به گزارش خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا)، در اين كتاب 533 صفحه‌اي  كه توسط انتشارات نيلوفر منتشر شده است، كلود عداس به شرح زندگي ابن عربي مي‌پردازد.

پيش از اين اثر، از همين مترجم كتاب‌هاي «سفر بي‌بازگشت» كه زندگي ابن‌عربي از ديدگاه غربي‌هاست، «جريان‌هاي حكمت» و «تاريخ عرفان مسيحي» نيز روانه بازار نشر شده است.

رادمهر در ابتداي اين جلسه با بيان خلاصه‌اي از زندگي عداس گفت: عداس در سن پنج سالگي نزذ پدرش كه بزرگترين ابن عربي شناس فرانسوي است، تعليم ديد و در حال حاضر استاد فلسفه دانشگاه سوربن فرانسه ست و سه اثر دارد كه دو اثر درباره ابن عربي است. وي نگارش كتاب «در جستجوي كبريت احمر» را سال  1989 تمام كرد و اين اثر سال 1993 به زبان انگليسي ترجمه شد.

رادمهر ترجمه انگليسي اين كتاب را رساتر از ترجمه فرانسوي ارزيابي كرد و گفت: در ترجمه انگليسي، افزوده‌هايي است كه در ترجمه فرانسوي از چشم به دور مانده بود. از طرفي اين كتاب ماخذ كاملي دارد و عمده ارجاعات آن به آثار اصلي ابن عربي است و اين نشان‌دهنده اشراف كامل نويسنده به آثار و حتي نسخ كهنه و قديمي آثار ابن عربي است.

وي اين كتاب را از نقص‌هاي آثار قبلي كه در مورد ابن عربي نوشته شده، نظير اثر «آسين پالاسيوس» مبرا دانست و گفت: در اين كتاب حتي به كتاب «مؤلفات ابن عربي» نوشته عثمان اسماعيل يحيي به عنوان بهترين اثري كه تا به حال درباره ابن عربي نوشته شده، انتقاد شده است. با اين وجود، عداس اذعان كرده كه پذيراي هرگونه نقدي بر كتابش است؛ چنان‌كه پروفسور «المور» بعدها بر بخش خرقه‌شناسي اين اثر نقد كرد و عداس هم اين نقد را پذيرفت.

رادمهر در ادامه افزود: بدن شك، عداس گام بلندي در راستاي ارتقاي  ابن عربي شناسي برداشته است و من حيفم آمد زبان فارسي از چنين اثري محروم بماند، چرا كه تمام جزئيات حيات ابن عربي در اين اثر آمده و درباره اينكه ابن عربي چه نوشت و كي نوشت و چه تفكراتي داشت، به خوبي توضيح داده شده است.

مترجم كتاب در جستجوي كبريت احمر با طرح اين سوال كه «آيا ابن عربي حرفي براي گفتن به ما دارد»، اظهار داشت: در پاسخ بايد گفت حرف‌هاي ابن عربي بوي كهنگي دارد اما براي غربي‌ها بسيار تازه است تا حدي كه در فرهنگ شان با «اكهارت» و «اسپينوزا» و «لايب نيتس» مقايسه مي‌كنند، اما ما مي‌ترسيم در فرهنگ شرقي وي را مقايسه كنيم، در حالي‌كه ابن عربي تا حد زيادي تحت تاثير فارابي و غزالي و حتي چون هم‌دوره مولانا بوده، مي‌توان وي را با مولانا مقايسه كرد و اين‌ها همه حاكي از اهميت ابن عربي براي مطرح شدن، است.

رادمهر در پايان گفت: عداس ادعا نمي‌كند كار او پايان و جامع‌ترين اثر در مورد ابن‌ عربي است بلكه مي‌گويد كه ابن عربي مثل سياهچاله‌اي كه هركس به آن نزديك شود، در آن غرق مي‌شود. پس ابن عربي را نمي‌توان كتمان كرد.

پس از رادمهر، نصرالله حكمت، استاد فلسفه دانشگاه شهيد بهشتي كه تاليفاتي ازقبيل «فارابي»، «‌مسئله چيست؟» و «حكمت و هنر نزد ابن‌عربي» را در كارنامه دارد، به نقد وبررسي اين اثر پرداخت.

حكمت گفت: درباره اين اثر يكي جنبه مطالعات مستشرقان درباره فرهنگ و عرفان و فلسفه اسلامي مطرح است و ديگري جنبه زندگي ابن عربي مطرح را بايد بررسي كرد.

وي گفت: در اين كتاب بيشتر به زندگي ابن عربي پرداخته شده و در لابه‌لاي آن، انديشه‌ ابن عربي هم آمده و عداس اين جزئيات را از متون خود ابن‌ عربي استخراج كرده و عمده ارجاعات او به آثار ابن عربي است و به همين دليل زندگي‌نامه انتزاعي از ابن عربي در دست نداريم.

حكمت، نقدش را با دو رويكرد از حيث ترجمه و نويسنده كتاب آغاز كرد و گفت: قضاوت و داوري اين اثر دشوار است، از اين حيث كه زبان اصلي فرانسوي بود و مترجم آن را از روي ترجمه انگليسي به فارسي ترجمه كرده كه اين كار سختي است، خصوصاً كه رادمهر در پاورقي به متن اصلي و عربي ابن عربي ارجاع داده‌اند.

اين فلسفه‌پژوه در ادامه افزود: بدون شك، عداس يكي از پركارترين نويسندگان عالم اسلام و اين اثرش بسيار منسجم و منظم است، بر خلاف اثر «محمود غراب» در مورد ابن ‌عربي كه نامنظم است اما در بخش‌هايي از اين كتاب نكاتي وجود دارد كه به نظر مي‌رسد عداس خيلي هم ابن عربي را خوب نمي‌شناخته است.

وي با اشاره به دو نمونه از اين ايرادات گفت: ابن عربي در سال 560 به دنيا آمد و در 15 سالگي با ابن رشد، فيلسوف بزرگ مشائي، ديدار كرد و در 18 سالگي به مطالعه دقيق علم حديث پرداخت، لذا جواني او اين‌گونه سپري شد، در صورتي‌ كه در بخشي از كتاب عداس به دوره ايام جاهلي و به بيان ديگر رفتار جوانانه  ابن عربي اشاره شده، در حالي‌كه ابن عربي داراي ‌چنين دوره‌اي در زندگي‌اش نبوده است.

حكمت ايراد ديگر كتاب را اين‌گونه بيان كرد: ابن عربي كتابي با نام «فتوحات» نوشته كه در آن مسائل فقهي و احكام را بيان و در لابه‌لاي آن مباحث عرفاني را مطرح كرده و گفته كه «مسائل فقهي ظاهر شرع است و من در اين كتاب از باطن آن‌ها‌ براي شما مي‌گويم». با اين وجود عداس در كتابش گفته ابن عربي هرگز كتابي در مورد مسائل شرعي و فقهي ندارد.

استاد فلسفه دانشگاه شهيد بهشتي در پايان گفت: حرف من اين است كه يك نويسنده نبايد اثر را تحريف كند و به خاطر اتفاق نيفتادن اين قبيل مشكلات، بايد همه تلاشمان را انجام دهيم مستشرقان دست از سر ما بردارند و در مورد فرهنگ خودشان بنويسند و به فرهنگ، آثار و بزرگان ما كاري نداشته باشند!

اين جلسه با پاسخ‌هاي مترجم به نقدهاي حكمت و پرسش و پاسخ حاضران تمام شد و حكمت در گفت‌وگو با خبرنگار «ايبنا» درباره نام اثر(در جستجوي كبريت احمر) گفت: كبريت احمر، ماده‌اي است مثل كيميا، كمياب و با ارزش و هواداران ابن عربي به وي اين لقب را داده بودند.