سرویس فرهنگ و نشر خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، در کتاب «مبانی نشر کتاب» نوشته عبدالحسین آذرنگ، در تعریف مفهوم «خودناشری» آمده است:
«خودناشری، که با نشر، بنا به نیاز، پیوندهای بسیار نزدیکی دارد، در آغاز چندان جدی گرفته نمیشد و شماری از ناشران بهعنوان پدیدهای تفننی بدان مینگریستند، اما گسترش شتابناک پدیده «خودناشری» همپای تحولات الکترونیکی و بروز چند تحول دیگر نشان داد که فصل دیگری در نشر کتاب گشوده است. در چند سال گذشته براساس برآوردها بیش از ۱۰ درصد کتابها در جهان پیشرفته صنعتی به شیوه خودناشری منتشر شده است.
گروهی میانجی با تخصصها و امکانات مختلف که منافع اقتصادی آنها در همکاری با پدیدآورندگان نهفته است، نه در همکاری با ناشران به پدیدۀ خودناشری دامن زدهاند؛ از یک سو بازار کتاب خودناشران را گسترش دادهاند و از سوی دیگر از یافتهها و امکانات الکترونیکی در این راه حداکثر استفاده را بردهاند.
شماری هم در آمادهسازی متنهای پدیدآورندگان چنان تبحری یافتهاند که پدیدآورندگان را از تخصصها و مهارتهای ناشران بینیاز ساختهاند.
خودناشری در کل و جدا از ملاحظات فنی، و اقتصادی، به پدیده تازهای در تولید و اشاعه اطلاعات تبدیل شده است بسیاری از پدیدآورندگان، مستقیم با مخاطبان خود روبهرو شده و واسطهها را از سر راه ارتباط مستقیم حذف کردهاند.
خودناشری یکی دیگر از چالشهای جدی عرصه نشر دنیای امروز است. حتی ناشران بزرگ هم به هیچ روی نمیتوانند این پدیده را نادیده بگیرند. بهویژه پدیدآورندگان جوان و پدیدآورندگانی که در انتشار آثار نخست خود با مشکل روبهرو هستند یا بهاصطلاح، نخستاثران، بیش از پیش به خودناشری روی میآورند تسلط به رایانه و کار با نرمافزارهای نشر و ویرایش، پدیده خودناشری را به میزان بسیاری تسهیل میکند.
در ایران هم خودناشری از چندی پیش به میزان اندکی رایج شده است و احتمال میرود اگر خودناشران بتوانند بازارهای کتاب خود را بشناسند و گسترش دهند، یا مجامع و محافل فرهنگی غیرانتفاعی به کمک آنها بیایند، با شتاب بیشتری گسترش بیابد.
خودناشری از آنجا که وسیلهٔ مؤثری در خدمت نخستاثران و در نهایت آفرینش و تولید فرهنگی است، میتواند یکی از بارزترین خدمتهای نشر در راه گسترش، تقویت و شکوفایی فرهنگی باشد. گسترش نهادهای مدنی در جامعه به تحکیم بیشتر خودناشری کمک میکند
اگر تشکلهای صنفی پدیدآورندگان، مانند کانون نویسندگان و انجمنهای مترجمان و سایر مولدان کتاب بتوانند به تسهیلات و تجهیزات آمادهسازی آثار دست بیابند «خودناشری» در ایران مانند بسیاری کشورها، به سرعت رشد خواهد کرد.
نظر شما