سرویس دینواندیشه خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا): امروز نیمهشعبان، مصادف با سالروز ولادت باسعادت حضرت مهدی (عج) امام دوازدهم شیعیان است. در باب این مناسبت گرانقدر، آثار بسیاری به رشته تحریر درآمده، که از آن میان، «اعمال نیمهشعبان» است. کتاب که بهقلم محمدرضا فوادیان به رشته تحریر درآمده و بههمت بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود (ع) منتشر شده، در سه بخش، به بررسی مناسک ویژه این مناسبت میپردازد.
فوادیان، اثر خود را با تشریح فضایل شب میلاد باسعادت حضرت مهدی (عج) آغاز میکند. وی در گفتار آغازین این بخش، سخن جبرئیلامین با پیامبر (ص) را در باب فضیلت شب نیمهشعبان نقل کرده، میآورد: «این شبی است که درهای آسمان و درهای رحمت، خشنودی خدا، آمرزش گناهان، فضل و احسان، توبه، نعمت، جود و بخشش باز است و خداوند از بندگان در این شب به عدد موها و کرکهای چهارپایان میآمرزد. ای محمد (ص) امشب را احیا کن و به امت خود امر کن که احیا کنند و با تقرب بهسوی خدا جویند. بهدرستی که این شب بسیار شریف است. یا محمد! هنگامی که به نزد تو میآمدم، جمیع ملائکه آسمانها صف ایستاده و مشغول به عبادت بودند؛ برخی از آنها ایستاده و برخی در حال رکوع و و عدهای به سجده و گروهی مشغول دعا بودند. گروهی، تکبیر، برخی تسبیح و بعضی استغفار مینمودند. یا محمد! بهدرستی که حق تعالی در این شب نظر رحمت بهسوی بندگان افکنده و مومنی را که به نماز ایستاده باشد یا نشسته مشغول تسبیح یا در رکوع و سجده و یا دعا باشد، میآمرزد. این شبی است که دعای همه دعاکنندگان مستجاب است و به همه گدایان درگاه الهی اعطا میشود و هیچ استغفارکننده و توبهکنندهای نیست، مگر اینکه استغفار و توبهاش پذیرفته میشود».
مولف در ادامه، به تبیین فضیلت نیمهشعبان در کلام پیامبر اسلام (ص)، امام محمدباقر (ع) و امام رضا (ع) میپردازد.
بخش بعدی کتاب، به اعمال شب میلاد امام زمان (عج) اختصاص دارد. فوادیان این بخش کتاب را نیز نخست با تشریح جایگاه این شب عظیمالشأن در کلام پیامبر اسلام (ص)، امام رضا (ع) و علی (ع) آغاز کرده، به ادامه به اعمال این شب میپردازد. عمل اول در این شب، غسل (شستوشوی جان) و سپس دعاهای این شب مشتمل بر دعاهای زیارتی و نبوی، دعای کمیل، دعای سحر، دعای قدر، دعای صلوات، و صلوات شعبانیه است.
نمازهای شب میلاد دیگر بخش کتاب فوادیان است. بهباور وی، در چنین شبی که ملائکه در آسمان به عبادت پروردگار متعال مشغولاند، ما نیز باید قدر لحظات این شب فرخنده را بدانیم و لحظهای در زمره غافلان به سر نبرده، همواره آیین شب زندهداری را عمل کنیم. یکی از اعمال بسیار سازنده و نافع در این شب، خواندن نمازهای وارده است. مولود این شب، حضرت ولیعصر (عج) در مورد نماز میفرماید: «هیچچیز بهمانند نماز، بینی شیطان را به خاک نمیساید، پس نماز بگذار و بینی ابلیس را به خاک بمال». اما نمازهای شب مبارک نیمهشعبان از این قرار است: ۱. چهار رکعت بین مغرب و عشا، ۲. دو رکعت بعد از نماز عشا، نماز چهار رکعتی، نماز چهار رکعتی دیگر، نماز ده رکعتی، صد رکعت نماز، نماز شب، نماز جعفر طیار، و نماز برای خواب دیدن رصول خدا (ص).
تلاوت قرآن از دیگر اعمال مهم نیمهشعبان است. جبرئیل امین به محمد (ص) عرض میکند: «یا محمد! هرکه امشب را با گفتن اللهاکبر و سبحانالله و الحمدلله و نماز خواندن، قرائت قرآن، طلب آمرزش و استغفار نمودن احیا نماید، در آخرت جایگاهش بهشت است».
عمل دیگری که مولف بدان اشاره دارد، سجده است، بدان معنا که در این شب، انسان به هر نحو میتواند باید از ذاکران و احیاکنندگان باشد و چنانچه قادر به قیام نیست، جبین خود را به درگاه الهی گذاشته و با او راز و نیاز کند.
ذکر و ثنا و استغفار، دیگر عمل مورد اشاره فوادیان است. بهباور وی، شایسته است که در این شب، از خواب غفلت برخاسته و از لحظهلحظه آن کمال استفاده را ببریم و لحظهای را بدون ذکر و فکر و یاد خدا سپری نکنیم. وی در تبیین همت ذکر، ثنا و استغفار، به سخنانی از امام محمدباقر (ع) و امام رضا (ع) اشاره میکند.
مولف در ادامه، به اهمیت زیارت امام حسین (ع) نیز اشاره میکند و معتقد است از آن رهگذر که بین عاشورا و انتظار، رابطهای دقیق و محکم استوار است، شب میلاد امام زمان (ع) یکی از شبهای زیارتی مخصوص سالار شهیدان قرار داده شده است.
توسل به حضرت زهرا (س) از دیگر اعمال شب نیمهشعبان است. فوادیان در تبیین عمل هشتم کتاب میآورد: «ظاهر امشب را باطنی است و باطن آن دخت نبوت، همسر ولایت و مادر امامت است و سزاوار است عاشقان یوسف زهرا (س)، به باطن امشب نیز توجه و توسل داشته باشند تا حقیقت امشب را درک کنند؛ زیرا هرکس حق فاطمه را بر وجه شایسته بشناسد، بهتحقیق لیلهالقدر را درک کرده است.»
اعمال روز نیمهشعبان، واپسین بخش کتاب است. روزه، زیارت امام حسین (ع)، و یاد آخرین نایب، مجموعه اعمالی است که نویسنده بدانها اشاره دارد.
«اعمال نیمهشعبان» در ۱۰۸ صفحه بههمت بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود (ع) منتشر شده است.
نظر شما