به گزارش خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا)، محمدعلي فروغي (ذكاءالملك دوم) فرزند محمدحسين ذكاءالملك اول، در سال ۱۲۵۴ خورشيدي در تهران چشم به جهان گشود. پدرش محمدحسين خان اهل اصفهان و از مشروطه خواهان و اهل علم و ادب بود.
وي در سال ۱۲۶۸ وارد دارالفنون شد و به سبب آن كه زبانهاي خارجي به ويژه فرانسه را خوب ميدانست به عنوان دانشيار و مترجم اسناد خارجي بود انتخاب شد. فروغي در سن ۱۷ سالگي، به استادي فلسفه و تاريخ در دارالفنون رسيد.
وي در آبان ۱۲۷۳ خورشيدي به طور رسمي كارمند دولت شد و سپس در كنار تدريس در دارالفنون، در مدرسه علميه فيزيك، تاريخ و فلسفه تدريس ميكرد.
پدرش در ۱۲۷۵ خورشيدي، يك سال پس از ترور ناصرالدين شاه روزنامه تربيت را داير كرد و محمدعلي سردبير، مترجم و نويسنده مقالات آن شد.
در ۱۲۷۸ خورشدي در پي بنيانگذاري مدرسه علومسياسي توسط مشيرالدوله (حسن پيرنيا) به معلمي آنجا برگزيده شد و كتابهاي «ثروت ملل» و «تاريخ ملل مشرق» را در زمان تدريس در مدرسه علوم سياسي نوشت.
محمدعلي فروغي در ۱۲۸۴ خورشيدي يك سال پيش از فرمان مشروطيت و در حدود يكصد و يك سال پيش از آن كه نهضتهاي پرولتاريايي پا بگيرد، در كتاب «اصول علم ثروت ملل» (اكونومي پولتيك) نخستين كسي بود كه به اقتصاد سياسي پرداخت.
محمدعلي فروغي در مقدمه تاريخي كه براي مدرسه علوم سياسي نوشت، آورده است: «تاريخ علم به وقايع زندگاني نوع انسان است و از ظهور و ترقي و تنزل اقوام مختلفه و آداب و رسوم و عقايد و حالات و آثار ايشان گفت وگو ميكند.»
محمدعلي فروغي در كتابش "آيين سخنوري (فن خطابه)" درسال ۱۳۱۶ خورشيدي، آورده است: سخنوري يا خطابه، فني است كه به وسيله آن گوينده، شنونده را در سخن خود اقناع و بر منظور خويش ترغيب ميكند. او در كتاب خود يكي از اختصاصات ذاتي هر سياستمدار را مسلط بودن بر فن خطابه ميداند.
او افزون بر دهها مقاله، کتابهاي تاريخ مختصر ايران، تاريخ مختصر دولت قديم روم، تاريخ دوره مختصر از علم فيزيك، اصول علم ثروت ملل، حقوق اساسي يا آداب مشروطيت دول، تاريخ ملل قديمه مشرق (ترجمه)، حكمت سقراط و افلاطون، انديشههاي دور و دراز، پيام به فرهنگستان، فن سماع طبيعي، سير حكمت در اروپا، آيين سخنوري، تصحيح كليات سعدي، زبده ديوان حافظ، تصحيح رباعيات خيام و... را در كارنامه خود دارد.
ورود محمد علي فروغي به مسايل و حوزه هاي سياسي،وجود ابهامات درباره پيوند وي با مجامع فراماسونري و نيز نقش او در تشكيل سلسله پهلوي(رضاخان و محمدرضا) از جملي عواملي اند كه شخصيت علمي وي را تحت تاثير خود قرار داده اند.
محمدعلي فروغي در حاليكه بيماري قلبي او را رنج ميداد به كارهاي ادبي و تصحيح ديوان اشعار شعراي بزرگ پارسي مشغول بود و سرانجام در 6 آذرماه 1321 در 65 سالگي درگذشت.
چهارشنبه ۶ آذر ۱۳۸۷ - ۱۳:۲۰
نظر شما