به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، سلسله نشست‌های "چرا و چگونه رمان بخوانیم؟" در فرهنگسرای اخلاق، عصر دیروز (21 مرداد 88) به نقد و بررسی رمان "اشکانه" نوشته ابراهیم حسن‌بیگی پرداخت.

این نشست با حضور منتقدان؛ علی‌الله سلیمی و کامران پارسی‌نژاد برگزار شد.

کامران پارسی‌نژاد، داستان نویس، با اشاره به مهم‌ترین ویژگی مطالعه رمان؛ کسب تجربه و شناخت بهتر از جامعه و دغدغه‌های نویسنده رمان "اشکانه" گفت: با توجه به مسایلی که پس از جنگ دامنگیر جامعه می‌شوند، نویسنده سعی کرده با ورود به حوزه جامعه شناختی و تا حدودی روان شناختی، آسیب‌های مردم و جامعه را بیان کند.

وی در ادامه با اشاره به قرار گرفتن "اشکانه" در گروه داستان‌های سرنوشت، اظهار داشت: در این گونه داستان‌ها، نویسنده با بیان چند سرنوشت مجزا، سرانجام مشترکی را برای شخصیت‌ها رقم می‌زند و برای مخاطب تنوع ایجاد می‌کند.

این داستان نویس، تصریح کرد: در این اثر رد پای آسیب شناسی مردم دیده می‌شود که بازتابش را امروز می‌بینیم. در واقع "اشکانه" پیش‌گویی از جامعه امروز ماست.

پارسی‌نژاد با اشاره به زاویه دید دانای کل در این اثر، ادامه داد: در "اشکانه" چندین مقوله مهم مورد توجه قرار گرفته، اما نویسنده با استفاده از تیپ‌های کلیشه‌ای، به سرعت از این مقوله‌ها رد شده است. راوی، در "اشکانه" حضوری سهمگین دارد. به این معنی که رد پای حسن‌بیگی در روند داستان بسیار دیده می‌شود. گویی که نویسنده گام به گام با راوی جلو می‌آید.

علی‌الله سلیمی، نویسنده و منتقد، ادامه نشست را از سر گرفت و با معرفی شخصیت اصلی رمان "اشکانه" اظهار داشت: سید حسین علوی، جانباز قطع نخاع، شخصیت اصلی این رمان است. وی در روزهای پایانی عمرش مشغول نگارش زندگی‌نامه خود بوده است. پس از شهادتش، اشکانه، همسر وی این کار را به پایان می‌رساند.

وی درباره نوع نگاه در رمان "اشکانه" گفت: این رمان در ظاهر نگاهی جامعه شناختی، از جامعه پس از جنگ ارایه می‌دهد. انجام چنین کاری، از ویژگی‌های حسن‌بیگی در نگارش کتاب‌هایش است. منابع فکری‌اش را از توده مردم می‌گیرد و دغدغه‌های آن‌ها را محور قرار می‌دهد.

این منتقد ادامه داد: در "اشکانه" با طیف وسیعی از شهروندان و تیپ‌های اجتماعی مواجه هستیم كه از ایرادهای اساسی این رمان است. مانند تیپ "سید" که در اغلب آثار حسن‌بیگی و حتی فیلم‌های جنگی دیده می‌شود.

سلیمی با اشاره به آثار دیگر ابراهیم حسن‌بیگی، گفت: "اشکانه" به نوعی، جمع‌بندی آثار پیشین این نویسنده است. شخصیت‌های رمان "اشکانه" همان‌هایی اند که در کتاب‌های دیگر این نویسنده حضور داشته‌اند. اما در این رمان تجربه‌های جدیدی مانند؛ عشق بیان شده است.

وی با تاکید بر تلاش نویسنده برای قرار دادن شخصیت‌های ایرانی و عراقی در یک موقعیت انسانی، گفت: نقطه ضعف رمان "اشکانه" این است که حسن‌بیگی بسیار واضح جانبداری خود را از شخصیت‌های ایرانی اظهار داشته است.

سلیمی تصریح کرد: این داستان به نوعی شکل ادبیات اعتراضی به خود گرفته است. یعنی همه شخصیت‌های رمان، با غفلت جامعه مواجه اند و نویسنده، ادا نشدن حق جانبازان و آزادگان را یادآوری کرده است.

این منتقد با اشاره به نثر شاعرانه اغلب بخش‌های رمان "اشکانه"، افزود: حسن‌بیگی در این اثر مانند دیگر کتاب‌هایش، شخصیت‌ها را سیاه و سفید دیده و جامعه را طبقه‌بندی کرده است.

وی با تاکید بر وجود چندگانگی در "اشکانه" گفت: از آنجا که حسن‌بیگی تلاش کرده همه رویدادهای جامعه را وارد داستان کند، تعداد شخصیت‌ها زیاد شده و این تعدد، چندگانگی ایجاد کرده و تا حدودی هدف داستان کمرنگ شده است.

سلیمی در پایان اظهار داشت: در مقاله می‌توان دیدگاه‌های خود را مطرح کرد، اما در داستان باید برای هر موضوع، منطق داستانی رعایت شود. بر همین اساس در "اشکانه" گاه مرزهای داستانی ناپدید شده‌اند.

نشست نقد و بررسی رمان "اشکانه"، از سلسله نشست‌های "چرا و چگونه رمان بخوانیم؟"، عصر دیروز (21 مرداد) با حضور کامران پارسی‌نژاد و علی‌الله سلیمی، به عنوان منتقد، در فرهنگسرای اخلاق برگزار شد.