سرویس دینواندیشه خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا): هجدهمین شماره مجله سیاسی - اجتماعی «آگاهی نو» ویژه بهار ۱۴۰۵ منتشر شد. این شماره از فصلنامه مشتمل بر سیزده فصل و کتاب ضمیمه «انقلاب ضد انقلاب» است.
فصل نخست با «درآمد: بهجای سرمقاله» آغاز میشود که خود مشتمل بر سه بخش «پایان جنگ بیپایان»، «عبور از تنهایی استراتژیک» و «پیروزی تمدن بر توحش» است. سرمقاله فصل دوم «راهبرد: سخن اول» بهقلم محمد قوچانی با عنوان «در حسرت ذکاوت» است که سردبیر مجله در آن، چگونگی نجات ایران در شهریور ۱۳۲۰ بهدست محمدعلی فروغی را تبیین میکند. فصل سوم مجله «تیتر یک: گزارش اول» که «ساعت صفر» نام دارد در ۹ بند به بررسی زمینهها و نتیجههای جنگ چهلروزه اختصاص یافته است. همچنین فصل چهارم با تیتر «عیب رندان؛ چرا داریوش آشوری به دیدار رضا پهلوی رفت؟» با مقالهای تحت عنوان «عکس با شهریار بازنده» این پرسش را مطرح میکند که آیا داریوش آشوری از چپ به راست چرخیده است؟
هجدهمین شماره آگاهی نو مشتمل بر دو پرونده است.
پرونده نخست در پنج بخش به آمریکا اختصاص یافته است. بخش نخست این پرونده «زندهباد بورژوازی» به گفتوگو با محمود سریعالقلم با موضوع طبقه متوسط، لیبرالیسم، ترامپیسم و آینده آمریکا اختصاص یافته، نیز در این بخش مقالهای تحت عنوان «دیکتاتوری بورژوازی؟» به چشم میخورد با طرح این پرسش که چگونه طبقه متوسط میتواند آزادیبخش شود. بخش دوم «آزمون آمریکا» به تاریخ و مبانی تأسیس آمریکا در دویستوپنجاهمین سالگرد استقلال این کشور توسط هفتهنامه اکونومیست پرداخته و درآمد آن با عنوان «لیبرالهای انقلابی» بهقلم محمدحسین باقی میپرسد آیا رویای آمریکایی زنده است؟ درآمد دوم با عنوان «کدام لیبرالیسم؟» به چگونگی مهاجرت لیبرالیسم از انگلیس به آمریکا اختصاص یافته، مشتمل بر شش مقال است: «علیه استبداد اکثریت» با طرح این بحث که هشدار جان استوارت میل هنوز هم امروز طنینانداز است؛ «دو توکویل و استثنای فرانسوی» با تشریح این مطلب که غمگینترین لیبرالهای بزرگ نگران این بودند که دموکراسی با آزادی سازگار نباشد؛ «دولت در برابر آزادی» با طرح این پرسش که آیا جان مینارد کینز لیبرال بود؟؛ «تبعیدیان مبارزه میکنند» با طرح این موضوع که هایک، پوپر و پومپیتر پاسخی به خودکامگی تدوین کردند، زندگی و شهرت آنها از هم جدا بود، اما ایدههایشان ریشه در آسیبهای زادگاه مشترکشان داشت؛ «فرد مقدس» با ذکر این مطلب که سه لیبرال پس از جنگ تلاش کردند معنای آزادی را تثبت کنند؛ برلین، راولز و نوزیک به تقدس فرد ایمان داشتند؛ و «پیامبران پیشرفت غیرلیبرال» با طرح این بحث که روسو، مارکس و نیچه: کارهای وحشتناکی به نام آنها انجام شده است.
بخش سوم از مجموعه پرونده آمریکا با عنوان «از مونروئه تا دونروئه» با طرح این پرسش آغاز میشود که ترامپ چه بر سر دکترین سیاست خارجی آمریکا آورده است؟ قسمت نخست این بخش، مقاله محمدحسین باقی با عنوان «دکترین دونروئه» بحث در خصوص چگونگی استراتژی ترامپ در سیاست خارجی آمریکاست. «هژمون غارتگر؛ بهترین توصیف برای استراتژی کلان سیاست خارجی ترامپ چیست؟» عنوان مقاله استفن ام. والت استاد دانشگاه هاروراد با ترجمه محمدحسین باقی است.
بخش چهارم پرونده آمریکا «چگونه دولت آمریکا حقوق بینالملل را بیاعتبار کرد؟» مشتمل بر سه بخش است. درآمد بخش چهارم بهقلم مریم باقی «سازمان ملل در کما» نام دارد که در آن به طرح این پرسش میپردازد که آیا سازمان ملل متحد به سرنوشت جامعه ملل دچار میشود؟ مقاله دوم این بخش نوشته سیدقاسم زمانی با عنوان «آدمربایی در نیمهشب» است که مولف در آن، ترامپیسم و ربودن نیکولاس مادورو را تلاش برای جابهجایی مرزهای حقوق بینالملل میداند. نهایتاً، نقطه پایانی این بخش، مصاحبه با محمدرضا ضیاییبیگدلی استاد دانشگاه علامهطباطبایی با عنوان «کدام حمله پیشگیرانه؟» است که وی در این بخش، مبانی حقوقی تجاوز آمریکا و اسرائیل را تبیین میکند.
پنجمین بخش پرونده آمریکا با عنوان «امپریالیسم علیه کاپیتالیسم» با طرح این پرسش آغاز میشود که آیا دولت ترامپ به قواعد اقتصاد آزاد پایبند است؟ درآمد فصل نهم مجله بهقلم محمد طاهری با عنوان «تله امپریالیستی» است. مولف در این نوشتار این مهم را تبیین میکند که چرا سرمایهداری همان امپریالیسم نیست. گفتوگوی این بخش با موسی غنینژاد با محوریت نسبت امپریالیسم و سرمایهداری، «ترامپ پوپولیست است؛ نه لیبرال» نام دارد.
فصل دهم آگاهی نو تحت سرفصل تماشا؛ سینمای جهان، «فاشیسم در دادگاه تاریخ؛ نورنبرگ داستان شکلگیری حقوق بینالملل است». درآمد این فصل «کالبدشکافی شرارت» بهقلم گلاویژ نادری است که در آن نورنبرگ نشان میدهد شرارت و جنایت محدود به افسران نازی نمیشود. «پرونده فاشیسم مختومه نیست» نوشته مهرزاد دانش بر آن است که در نورنبرگ عدالت قانونی به کرسی مینشیند اما روح بشر شکست میخورد. علیرضا نراقی منتقد سینما هم مطلبی دارد با عنوان «محاکمه دلخواه» که میاندیشد نورنبرگ الگوی مناسبی است برای بررسی نسبت صورت و معنا در موضوعی پیچیده. بخش پایانی این فصل با عنوان «هیولا؟» نوشته سرگه بارسقیان میپرسد چرا روانپزشک نورنبرگ، فاشیسم را قابل تکرار میدانست.
دیگر پرونده هجدهمین شماره «آگاهی نو»، پرونده دیماه نام دارد.
بخش نخست این پرونده و فصل یازدهم مجله «میهن» با عنوان «شکست روزنهگشایی» این پرسش را مطرح میکند که آیا پس از حوادث دیماه ۱۴۰۴ دولت وفاق ملی و اصلاحطلبان حامی آن شکست خوردهاند؟ «سیاست بدون افق» بهقلم نفیسه زارعکهن، درآمد این فصل است که میان امکان و امتناع؛ تأملی بر آینده کنش سیاسی در ایران را کندوکاو میکند. همچنین در این بخش، سه گفتوگو دیده میشود: نخست با آذر منصوری دبیرکل حزب اتحاد ملت ایران و رئیس جبهه اصلاحات با عنوان «تحمیل تعلیق به اصلاحات»، نیز مصاحبه با علی باقری دبیرکل حزب عهد ایران با عنوان «توقف اصلاحات بیمعناست»، همچنین با مقصود فراستخواه با عنوان «کنشگران مرزی آخرین گروهی هستند که شکست میخورند».
دیگر بخش پرونده دیماه با عنوان «عقبنشینی از خشونتپرهیزی» به طرح این پرسش میپردازد که چرا جنبش عدم خشونت شکست خورد؟ یادداشتهای این بخش مشتمل هستند بر: «ماشین حذف؟» نوشته مهدی دریسپور در تحلیل چرایی اعاده حیثیت از امر متکثر؛ «تعلیق منطق غلبه» بهقلم محمدجواد غلامرضا کاشی با طرح این پرسش که آیا گفتمان اصلاحات یکشبه دود شد و به هوا رفت؟؛ «دیکتاتوری کلیکی» از سعید حجاریان نظریهپرداز سیاسی با طرح این بحث که ساحت گفتوگو در ایران با اخلال مواجه شده است؛ نوشتار حسین هوشمند پژوهشگر فلسفه و استاد دانشگاه با عنوان «علیه مداخله خارجی» در تبیین دفاع از حاکمیت ملی و گذار تدریجی به دموکراسی. در این بخش، دو گفتوگو نیز به چشم میخورد. نخست با عمادالدین باقی با عنوان «اصلاحطلبی به خانهتکانی نیاز دارد» در تبیین علل شکست جنبش خشونتپرهیزی و دیگری با فاطمه صادقی با عنوان «سیاست زندگی، سیاست مرگ» در تشریح فروبستگی تخیل سیاسی و بازگشت به اقتدار.
فصل سیزدهم هجدهمین شماره آگاهی نو «خادم یا خائن؟» با طرح این پرسش آغاز میشود که محمدعلی فروغی منجی ایران بود یا سلطنت پهلوی؟ درآمد این بخش بهقلم سرگه بارسقیان «موسس، مطرود، منجی» نام دارد که مولف در آن این پرسش را مطرح میکند که فروغی، فرزند آزادی مشروطه بود یا پدرخوانده استبداد پهلوی؟ نیز، فریدون مجلسی نویسنده و دیپلمات سابق مقالهای دارد با عنوان «فروغ فروغی و افول پهلوی». «روزگار تلخ یک دیپلمات واقعگرا» بهقلم رضا مختاریاصفهانی پژوهشگر تاریخ، و گفتوگو با ناصرالدین پروین با عنوان «محافظهکار یا مصلحتاندیش؟»
کارنامه، فصل چهاردهم و پایانی مجله، «دفاع از جزیره» با محوریت استواری کیش در جنگ نام دارد. چگونگی آمادگی کیش برای دفاع، پایداری انرژی در این جزیره، نیز رکود تخلیه ۵۲ هزار مسافر از جزیره مجموعه مطالب این فصل هستند.
عنوان کتاب ضمیمه آگاهی نو «انقلاب ضد انقلاب» است که قوچانی در آن، به نقد و بررسی نظریه انقلاب ملی سیدجواد طباطبایی از دهه ۵۰ تا دهه ۹۰ پرداخته است. گذشته از دیباچه با عنوان «گذار به ملیگرایی» که شرح چکونگی بازگشت ملیگرایی به ایران است، محوریت فصل اول «نظریه انقلاب در انقلاب» پرسش از انقلابی یا مارکسیست بودن طباطبایی است. فصل دوم که «نظریه شاهی آرمانی» نام گرفته، اینبار از سلطنتطلب بودن سیدجواد میپرسد. نیز، فصل سوم «نظریه حکومت قانون» بر کیفیت مشروطهخواهی سیدجواد در میانسالی انگشت گذاشته، فصل چهارم «نظریه جمهوریخواهی نوآئین» از چندوچون تبدیل شهریار به رئیسجمهور سوال میکند، فصل پنجم «نظریه ایرانشهری» چگونگی احیای نظریه ایرانشهر از سوی طباطبایی ملیگرا را تشریح میکند، فصل ششم «نظریه انقلاب ملی» به طرح این بحث میپردازد که آیا میتوان سیدجواد طباطبایی را ناسیونال - لیبرال دانست، و نهایتاً فصل هفتم «گذر از انقلاب مشروطیت» از کیفیت تعطیلی مجلس شورای ملی سخن میگوید.
آگاهی نو به صاحبامتیازی، مدیر مسئولی و سردبیری محمد قوچانی منتشر میشود.
نظر شما