شاه آبادي، در نشست "بررسي سه دهه ادبيات داستاني انقلاب اسلامي" :
ويژگي ادبيات دهه چهارم، مطالبه آرمانهاي انقلابي است
حميدرضا شاه آبادي، داستاننويس، در دومين نشست از سلسله جلسات "بررسي سه دهه ادبيات داستاني انقلاب اسلامي" گفت: مهمترين ويژگي ادبيات دهه چهارم انقلاب، مطالبه آرمانهاي انقلابي است. امروز بايد در جستوجوي دستيابي به آن آرمانها باشيم./
حميد رضا شاه آبادي، در آغاز، با اشاره به ريشههاي شكلگيري انقلاب گفت: هر انقلابي بر پايه انديشهها شكل ميگيرد و به معناي زير و رو كردن و به هم زدن كلي شرايط موجود است. وقتي انقلاب ميشود،نخستين اتفاق در انديشهها روي ميدهد. ادبيات به عنوان چكيده انديشه بشري، آيينه خوبي است براي اينكه شكل گرفتن تغيير انديشه را ببينيم.
وي ادامه داد: ادبيات جنگ جزيي از ادبيات انقلاب محسوب ميشود. زيرا جنگ در ادامه واقعه انقلاب پيش آمد. انديشههاي انقلابي به خوبي در ادبيات جنگ نمايان است. عدم توجه به انديشههاي زمان انقلاب، به معناي دور بودن از انديشه انقلاب است. اگر نويسنده از اين تحول دور بماند، دچار ضعف در كارش ميشود.
شاه آبادي با بررسي تغييرات ايجاد شده در ادبيات سالهاي اخير، خاطر نشان كرد: داستاننويسي اوايل دهه 70 دنبالهرو ادبيات دهه 40 و 50 بود كه اتفاق خاصي را نشان نميداد. از دهه 70 به بعد تحول در همه سطوح ادبي، به ويژه پرداختن به انقلاب و انديشههاي انقلابي به وضوح ديده ميشود.
وي اظهار داشت: ادبيات انقلاب، تنها بيان وقايع دوران انقلاب نيست. ادبيات انقلاب، ادبيات تاريخي را هم در بر ميگيرد. ايدئولوژي پايه و مبناي هر انقلاب است. نحوه بيان ايدئولوژي در اثر مهم است. گاهي به شكل سطحي و ظاهري در كار وارد ميشود و جنبه تبليغي پيدا ميكند. گاهي هم ايدئولوژي در اعتقادات نويسنده رسوخ پيدا ميكند و در تار و پود اثر او نمايان ميشود.
اين داستاننويس با اشاره به ويژگيهاي ادبيات دهه چهارم انقلاب گفت: مهمترين ويژگي ادبيات دهه چهارم انقلاب، مطالبه آرمانهاي انقلابي است. امروز بايد در جستوجوي دستيابي به آن آرمانها باشيم.
شاه آبادي تصريح كرد: به طور كلي دو گروه در حق ادبيات انقلاب و جنگ جفا كردند. دسته اول، گروهي اند كه به اين نوع ادبيات برچسب سفارشي بودن و دولتي زدند. گروه ديگر، مسوولان فرهنگي كشور ند كه همين انتظار را از اين نوع ادبيات دارند.
حسين فتاحي، برگزيده بخش رمان در دومين جشنواه ادبيات داستاني انقلاب به خاطر نگارش اثر "فصل كبوتر" در ادامه اين نشست، گفت: تمام آثاري كه از سالهاي نزديك به انقلاب تا امروز نشر يافته، ادبيات انقلاب را شامل ميشوند. برخي از اين آثار فقط زمان انقلاب را مورد توجه قرار دادهاند. اما آثار ديگري وجود دارند كه هم فضاي انقلاب را در برگرفتهاند و هم شخصيت داستاني آنها، آرمانهاي انقلابي دارد.
وي با اشاره به تاثير انقلاب بر نويسندگان افزود: ويژگي خاص ادبيات پس از انقلاب، خودباوري در نويسندگان است. در سالهاي قبل از انقلاب 90 درصد ادبيات كودكان، آثار ترجمه شده بودند. اما بين سالهاي 57 تا 60، اين اتفاق شكل وارونه به خود گرفت و 90 درصد آثار، تاليفي و براساس فرهنگ ايراني شدند.
فتاحي معتقد است: اغلب تصور ميكنند داستان انقلاب، فقط قبل از انقلاب تا پيروزي آن را در بر ميگيرد. در حالي كه انقلاب را بايد از دريچه امروز مورد بررسي قرار دهيم. نويسنده بايد ببيند مردم از انقلاب چه ميخواستند و آيا به آن رسيدهاند؟ در واقع هنرمند كسي است كه راه حل فرهنگي براي مسايل جامعه ارايه دهد.
در ادامه، رضا رئيسي با اشاره به نقطه شروع ادبيات انقلاب گفت: ادبيات انقلاب مقدمهاي دارد. اگر حذف شود، به ادبيات انقلاب جفا شده است. ادبيات انقلاب از صبح 22 بهمن شروع نميشود، بلكه بايد از شكلگيري انديشههاي انقلابي مورد بررسي قرار گيرد.
وي خاطر نشان كرد: نويسندگان قبل از انقلاب بيشتر تحت تاثير ادبيات شرق قرار داشتند. بعد از انقلاب هم به دليل شرايط ايجاد شده، دچار نوعي جوزدگي شده بودند. هر حادثهاي رخ ميدهد، به زمان نياز دارد تا از تعريف به تحليل و از شعار به شعور برسد.
رئيسي در پايان گفت: اگر با دقت به شرايط انقلاب و كساني كه در آن حضور داشتند نگريسته نميشد، ادبيات دفاعمقدس شكل نميگرفت. زيرا كساني كه وارد عرصه جنگ شدند در انقلاب رشد يافته بودند. ادبيات انقلاب، نقد ديروزي است كه امروز را براي ما ساخته است.
دومين نشست از سلسله جلسات "بررسي سه دهه ادبيات داستاني انقلاب اسلامي" با حضور داستاننويسان؛ رضا رئيسي، حسين فتاحي و حميدرضا شاهآبادي و با مديريت علي ا... سليمي، عصر امروز (شانزدهم بهمن ماه) در سراي اهل قلم برگزار شد.
نخستين نشست "بررسي سه دهه ادبيات داستاني انقلاب اسلامي" با حضور داستاننويسان؛ راضيه تجار، ابراهيم حسنبيگي، احمد عربلو و علي آقاغفار سيزدهم بهمن ماه برگزار شد.
نشست سوم اين برنامه روز 20 بهمن ماه سالجاري در سراي اهل قلم برگزار ميشود.
نظر شما