كتاب "حقيقت بوف كور" نوشته محمد رضا سرشار با حضور نويسنده،سميرا اصلان پور،احمد شاكري روز گذشته طي نشستي در سراي اهل قلم نقد و بررسي شد.
وي تصريح كرد: هر اثر هنري يك كار مستقل است و هنگام نقد و خواندن آن اثر، لزومي ندارد كه بدانيم مولف هنگام خلق در چه شرايط روحي قرار داشته. البته در برخي از نقدها شيوه و زندگي مولف نيز براي گشوده شدن رازهاي اثر مورد توجه منتقد قرار ميگيرد.
اصلان پور با اشاره به رمان بوف كور كه حواشي بسيار زيادي دارد، گفت: رمان بوف كور يك اثر ناقص است و خودش به تنهايي نميتواند از خودش تعريف كند.
اين نويسنده افزود: سرشار با نگارش كتاب «حقيقت بوف كور» حقيقت واقعي بوف كور را براي ما بيان مي كند و براي ايجاد چنين امكاني از حواشي و زندگي نويسنده صادق هدايت نيز بهره ميبرد.
اصلان پور افزود: در فصلهاي نخست اين كتاب خلاصهاي از زندگي "هدايت" و منابع و مواخذ او براي خلق بوف كور بيان شده و در فصل هاي بعدي نيز مولف درباره عقده اوديپ، نماد و ساختارگرايي به تفصيل پرداخته است.
وي هدايت را نويسندهاي خواند كه در سراسر زندگياش با شكست روبهرو شده است و افزود: "هدايت" در سراسر زندگياش تمام مردم ايران را تحقير مي كند. هدايت هيچ اعتقادي به دين ندارد و در سراسر آثارش اين موضوع را ابراز ميكند.
"اصلانپور" با بيان اين مطلب كه مخاطب كتاب "حقيفت بوف كور" تمام كساني هستند كه بوف كور را خواندهاند، گفت:كتاب "حقيقت بوف كور" گرههايي را كه پيش از اين براي خوانندگان اين اثر وجود داشت، باز ميكند و بسياري از موضوعات مطرح در اين كتاب زمينه تحقيق بعدي مخاطب را فراهم ميكند.
وي با بيان اين مطلب كه بسياري از افراد تنها با نگاه ستايشگرانه با بوف كور روبهرو ميشوند و چشمهايشان را به روي حقايق بستهاند، گفت: مخاطب آثار هدايت بيشتر افرادي هستند كه ادعاي روشنفكري و شبه روشنفكري ميكنند،چرا كه ميترسند با نخواندن "بوف كور" چيزي از وجه آنها كم شود.
وي آوردن زندگينامه "صادق هدايت" در ابتداي كتاب "حقيقت بوف كور" را به دليل كينه و دشمني نميداند و گفت: بيشتر نويسندههاي برجسته جهان از جمله "داستايوسفكي" يا "تولستوي" زندگي درستي نداشتهاند، اما اين دليل نميشود كه ما از آثار آنها لذتي نبريم و منكر خوبي هاي اين آثار بشويم.
وي ادامه داد: تولستوي 100 سال پيش آثاري را خلق كرده كه ما فارغ از هر نگاهي ميتوانيم آنها را نقد و بررسي كنيم، اگر چنين اتفاقي براي بوف كور نميافتد،حاكي از نقاط ضعف اين اثر است.
در ادامه "احمد شاكري" با بيان اين مطلب كه نقدهاي بسياري بر روي "بوف كور" نوشته شده، يادآور شد: روش نگارش اين نقدها بسيار اهميت دارد، بسياري از منتقدان آثار هدايت را روش مند و اصولي نقد نكردهاند و نقدها بيشتر حالت تمجيد و تعريف به خود گرفتهاند.
وي با حمايت از نويسنده كتاب "حقيقت بوف كور"، يادآور شد: صادق هدايت در 70 سال پيش حركت جديدي در ادبيات داستاني به وجود آورده كه موج آن تا به امروز همچنان ادامه دارد.
شاكري كه بيشتر وقت خود را صرف بيان مطالبي درباره مقوله نقد و اقتباس كرد، افزود: فصلها و منابع و مواخذ مولف محمدرضا سرشار در تاليف كتاب "حقيقت بوف كور" جاي بحث و گفتوگو دارد.
شاكري با اشاره به اهميت نامگذاري در كتاب هاي نقد گفت: شايد بوف كور، نامهاي ديگري ميتوانست داشته باشد، اما وقتي منتقدي كتابي در حوزه نقد تاليف ميكند، نام كتاب نشان دهنده جنبههاي مختلف اين اثر است و به راستي كه سرشار نام مناسبي را بر كتاب نقد خود برگزيده است.
وي افزود: سرشار در 7 فصل مجزا با اشاره به انتقادات مختلف ميخواهد به مولف بفهماند كه حقيقت در اين كتاب همان واقعيت نيست، حقيقت در اين كتاب، به معناي پنهان و غير آشكار حقيقت اطلاق ميشود.
وي كتاب "حقيقت بوف كور" را يكي از مهمترين كتاب هايي خواند كه به نقد نقدهاي بوف كور، پرداخته و ادامه داد: هر اثري براي خودش مخاطبي دارد و مخاطب كتاب حقيقت بوف كور نيز براي مولف روشن و مشخص است.
شاكري با اشاره به چهره واقعي بوف كور در سايه غبار پنهان شده، يادآور شد: سرشار با آوردن زندگينامه هدايت در ابتداي كتاب، راه منتقدان و مخاطبان كتاب بوف كور را مشخص كرده است.
وي افزود: من با اين كه با عقايد صادق هدايت به شدت مخالفم اما منكر جنبه داستاني برخي از آثار او از جمله "داش آكل" نميشوم، خيانتي كه هدايت به فرهنگ و هنر اين سرزمين كرده هيچ كس تاكنون نكرده است.
شاكري در پايان سخنانش گفت: من با كتاب حقيقت بوف كور از نظر مفهومي موافق هستم، اما روش تاليف اين كتاب را در برخي از موارد نميپسندم، نگارش چنين كتابي آرزوي هر نويسنده طيف مسلماني بود.
در ادامه محمدرضا سرشار گفت: از خانه كتاب براي برگزاري اين نشست بسيار سپاسگزارم. بدترين توطئه نسبت به يك نويسنده توطئه سكوت است، برگزاري چنين مراسمي موجب ميشود كه هرچه قدر كه نقدها هم مقرضانه باشد، اما كتاب معرفي شود.
وي با بيان اين مطلب كه در برگزاري جلسات نقد بايد منتقدان در حد و اندازه مولف باشند،گفت: چندي پيش نيز جلسهاي براي كتابي كه درباره صادق هدايت نوشته از سوي گروهي از دانشجويان برگزار شد، من از آنها خواستم كه اگر قرار است منتقدي كنار من بنشيند و به بررسي كتاب بپردازد در حد و اندازه من باشد.
وي در ادامه روش نقد شاكري را ابتر خواند و افزود: شاكري در اين نقد ابتدا ميخواهد به توضيح واضحات و خود كلمه نقد بپردازد و بعد در نهايت چند كلمهايي هم اگر شد درباره كتاب بگويد، اين شيوه نقد همان گونه كه از اين جلسه و حاضران برآمد، شيوه شكست خوردهاي است.
سرشار ادامه داد:شيوه نقدي را كه در كتاب حقيقت بوف كور برگزيدهام، بسيار علمي است و تاكنون به غير از نقدهاي ناباكوف،من منتقدي نديدهام كه اين قدر مثل خودم علمي و مستند حرف بزند و با ظرافت لايههاي پنهان يك اثر را بشكافد.
سرشار با بيان اين مطلب كه در كشور ما مخاطبان بر اساس نقد، كتاب نمي خوانند،گفت: يك مولف هرگز نبايد از يك منتقد بترسد، مگر مخاطب يك كتاب چند نفر است.
نظر شما