سه‌شنبه ۲۲ مرداد ۱۳۸۷ - ۱۷:۲۱
انعكاس تاريخ ايران كهن در "نام‌نامه"

نام‌نامه، عنوان كتابي است شامل نام‌هاي خاص در اوستا كه از تحقيق و بررسي سه نام‌نامه مختلف دانشمندان ايراني و آلماني گردآمده است. تاريخ كهن ايران نيز در اين اثر به چشم مي‌خورد./

فرناز هوشمند رجبي، نويسنده و تدوينگر كتاب نام‌نامه درباره اين كتاب به خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، گفت:در اين فرهنگ‌لغت كوشش شده  اسامي خاص اوستايي از سه كتاب‌نامه دانشمندان ايراني و آلماني گردآوري و در مورد هر واژه، از نظر معنايي، حالت واژه، جنس واژه، شماره واژه و كاربرد واژه در كتاب‌هاي پهلوي، شاهنامه، تاريخ طبري، كتاب‌هاي فارسي نوين و... به تفضيل شرح داده شود. همچنين براي سهولت تلفظ تمامي اسامي در خط فارسي، اعراب‌گذاري شده است. 

اين متخصص فرهنگ و زبان‌هاي باستاني ادامه داد: كتاب نام‌نامه مشتمل بر 422 اسم خاص در اوستاست كه در طول گردآوري اين فرهنگ لغات و مقايسه كتاب مرجع ايراني و خارجي با هم به اين نكته رسيدم كه بيشتر اسامي مندرج در آن‌ها به يشت سيزدهم يا همان فروردين‌يشت مربوط مي‌شود و پس از آن هم بيشتر مربوط به يشت‌پنجم (آبان‌يشت) است.

وي با اشاره به كتاب‌نامه‌هايي كه در گردآوري اين كتاب از آن‌ها استفاده كرده، اظهار داشت: كتاب نام‌نامه ايراني تأليف «فرديناند يوستي»، كتاب نام‌نامه اشخاص ايراني تأليف «مانفرد مايرهوفر» و كتاب دانشنامه مزديسنا (واژه‌نامه توضيفي) تأليف دكتر جهانگير اوشيدري، از جمله كتاب‌هايي اند كه براي گردآوري اين كتاب از آن‌ها استفاده كرده‌ام.

هوشمند رجبي خاطرنشان كرد: هر يك از كتاب‌هايي كه به كوشش دانشمندان زبان‌شناس مختلف به چاپ رسيده است، حاوي معلومات، اطلاعات و دستاوردهاي گوناگوني است و من براي تدوين كتابم در برخي كتاب‌ها به تفضيل و در برخي ديگر، نظري اجمالي كردم و در مقايسه كتاب زبان‌شناساني چون بارتلمه، مايوهوفر، يوستي و دكتر اوشيدري با يكديگر  به نكات سودمند و جالبي پي‌بردم.

وي افزود: بارتلمه، اوستاشناس آلماني و شرق‌شناس معروف در سال 1904 ميلادي كتاب لغت‌نامه ايراني باستاني را در استراسبورگ به چاپ رسانيد. سيستم الفبايي اين كتاب، اوستايي بارتلمه بود كه در مورد تمامي واژه‌هاي اوستايي توضيحاتي مشروح  از نظر جنس، شمارش و حالات مختلف هشت‌گانه آن دارد. 

هوشمند رجبي يادآور شد: كتاب بارتلمه، كتابي مطرح در زمينه اسامي و واژگان اوستايي است كه در بسياري از موارد از اين لغت‌نامه، به عنوان مرجع استفاده شده است و يكي ديگر از مشخصه‌هاي اين كتاب، پرداختن به ريشه و ستاك واژه‌هاست. 

وي افزود: كتاب ديگري كه به عنوان مرجع از آن مي‌توان نام برد، كتاب اسامي خاص ايراني است كه توسط دانشمند آلماني، «مانفرد مايوهوفر» در وين به كوشش آكادمي علوم مشرق زمين به چاپ رسيد كه بخش اول آن به اسامي خاص اوستايي اختصاص دارد و بخش دوم درباره اسامي فارسي باستان است. 
در اين فرهنگ لغت نخست بخشي از كتاب اسامي اشخاص ايراني (IPNB) به معني نام‌نامه اشخاص ايراني ارائه شده است.الفباي اين كتاب با ترتيب حروف الفبايي لاتين بيان شده و در كتاب خاص اوستايي مايوهوفر، به بررسي نام‌هايي از نقطه نظر معني، ريشه يا ستاك، جنس، شمارش، حالات هشت‌گانه و... پرداخته شده است. 


وي افزود: نام‌نامه ايراني، كتاب ديگري در اين زمينه و از آثار برجسته «فرديناند يوستي» شرق‌شناس و اوستا‌شناس نامدار آلماني است كه در ماربورگ به چاپ رسيد. يوستي از جمله دانشمنداني است كه در جريان مطالعات علمي در زمينه نام‌هاي ايراني، مطالبي گردآوري كرده است و شايد بتوان گفت تا به حال كسي نتوانسته است راهكار بهتري را ارائه دهد.

اين زبان‌شناس گفت: كتاب نام‌نامه ايراني در حال حاضر، مفصل‌ترين كتاب در اين زمينه است، چرا كه در مقايسه با دو كتاب نامبرده، آوانويسي يوستي برخلاف مايوهوفر، براساس حروف الفبايي بارتلمه تنظيم شده است.‌ اين كتاب نه تنها به مسائل مربوط به هر نام پرداخته، بلكه انواع اسامي در كتاب‌هاي زبان پهلوي و تاريخي مانند تاريخ طبري، يوناني، عربي، اوستايي و همچنين كتاب حماسي پهلواني مانند شاهنامه و حتي تعابير مختلف هر واژه به تفضيل آورده شده است.

 «نام‌نامه، نام‌هاي خاص در اوستا» به قلم فرناز هوشمند رجبي با شمارگان 1500 نسخه در 164 صفحه و بهاي 25000 ريال به كوشش موسسه فرهنگي انتشاراتي فروهر منتشر شده است.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.

پربازدیدترین

اخبار مرتبط

تازه‌ها

پربازدیدها