-
زندگی و کارنامه مهندس فضلالله رهنما، بنیانگذار شرکت صنعتی پُلار؛
فرزند ترقیخواه مشروطه ایرانی
فضلالله رهنما پیش از هر چیز فرزند انقلاب مشروطه بود. یعنی نسل کسانی که معتقد بودند برای راه انداختن چرخ لنگ صنعت مملکت باید خود به جد کار کنیم و گرنه کسی از خارج برای ما کار نخواهد کرد. مهندس رهنما کارآفرینی بود صنعتگر که نوآوری محور فعالیتش بود اما میتوان او را فرزند انقلاب مشروطه و شرایط سیاسی و اجتماعی آن دوره دانست که ترقیخواهی و پیشرفت مملکت در چشماندازشان قرار داشت.
-
نصرالله پورجوادی در «هشتادمین سالگرد تأسیس انجمن ایرانشناسی»؛
ایرانشهر؛ مظهر وحدت در کثرت
نصرالله پورجوادی در آیین نکوداشت «هشتادمین سالگرد تأسیس انجمن ایرانشناسی گفت: ایرانشهریها افرادی هستند که وارثان تمدن بابل بوده و در غرب و جبال مسکن داشتند و خراسانیها هم از ناحیه خراسان بزرگ. بنابراین یک تصور واحدی از ایران وجود ندارد هر چند که وحدت رویه در نوع نگاه آنها موجود است.
-
گزارشی از گفتگوی برنامه پانوراما با جهانگیر معینی علمداری؛
به کاربردن منطق صلح برای دوره جنگ کاربرد ندارد
استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران گفت: وضعیت جنگی ما با آمریکا به هر ترتیبی که خاتمه یابد حداقل این نتیجه حاصل شده که وضعیت جهانی کنونی رو به زوال است. اما نکته شاید نگرانکننده این است که لحظه تغییر، نظامی خواهد بود. اگر لحظه جنگ فرابرسد، آن وقت وای به حال آمریکا، وای به حال چین و وای به حال روسیه. من تصور خوبی از آن ندارم!
-
مصطفی ملکیان در جلسه بررسی و نقد کتاب «ستیز قدرت»؛
قانون اساسی مشروطه دموکراتیک نبود
ملکیان در جواب به این سوال که «به طور کلی آیا قانون اساسی مشروطه را دموکراتیک میدانید و چرا؟» گفت: نه، دموکراتیک نیست. قانون اساسی مشروطه مطلقاً با دموکراسی ربط و پیوندی ندارد. چون دموکراسی غیر از عدالتخواهی است.
-
دریادبود «جلال خالقی مطلق» در مرکز دائرةالمعارف مطرح شد؛
خالقی مطلق الگو و انگارهای استثنایی و نادر در تحقیقات ایرانی است
در این مجلس «کاظم موسوی بجنوردی»، رئیس مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی گفت: امروز برای بزرگداشت و گرامیداشت یاد و خاطرۀ بزرگمردی گرد هم آمدهایم که بیاغراق بیش از نیمقرن از لحظهلحظۀ زندگی پرثمر خود را بر سر شاخت هرچه بیشتر و بهتر شاهنامۀ فردوسی نهاد. اگر فردوسی توسی، فرزانۀ بزرگ ایرانزمین، بیش از هزار سال پیش، کاخی بلند از نظم پارسی پی افکند، زندهیاد دکتر جلال خالقی مطلق یکی از بهترین و شایستهترین نگاه دارندگان آن کاخ پرشکوه بود.
-
به مناسبت روز جهانی موزه و هفته میراث فرهنگی؛
موزهها به مثابه کتابهای تاریخی
شباهت اصلی موزهها و کتابهای تاریخی در نقش آنها به عنوان آموزگار و حافظ فرهنگ است. هر دو به ما کمک میکنند از تجربیات گذشته درس بگیریم، ارزشها و هویت فرهنگی خود را بشناسیم و به آیندهای آگاهانه و پایدار بیندیشیم.
-
رضا منصوری در مراسم بزرگداشت یوسف ثبوتی گفت؛
ثبوتی در تاریخ ماندگار است
رضا منصوری در این مراسم گفت: پروفسور ثبوتی با داشتن پا در سنت اهل فضل و دانش است و پرچمدار اتفاق جهانی است که این پرچم را به نسل جدید میسپارد و به همین دلیل در تاریخ خواهد ماند.
-
نعمتالله فاضلی در نشست «کتابخوانی در جنگ» مطرح کرد:
خواندن، نوشتن و کتاب راهبرد اهلی کردن آدمهاست
نعمتالله فاضلی گفت: خواندن، نوشتن و کتاب راهبرد اهلی کردن آدمهاست. به طوری که میتوان با خواندن کتاب از سوی سیاستمداران و نظامیان جلوی جنگ را گرفت یا سرعت آن را کم یا فاصله میان جنگها را بیشتر کرد. بنابراین خواندن سرعتگیر جنگهاست و نوشتن هم همینطور.
-
نگاهی به «سفرنامه برادران امیدوار»به مناسبت درگذشت عیسی امیدوار؛
ماجراجویان امیدوار
برادران امیدوار از چهرههای ماندگار ماجراجویی و سفرنامهنویسی معاصر ایران هستند؛ دو برادر به نامهای عیسی و عبدالله امیدوار که در دهه ۱۳۳۰ با کمترین امکانات، سفری چندساله به دور دنیا را آغاز کردند. سفرنامه و روایتهای آنان فقط شرح جغرافیا و دیدن سرزمینهای دور نیست، بلکه تلاشی برای شناخت انسان، فرهنگ و شیوههای متفاوت زندگی است. آنچه سفرنامه برادران امیدوار را جذاب میکند، نگاه کنجکاو و انسانی آنان به جهان است.
-
آیین گرامیداشت روز اسناد ملی و میراث مکتوب؛
اسناد تاریخی در فرهنگ ایرانیان جدی گرفته نمیشود
احمد مسجدجامعی با اشاره به اینکه در فرهنگ ما توجه به سند جدی نیست گفت: این امر دو معنا دارد؛ یکی از تواضع ایرانیهاست. وجه دیگر فرصتطلبی عدهای است که باعث میشود دیگران خود را کنار بکشند. ما به لحاظ زیرساختهای فرهنگی باید بکوشیم که همه در این زمینه مشارکت کنند.
-
ایبنا گزارش میدهد؛
میراث مکتوب چگونه از آسیب زمان نجات مییابند؟
کتابهای کمیاب بیش از دیگر آثار به شرایط نگهداری مناسب نیاز دارند؛ جعبههای استاندارد، پوشههای بدون اسید و محیط کنترلشده بخشی از این الزاماتاند.
-
حمله اسکندر به روایت رضا شعبانی استاد تاریخ؛
جهانگیری با قتل و غارت و از میان بردن آزادی ملتها
زندگانی مردم و حقوق آنان در عصر اسکندر مقدونی شدیدا آسیب دید و نه تنها سکنه ایران بلکه مردم تمامی آسیا حتی ساکنان یونان از نظر تامین جانی، آزادی مذهبی و اقتصادی امنیت نداشتند. در مقایسه با تسامح کوروشی و کیاست داریوشی، اسکندر فقط به جهانگیری و جهانشاهی میاندیشید و در نتیجه اقدامات وی با قتل و غارت و از میان بردن آزادی ملتهای مغلوب قرین و همراه بود.
-
مروری بر تاریخچه بانک ملی ایران به مناسبت سالروز تاسیس آن؛
بانکی برای تجارت و فلاحت و صناعت
در اولین قانون اساسنامه منظور از تاسیس بانک ملی ایران پیشرفت امور تجارت و فلاحت و صناعت اعلام شد ولی به تدریج قانونگذار وظایف گوناگون دیگری به عهده بانک گذاشت و آن را در حقیقت به یک بانک مرکزی تبدیل ساخت.
-
مروری بر تاریخچه اوپک به روایت فواد روحانی؛
فرازی از تاریخ پرفراز و نشیب نفت
کتاب «یادداشتهای فواد روحانی» پژوهشی دست اول درباره تاریخ پرفراز و نشیب نفت در ایران است که برای علاقهمندان به تاریخ و بهخصوص تاریخ نفت خواندنی و قابل تامل است.
-
گفتوگو با هانیه حسینی درباره «شریف ۱۳۸۲» به مناسبت روز معلم؛
شریف برای ایران
هانیه حسینی گفت: بمباران دانشگاه شریف، نماد حمله به ساحت علم و علم دوستی بود. اما خبر خوش آن که همت شریفیها بر آن است تا بهترش را بسازند. گر چه که شاید بشود مرکز ICT یا ساختمان دانشکده فلسفه علم را ساخت، اما به قول شازده کوچولو هیچ کارخانهای ساخته نشده که دوست بسازد. دوستانی که در جنگ، برای همیشه خاموش شدند از همه اینها و آنها، در ادامه شریف گفتهام و امیدوارم که شریف برای ایران بماند، شریف که از معتبرترین برندهای ایرانی در جهان است.
-
مقصود فراستخواه در نهصدوچهلمین شب بخارا؛
خرد جمعی، ایرانیان را به سوی همسازی و سازگاری میکشاند
مقصود فراستخواه گفت: آسمان پرستاره ایران، همان اندیشه، معارف و ذخیره فرهنگی و تمدنی ایرانی است که در آثار فکری و فرهنگی ایران قابل مشاهده است که کوشیده معرفت را پشتیبانی کرده و احساسات را تعالی دهد. همه این آثار به انسان ایرانی میگویند در جامعهای که ناهمدلی وجود دارد، دیگری را بفهم و احساس کن. اینجاست که یک خرد جمعی، ایرانیان را به سوی همسازی و سازگاری میکشاند.
-
به مناسبت روز بناها و محوطههای تاریخی؛
زخم جنگ بر کالبد میراث فرهنگی
تجربههای جهانی نشان میدهد که درگیریهای مسلحانه، علاوه بر خسارات انسانی، تهدیدی جدی برای بناها و محوطههای تاریخی به شمار میآیند؛ آثاری که نابودی آنها به معنای از دست رفتن بخشی از هویت، حافظه تاریخی و سرمایه فرهنگی ملتهاست. روز جهانی بناها و محوطههای تاریخی، یادآور این حقیقت است که میراث فرهنگی، دارایی مشترک بشریت است و حفاظت از آن، نیازمند توجه مستمر، برنامهریزی دقیق و همکاری فراتر از مرزهای ملی است.
-
گزارش تفصیلی و اختصاصی نشست «صلح و فرهنگ»؛
تمدن ایرانی بر خرد و داد استوار است
موسی اکرمی گفت: تابآوری که از آن نام میبریم از دید فلسفی، یک ویژگی تکبعدی نیست بلکه در واقع یک منظومه فرهنگی است که ترکیبی از خردورزی، امیدواری، معنایابی، همدلی و آشتیجویی را در خود دارد که اینها همه در کنار هم آمدهاند تا یک جامعه با ریشههای بسیار کهن در برابر سختیها نه تنها دوام بیاورد بلکه آفریننده فرهنگ، هنر، ادبیات و جلوههایی از زیست اخلاقی باشد که به راستی در جهان کمنظیر است.
-
مروری بر آسیب بناهای ارزشمند تاریخی در جنگ چهل روزه؛
بمباران تاریخ
میراث فرهنگی و آثار باستانی بهعنوان یکی از بنیادیترین عناصر هویتساز و سرمایههای نمادین هر جامعه، نقشی محوری در توسعه روابط میان کشورها ایفا میکنند. در پی حمله نیروهای متجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی بخشی از بناهای ارزشمند تاریخی و میراث فرهنگی کشور آسیب دیده است. در این گزارش مروری داریم بر آثار میراث فرهنگی که در جنگ آسیب دیدهاند.
-
یادی از نخستین «آزمایشگاه پاتولوژی عمومی»ایران؛
روزی روزگاری انستیتو پاستور ایران
شاهزاده فرمانفرما با عجله نزد والد نگارنده که امام مسجد مادر او بود آمد و نیت خود را اعلام داشت. پدرم پرسید: قصد دارید بیمارستانی بسازید؟ فرمانفرما فرمود: خیر، میخواهیم خانهای بنا کنیم که در آن مایه آبله بیزیانی بسازند و سگهار گزیدهها را درمان کنند و با امراض مقاربتی مبارزه نمایند و بالاخره برای تمام امراض انسانی و حیوانی مایههای مبارزه و معالجه فراهم آورند.
-
جزیره خارک به روایت ابوالقاسم انجوی شیرازی؛
مروارید خلیج فارس
انجوی شیرازی در خاطرات خود از خارک نوشته است: تا چشم کار میکرد گرد بر گرد جزیره، آب بود و صبح که میشد خورشید از یک سمت آب بیرون میآمد و غروب، در طرف روبهرو توی آب فرو میرفت. تا آنجا که در افق زمین به آسمان میچسبید آبی میزد. غیر از آب هیچ چیز نبود و غیر از دریا هیچ چیز به چشم نمیخورد.
-
به مناسبت درگذشت جلیل دوستخواه پژوهشگر دین و فرهنگ ایران باستان؛
اوستاپژوه ایرانخواه
پژوهشها و تحقیقات ارزنده و ماندگار جلیل دوستخواه در معرفی و روشنگری اوستا و فرهنگ و ادبیات و تاریخ ایران باستان، چراغ راهی برای علاقهمندان به ایران است، راهنمایی برای شناخت ریشهها و خاستگاههای فرهنگ ایرانی و عناصر آن که در تار و پود فرهنگ و زبان ایرانیان امروز تنیدهاند و در طول هزارهها، دوام آوردهاند.
-
جعفر شهری در کتاب «طهران قدیم» از عید فطر میگوید؛
امروز عید است
جعفر شهری در طهران قدیم درباره رسوم عید فطر نوشت: دیشب تمام مردم برای طلب هلال رفته بودند... دیگر شک و شبههای جهت عید باقی نماند. صبح برخاستیم... دیدیم پاکتی آوردند که امینالسلطان فرستاده بود؛ باز کردیم، خواندیم. دیدیم نوشته است که در قم و قزوین و بعضی جاها ماه را دیدهاند و ثابت شده است و امروز عید است. فورا حکم کردیم چند تیر توپ انداختند و نقارهخانه زدند.
-
تشییع و وداع با عبدالمجید ارفعی در دائرةالمعارف بزرگ اسلامی؛
ارفعی فرزند ایران بود
ژاله آموزگار در مراسم تشییع و وداع با عبدالمجید ارفعی گفت: ارفعی نمرده است که وجودش باقی است و ماندنی. مردی که اگرچه زندگی آسانی نداشت اما برای انتفاع مالی کاری نکرد. ارفعی فرزند ایران بود و تمام وجودش سرشار از عشق به ایران. کسیکه همه عمر به وطن خدمت کرد. به خاک ایران تبریک میگویم که فرزندش را در خاک خود و در جوار حافظ شیرازی در آغوش خواهد گرفت.
-
یادبودی برای سید حسن سادات ناصری؛
دلبستگی به گنجنامه پارسی و تاریخ ادبیات ایران
سید حسن سادات ناصری دانشی گسترده از زیر و بمهای تاریخ ادبیات این مرز و بوم داشت. سال تولد و فوت هر شاعر و ادیب و معاصرانش را اگر ثبت مستندی وجود داشت از حفظ بود. در عالم شعر علاوه بر چهار ستون سخن فارسی یعنی فردوسی، سعدی و حافظ و مولوی به شعرای سبک هندی بهویژه صائب که دیوان او را جمعآوری، تصحیح و آماده طبع کرده بود، علاقه فراوان داشت.
-
نقد و بازخوانی «تاریخ جراید و مجلات ایران»؛
صدرهاشمی کتابش را در دوران فقر و قحطی نوشت
سید فرید قاسمی گفت: «مرحوم محمد صدرهاشمی کتاب «تاریخ جراید و مجلات ایران» را در دورانی خلق کرد که حتی نان در نانواییها یافت نمیشد و جامعه ایران درگیر مشکلات عمیق اقتصادی و سیاسی ناشی از فقر و قحطی پس از جنگ جهانی بود.»
-
چهلوششمین نشست «صد کتاب ماندگار قرن»؛
حکیمی نسبت به سرنوشت انسانهای جهان دغدغه داشت
سیدسعید حسینی با اشاره به ویژگی انساندوستی حکیمی گفت: «حکیمی نسبت به سرنوشت همه انسانها در سراسر جهان دغدغه داشت و فارغ از فرقه و آیین، همواره نسبت به رنج آنان حساس بود. برای حکیمی، وحدت انسانها اصلیترین هدف و دغدغه بود و از تفرقه بهعنوان عاملی شیطانی یاد میکرد.»
-
در مراسمی با حضور رسول جعفریان و کارکنان کتابخانه؛
گشایش موزه مدیا در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
رسول جعفریان در مراسم گشایش موزه کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران گفت: ما انتظار داریم که میراث فرهنگی به ما کمک کند. این موزه به روی دانشجویان گشوده است و مراجعه به آن زیاد . همچنین موسسه باستانشناسی دانشگاه تهران و موزه مقدم میتوانند به رونق این موزه کمک کنند.
-
نیکنام حسینیپور در «شب سیسخت» مطرح کرد؛
شاهنامه بخشی از هویت ما و زندگی مردمان لرتبار است
رئیس روابط عمومی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: شاهنامه بخشی از هویت ما و زندگی مردمان لرتبار است. شاهنامهخوانی بخشی از آداب شبنشینیها و مراسمها بوده است و نسل به نسل این سنت حسنه منتقل گردیده است و هماکنون هم هر هفته نشستهای شاهنامهخوانی در منازل و... تشکیل میگردد و مردان و زنان ایل و کودکان و نوجوانان شاهنامهخوانی میکنند.
-
از دل صخره تا دل تاریخ، گذری در آرامگاه شاعر عارف؛
خواجوی کرمانی؛ شاعری میان سنگ و نقش/ عارفی در جوار دروازه قرآن شیراز آرمیده است
فارس- هفدهم دیماه، روز بزرگداشت خواجوی کرمانی، فرصتی است برای بازخوانی یکی از چندلایهترین فضاهای فرهنگی شیراز. دامنه کوه صبوی و در جوار دروازه قرآن، تنها محل دفن یک شاعر نیست؛ بلکه مجموعهای است که شعر، تاریخ، آب و زیست شهری را در کنار یکدیگر حفظ کرده است.