ارزیابی بنیادین روایات یادشده نپرداختهاند. برای نخستین بار، نوشتار حاضر به بررسی سندی و دلالی این روایات برخاسته و حقایق تازهای فراروی خوانندگان قرار داده است.
اثر شایسته تقدیر بخش تصحیح
باخزرینامه
در بخش تصحیح کتاب باخرزینامه: مجالس و نامهها و رسالهها و لطائف و قطعات پراکنده، تألیف ابوالمعالی سیفالدین سعید بن مطهر باخرزی با تصحیح اکبر راشدینیا و ویرایش حامد عبداللهیسفیدان شایسته تقدیر شد. این کتاب را مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران منتشر کرده است. سیف الدین باخرزی، با نام کامل سیفالدین ابوالمعالی سعیدبن مطهربن سعید باخرزی مشهور به شیخ العالم و «خواجه فتحآبادی» (زاده ۹ شعبان سال ۵۸۶ ه. ق در باخرز - درگذشته ۲۵ ذی القعده سال ۶۵۹ در فتحآباد بخارا) صوفی، عارف و شاعر معروف قرن هفتم هجری است. در این اثر، مجموعهای از آثار باخرزی مشتمل بر کتاب فرائد الفوائد، شرح الأسماء الحسنی، رسالهای در عشق، وصیتنامه، وقائع الخلوة، أسرار الأربعین لإحیاء السائرین، الأربعین الوجیز، فتاوا و واقعات تصحیح و علاوه بر آنها مطالب و لطایف پراکندهای که از او در قالب نظم یا نثر در دیگر کتابها به جای مانده گردآوری شده است.
دو اثر شایسته تقدیر بخش اقتصاد
بحران مالی (تالیف)
اثر شایسته تقدیر تالیفی بخش اقتصاد کتاب بحرانهای مالی جهانی است که آن را میرابوطالب بدری نوشته و سمانه قلیپور آن را ویرایش علمی کرده و شرکت چاپ و نشر بازرگانی منتشر کرده است. این کتاب ناگفتههای بحران مالی جهانی را بررسی میکند و مروری بر مهمترین بحرانهای اقتصادی و مالی جهان با تکیه بر بحران مالی سال ۲۰۰۸ است. هدف اساسی این کتاب درواقع، تشریح کلیه این تغییرات و تحولات نظام سرمایهداری است که سرانجام به بحران مالی سال ۲۰۰۸ ختم خواهد شد.
سرمایهداری مُرد، قاتل: فئودالیسم فناورانه (ترجمه)
اثر شایسته تقدیر ترجمهای در بخش اقتصاد کتاب سرمایهداری مُرد، قاتل: فئودالیسم فناورانه، تألیف یانیس واروفاکیس، است که آن رازهرا عبدالمحمدی ترجمه کرده و انتشارات روزنه منتشر کرده است. کتاب سرمایهداری مرد آخرین اثر اقتصاددان یونانی یانیس واروفاکیس است. وی برای مدت ۱۵ سال استاد اقتصاد در دانشگاههای متعددی در بریتانیا استرالیا و آمریکا بوده است. او در این کتاب به سؤال خطیری درباره سقوط نظام سرمایهداری پاسخ میدهد. او اعتقاد دارد که سرمایهداری اکنون مرده است به این معنا که پویائیهایش دیگر بر اقتصادهای ما حکم نمیراند و این نقش به فئودالیسم فناورانه (تکنوفئودالیسم) واگذار شده است.
نظر شما