به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) به نقل از« The Star »، نگاهی اجمالی به کتاب‌هایی که در طول هفت سال بعد از ایجاد این زندان نوشته شده ، می‌تواند سابقه قابل توجهی از این بازداشتگاه ترسیم کند، مکانی که مقام‌های آمریکایی تا مدت‌ها حتی وجود آن را هم انکار می‌کردند.

تازه‌ترین کتابی که درباره زندان گوانتانامو نوشته شده، اثری به نام «چالش؛ حمدان در مقابل رامسفلد و جنگ بر سر قدرت ریاست جمهوری» است که « جاناتان ماهلر» در 334 صفحه آن را به نگارش در آورده است. 

ماهلر در این کتاب شرحی از دادگاه «سلیم حمدان» زندانی یمنی گوانتانامو ارائه کرده است. نقطه قوت کتابی که ماهلر نوشته، استفاده از دو وکیل به نام‌های «چارلی سویفت» و «نئال کاتیال» است که با کمک یکدیگر یک چالش حقوقی در مقابل رامسفلد، وزیر دفاع وقت آمریکا پدید می‌آورند. این دو حقوقدان تلاش می‌کنند حصارهای دولت آمریکا را بشکنند و سیستمی را که این دولت برای محاکمه زندانیان گوانتانامو ایجاد کرده است، به چالش بکشند.

کتاب ماهلر نشان می‌دهد این دو وکیل چگونه در مقابل دادگاه‌هایی که دولت آمریکا برای محاکمه زندانیان گوانتانامو ایجاد کرده است ، چالش ایجاد می‌کند.

اثر جالب دیگر، کتاب «یادداشت‌های من در گوانتانامو؛ زندانیان و داستان‌هایی که به من گفتند» نوشته «مارویش خان» نویسنده پاکستانی است. او در کتاب خود در نقش مترجم زندانیان ظاهر شده و نشان می‌دهد چگونه برخی از زندانیانی که در گوانتانامو به سر می‌برند، بدون دادگاه، بدون دادرسی و حتی بدون برخورداری از حق مشاوره با وکیل، سال‌هاست که در این زندان اند. او زندانیانی را به تصویر می‌کشد که بی گناهند و فقط به خاطر مظنون بودن آمریکا به فرزند یا یکی از اقوام آنها، سال‌هاست که در گوانتانامو به سر می‌برند.

«خان» در کتاب خود ادعایی در باره مستند یا عینی‌سازی نکرده ولی وقت زیادی صرف کرده تا از وضع گوانتانامو اطلاع پیدا کند. نکته جالب و صادقانه کتاب خان، سفر او به افغانستان برای ملاقات با خانواده‌های زندانیان گوانتانامو است که چشم‌انداز انسانی زندان گوانتانامو را نیز به تصویر می‌کشد.

«کلیو استافورد اسمیت» وکیل مدافع انگلیسی حقوق زندانیان نیز با قلمی نیش‌دار و سورئالیستی در کتاب «مردان بد؛ گوانتانامو و زندان‌های مخفی»، ترسیمی از واقعیت‌های این زندان برای خواننده ترسیم می کند. 

اسمیت در کتاب خود تصویری زشت از زندانی ترسیم می‌کند که حتی قوانین سنتی هم بر آن حاکم نیست، به ویژه آن‌که اکثر بخش‌های کتاب توسط خود کسانی که در زندان بوده‌اند یا وکیلان آنها نوشته شده است.

کتاب 338 صفحه‌ای «پرونده های گوانتانامو؛ داستان 744 زندانی غیر قانونی آمریکا» نوشته «اندی وارثینگتن» را نیز باید جزو کتاب‌های مهمی تلقی کرد که تصویری نسبتا کامل از این زندان ارائه می‌کند. هر چند نویسنده خود تا کنون این زندان را از نزدیک ندیده، ولی تلاش کرده حکایت های 744 نفری را که در آنجا بوده‌اند، به تصویر بکشد.

وارثینگتن در این کتاب حکایت دستگیری و بازداشت‌های نادرست، رفتارهای غیر انسانی از جمله شکنجه، مرگ در مکان‌های مخفی و... علیه صدها انسان در بند گوانتانامو را از زبان خودشان به تصویر می‌کشدو این کتاب از این نظر ،در نوع خود و در بین کتاب‌هایی که درباره گوانتانامو نوشته شده، منحصر به فرد تلقي مي‌شود.

وارثینگتن در کتابش از اسناد دولت آمریکا برای اثبات این‌که افراد بی‌گناه چگونه بعد از حادثه 11 سپتامبر به راحتی دستگیر و به این زندان منتقل شده‌اند، استفاده می‌کند. او در کتاب خود این ادعا را که گوانتانامو مملو از تروریست‌ها وقاتلان است، به چالش کشیده است.